Ngày 20/12, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á phối hợp Bộ môn Ngoại thần kinh, Đại học Y Dược TP.HCM tổ chức hội nghị khoa học với chủ đề “Phẫu thuật nội soi cột sống – Kỹ thuật mổ và ứng dụng trong điều trị các bệnh lý thoái hóa thường gặp”. Hội nghị nhằm cập nhật các tiến bộ kỹ thuật nội soi trong điều trị bệnh lý cột sống cho đội ngũ bác sĩ ngoại thần kinh khu vực phía Nam.
Bệnh lý cột sống ngày càng gia tăng và trẻ hóa
Những năm gần đây, số ca mắc các bệnh lý cột sống như thoát vị đĩa đệm, đau thần kinh tọa, hẹp ống sống, chấn thương cột sống… gia tăng rõ rệt, không chỉ ở người cao tuổi mà cả người trong độ tuổi lao động và học sinh.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc ngồi sai tư thế, sử dụng điện thoại, máy tính trong thời gian dài, lối sống ít vận động hoặc lao động nặng, vận động sai tư thế.
Các bệnh lý thoái hóa cột sống thường tiến triển âm thầm, kéo dài và dễ gây biến chứng nếu không điều trị kịp thời như đau tê chân, yếu liệt chi, rối loạn cơ vòng, mất khả năng vận động. Ở người cao tuổi, bệnh có thể khiến người bệnh phải nằm lâu, kéo theo nguy cơ viêm phổi, loét tỳ đè, làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng sống.
Tùy mức độ bệnh, người bệnh có thể được điều trị bảo tồn hoặc can thiệp phẫu thuật. Khi xuất hiện tình trạng chèn ép rễ thần kinh hoặc tủy sống, phẫu thuật được xem là giải pháp tối ưu nhằm giải phóng chèn ép, ngăn biến chứng và phục hồi chức năng lâu dài.
Cùng với sự phát triển của y học hiện đại, các kỹ thuật mổ cột sống ít xâm lấn ngày càng đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực ngoại thần kinh. Trong đó, phẫu thuật nội soi cột sống được xem là xu hướng điều trị mới với nhiều ưu điểm như hạn chế tổn thương mô mềm, ít đau sau mổ, rút ngắn thời gian nằm viện và giúp người bệnh hồi phục nhanh.
Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á là một trong những đơn vị triển khai phẫu thuật nội soi cột sống và từng bước đưa kỹ thuật này vào điều trị thường quy các bệnh lý cột sống.
Cải tiến kỹ thuật nội soi 2 cổng trong điều trị trượt đốt sống
Nội soi 2 cổng hàn xương liên thân đốt sống thắt lưng được xem là một trong những phương pháp hiện đại trong điều trị các bệnh lý thoái hóa gây mất vững cột sống như trượt đốt sống, hẹp ống sống kèm mất vững trên hình ảnh học.
Ưu điểm của kỹ thuật này là xâm lấn tối thiểu, ít mất máu, bảo tồn tối đa hệ thống cơ và dây chằng nâng đỡ cột sống, giúp người bệnh ít đau và hồi phục sớm. Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ chỉ cần hai đường rạch da nhỏ, mỗi đường khoảng 0,5–1 cm, để đưa dụng cụ nội soi vào khoang đĩa đệm và thân đốt sống, từ đó đặt vật liệu hàn xương.
Tuy nhiên, đây là kỹ thuật tiên tiến, đòi hỏi trang thiết bị hiện đại và vật liệu ghép xương chuyên dụng, thường có chi phí cao, vượt khả năng chi trả của nhiều người bệnh tại Việt Nam.
Trước thực tế này, ThS.BS Trần Vũ Hoàng Dương, Trưởng khoa Sọ Não Cột sống 2 cùng các cộng sự tại Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á đã nghiên cứu và cải tiến kỹ thuật, sử dụng vật liệu hàn xương phù hợp điều kiện trong nước nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả điều trị.
Theo đó, phẫu thuật viên sử dụng mảnh ghép nhân tạo tương tự mổ mở truyền thống, kết hợp tận dụng phần khối khớp được cắt bỏ trong quá trình giải phóng rễ thần kinh làm vật liệu ghép xương. Nhờ cải tiến này, kỹ thuật nội soi 2 cổng vẫn đạt hiệu quả hàn xương tốt, trong khi chi phí điều trị chỉ tương đương mổ mở truyền thống.
Công trình nghiên cứu đã được Tạp chí y khoa Asian Spine Journal của Hiệp hội Cột sống châu Á đăng tải và vinh danh vào tháng 4/2025. Báo cáo về kỹ thuật này cũng đạt giải thưởng trình bày video phẫu thuật xuất sắc tại Hội nghị quốc tế năm 2025 của Hiệp hội Nội soi cột sống 2 cổng thế giới.
Hiện nay, kỹ thuật hàn xương liên thân đốt sống thắt lưng qua nội soi 2 cổng đã được triển khai thường quy tại Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, giúp nhiều bệnh nhân trượt đốt sống chấm dứt tình trạng đau kéo dài và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Hội nghị quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực ngoại thần kinh – cột sống đến từ các bệnh viện tuyến đầu như Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn (Hà Nội), cùng hàng trăm bác sĩ chuyên ngành ngoại thần kinh trên cả nước, chủ yếu khu vực phía Nam.
Tại hội nghị, các chuyên gia trình bày nhiều báo cáo chuyên sâu, tập trung vào kỹ thuật nội soi cột sống hiện đại và xu hướng phát triển phẫu thuật xâm lấn tối thiểu trong điều trị các bệnh lý thoái hóa.
Điểm nhấn của chương trình là các ca phẫu thuật thị phạm được thực hiện trực tiếp tại phòng mổ, bao gồm kỹ thuật nội soi 1 cổng lấy thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng qua đường liên bản sống và nội soi 2 cổng hàn xương liên thân đốt trong điều trị trượt đốt sống thắt lưng. Qua đó, bác sĩ tham dự có cơ hội theo dõi toàn bộ quy trình phẫu thuật, trao đổi trực tiếp với ê-kíp mổ về từng thao tác và quyết định lâm sàng, góp phần cập nhật kiến thức và nâng cao kỹ năng thực hành phù hợp với điều kiện điều trị tại Việt Nam.
Phát biểu khai mạc, PGS.TS.BS Bùi Chí Viết, Phó giám đốc chuyên môn Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, cho biết hội nghị là dịp trao đổi chuyên môn thiết thực, góp phần hoàn thiện việc ứng dụng phẫu thuật nội soi cột sống, đồng thời tăng cường kết nối, hợp tác giữa các bác sĩ, hướng tới nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân.
