Bệnh nhân N.T.B.L., 60 tuổi, nhập Bệnh viện Nguyễn Trãi trong tình trạng sốt, ho, mệt mỏi, ban đầu được theo dõi sốt xuất huyết Dengue. Người bệnh có thể trạng suy dinh dưỡng nặng, suy giáp, từng phẫu thuật bướu giáp, u vú và có tiền sử đặt nội khí quản, mở khí quản kéo dài hơn 10 năm trước.
Diễn tiến bệnh nhanh chóng trở nên phức tạp. Sau vài ngày, bệnh nhân rơi vào sốc nhiễm khuẩn, suy hô hấp cấp nặng do viêm phổi bệnh viện, tụt tiểu cầu nghiêm trọng và suy đa cơ quan. Tại Khoa Hồi sức tích cực (ICU), các bác sĩ tiến hành hồi sức, đặt nội khí quản và cho bệnh nhân thở máy.
Sau quá trình điều trị, tình trạng nhiễm trùng dần cải thiện, bệnh nhân đủ điều kiện rút ống nội khí quản. Tuy nhiên, ngay sau đó, người bệnh xuất hiện suy hô hấp trở lại với tiếng thở rít thanh quản, co kéo cơ hô hấp phụ, SpO₂ giảm sâu.
Các bác sĩ nhanh chóng nhận định đây là tình huống đe dọa tính mạng và chỉ định kiểm soát lại đường thở. Tuy nhiên, việc đặt nội khí quản gặp khó khăn do đường thở gần như bị đóng kín.
Ekip ICU phối hợp Gây mê hồi sức phải sử dụng ống nội khí quản siêu nhỏ (cỡ số 4), để cấp cứu giành lại đường thở cho bệnh nhân. Đồng thời, các bác sĩ hội chẩn khẩn với Khoa Tai Mũi Họng và quyết định mở khí quản ra da tạm thời.
Sau hội chẩn, BS.CKII Nguyễn Cao Thụy, Phó khoa Tai Mũi Họng Bệnh viện Nguyễn Trãi, xác định nguyên nhân khiến bệnh nhân khó thở là liệt vận động mở cả hai dây thanh, hẹp khít khe thanh môn, kèm sẹo hẹp khí quản cũ.
“Khi hai dây thanh không thể mở ra đầy đủ, khe thanh môn bị thu hẹp nghiêm trọng, luồng khí đi vào phổi bị cản trở. Người bệnh có thể xuất hiện khó thở, thở rít, thậm chí suy hô hấp cấp.
Trong những trường hợp nặng, mở khí quản có thể là giải pháp giúp duy trì đường thở. Tuy nhiên, nếu phải mang canuyn lâu dài, người bệnh có thể gặp nhiều bất tiện trong sinh hoạt, tăng nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp và ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp, chất lượng cuộc sống”, bác sĩ Thuỵ cho biết.
Với trường hợp của bà L., mục tiêu điều trị không chỉ là duy trì đường thở mà còn tìm cách khôi phục đường thở tự nhiên, tạo điều kiện để người bệnh có thể cai canuyn và bảo tồn giọng nói.
Sau thời gian được theo dõi tại phòng khám Hậu ICU, điều chỉnh tình trạng dinh dưỡng và nội tiết, khi sức khỏe toàn thân đủ ổn định, bệnh nhân được chuyển đến Khoa Tai Mũi Họng để can thiệp chuyên sâu.
Dưới sự thực hiện của BS.CKII Nguyễn Cao Thụy và êkíp, các bác sĩ tiến hành phẫu thuật treo dây thanh - sụn phễu qua soi treo thanh quản.
Trong quá trình phẫu thuật, êkíp sử dụng kéo vi phẫu bóc tách và cắt dải xơ dính ở mép trước hai dây thanh dưới quan sát của hệ thống quang học. Sau đó, bác sĩ xác định chính xác vị trí sụn cánh giáp, sử dụng chỉ chuyên dụng Carelon 1.0 để khâu treo cố định dây thanh và sụn phễu sang bên, qua đó mở rộng khoảng hở thanh môn.
Phương pháp giúp tạo lại khoảng thông khí qua thanh quản mà không cần thực hiện phẫu thuật xâm lấn rộng vùng cổ. Việc mở rộng khe thanh môn được tính toán để vừa bảo đảm đường thở, vừa cố gắng bảo tồn chức năng phát âm của người bệnh.
Sau phẫu thuật, tình trạng hô hấp của bệnh nhân cải thiện. Chỉ một thời gian ngắn sau mổ, người bệnh được rút canuyn khí quản, lỗ mở khí quản dần lành và có thể tự thở qua đường mũi, miệng.
Bệnh nhân sau đó có thể đi lại, sinh hoạt bình thường, đồng thời vẫn duy trì được một phần giọng nói.
Các bác sĩ khuyến cáo người bệnh sau khi rút ống nội khí quản hoặc từng phẫu thuật vùng cổ cần chú ý những dấu hiệu như thở rít, khó thở, co kéo vùng cổ hoặc lồng ngực. Đây có thể là biểu hiện của tình trạng hẹp đường thở, cần được khám và xử trí sớm tại cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng và Hồi sức.
Những người từng đặt nội khí quản kéo dài, mở khí quản hoặc phẫu thuật tuyến giáp cũng nên tái khám theo lịch để đánh giá cấu trúc đường thở và chức năng vận động dây thanh.
Với người đang mang canuyn khí quản, nếu xuất hiện khó thở, ho sặc hoặc khó hút đàm qua ống, cần báo ngay cho nhân viên y tế. Tắc canuyn có thể khiến đường thở bị bít nhanh và gây suy hô hấp nguy hiểm.
