Tại tọa đàm “Năng suất lao động và chuẩn hóa kỹ năng nghề trong lĩnh vực Spa - Thẩm mỹ”, tổ chức ngày 27/8 tại TP.HCM, các chuyên gia và nhà quản lý cho rằng chuẩn hóa kỹ năng nghề, gắn đào tạo với nhu cầu thực tế và đẩy mạnh chuyển đổi số là những giải pháp then chốt để tháo gỡ bài toán nhân lực cho ngành.
“Thừa số lượng nhưng thiếu nhân lực chất lượng cao”
Phát biểu tại tọa đàm, NGƯT.ThS. Lâm Văn Quản, Chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM, cho rằng năng suất lao động trong ngành làm đẹp không thể chỉ được đo bằng số lượng khách hàng được phục vụ trong một đơn vị thời gian.
Theo ông, năng suất cần được nhìn nhận toàn diện, gắn với chất lượng dịch vụ, hiệu quả công việc, an toàn của khách hàng, sử dụng hợp lý nguồn lực và đạo đức nghề nghiệp. Vì vậy, chuẩn hóa kỹ năng nghề là yêu cầu cấp thiết nhằm xác định năng lực cốt lõi cho từng vị trí việc làm, đồng thời làm rõ ranh giới giữa chăm sóc sắc đẹp phi y tế và các hoạt động can thiệp y khoa.
TS. Đặng Minh Sự, Chủ nhiệm CLB Chuyên gia Kỹ năng nghề Việt Nam, chỉ ra ba khoảng cách lớn đang kìm hãm năng suất của ngành. Đó là khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu công việc thực tế; giữa công nghệ, thiết bị hiện đại và năng lực sử dụng của người lao động; giữa tăng trưởng kinh doanh và năng lực quản trị rủi ro.
Theo ông Sự, năng suất thực chất là khả năng cung ứng dịch vụ đúng quy trình, duy trì chất lượng ổn định, giảm sai sót và tạo ra giá trị bền vững. Việc chạy theo số lượng khách hàng nhưng để phát sinh rủi ro không thể xem là nâng cao năng suất.
Từ góc độ dự báo nhân lực, ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM, nhận định ngành đang đối mặt với nghịch lý “thừa số lượng nhưng thiếu nhân lực chất lượng cao”.
Nhiều lao động học nghề theo các khóa ngắn hạn 3-5 tháng hoặc theo hình thức truyền nghề, trong khi còn thiếu kiến thức nền tảng về y sinh học, sinh lý da, dược mỹ phẩm và kiểm soát vô khuẩn. Sự phụ thuộc vào tay nghề cá nhân thay vì quy trình chuẩn khiến doanh nghiệp phải mất 3-6 tháng để đào tạo lại nhân sự mới, làm gia tăng chi phí và thời gian.
Chuẩn hóa kỹ năng để tháo điểm nghẽn
Để nâng chất lượng nguồn nhân lực, ông Trần Anh Tuấn đề xuất sớm ban hành Tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia trong lĩnh vực Spa - Thẩm mỹ cho các vị trí chủ chốt như kỹ thuật viên spa, chăm sóc da, massage trị liệu, phun xăm và quản lý cơ sở, hướng tới tương thích với chuẩn kỹ năng ASEAN.
Theo ông, chương trình đào tạo cần chuyển mạnh sang tiếp cận năng lực thực hiện, tăng thời lượng thực hành lên 70-80%, tương đương 300-500 giờ thực tế. Mô hình “Doanh nghiệp trong trường học - Trường học trong doanh nghiệp” cần được mở rộng để người học tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay trong quá trình đào tạo.
Bên cạnh đó, ngành cần đẩy mạnh ứng dụng AI và công nghệ số trong đào tạo, quản lý và cung ứng dịch vụ. Mục tiêu đến năm 2030, TP HCM phấn đấu có trên 80% lao động ngành Spa - Thẩm mỹ được đào tạo bài bản và có chứng chỉ kỹ năng nghề.
Từ kinh nghiệm hợp tác quốc tế, TS. Lê Thị Minh Tâm, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng An ninh mạng iSPACE, cho biết đơn vị đã triển khai mô hình liên kết đào tạo “1+2” và các khóa song chứng chỉ với một số trường Beauty Care tại Hàn Quốc.
Bà đề xuất phát triển các chương trình đào tạo chính quy dài hạn theo chuẩn quốc tế tại Việt Nam, thông qua chuyển giao giáo trình, xây dựng đội ngũ giảng viên hỗn hợp Việt - Hàn, công nhận tín chỉ song phương và tăng cơ hội thực tập tại các chuỗi viện thẩm mỹ lớn.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh ngành làm đẹp tiếp tục mở rộng, giải quyết bài toán nhân lực không chỉ là tăng số lượng lao động mà quan trọng hơn là nâng chuẩn năng lực, giảm khoảng cách giữa đào tạo và thị trường.
