‘Thời gian vàng’ trong đột quỵ quan trọng đến mức nào?

Trong đột quỵ, “thời gian vàng” không chỉ là khái niệm mà là ranh giới giữa sự sống và di chứng nặng nề. Thực tế điều trị cho thấy, nhập viện sớm trong vài giờ đầu giúp người bệnh có cơ hội phục hồi gần như hoàn toàn.

Bác sĩ Phạm Hữu Thịnh – Khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á cho biết, trong điều trị nhồi máu não cấp, từng phút trôi qua đều có ý nghĩa sống còn.

Theo bác sĩ, thuốc tiêu sợi huyết được xem là “chìa khóa vàng” trong 4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng. Phương pháp này giúp làm tan cục máu đông, tái thông mạch máu, qua đó giảm đáng kể nguy cơ tử vong và tàn phế. “Thời gian điều trị càng sớm, hiệu quả càng cao, bởi mỗi phút chậm trễ là hàng triệu tế bào não bị mất đi”, bác sĩ nhấn mạnh.

thoi-gian-vang-trong-dot-quy-quan-trong-den-muc-nao-1776066114.png
Bác sĩ kiểm tra sức cơ cho bệnh nhân (Ảnh: BVCC)

Việc phát hiện sớm và đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế kịp thời đóng vai trò quyết định đến kết quả điều trị. Trước đây, khi chưa có phương pháp tiêu sợi huyết, nhiều bệnh nhân đột quỵ phải đối mặt với di chứng nặng nề như liệt nửa người, méo miệng, rối loạn ngôn ngữ, thậm chí tử vong. Hiện nay, nhờ can thiệp đúng “thời điểm vàng”, nhiều trường hợp có thể phục hồi gần như hoàn toàn.

Tuy nhiên, bác sĩ lưu ý, hiệu quả tối ưu của thuốc tiêu sợi huyết chỉ đạt được trong “cửa sổ điều trị” giới hạn, phổ biến là trong 4,5 giờ đầu. Một số trường hợp đặc biệt có thể mở rộng thời gian can thiệp, nhưng không làm thay đổi nguyên tắc cốt lõi: càng đến viện sớm, cơ hội sống và hồi phục càng cao.

Để không bỏ lỡ “giờ vàng”, người dân cần nhận biết sớm các dấu hiệu đột quỵ như méo miệng, yếu hoặc liệt một bên cơ thể, nói khó, nói đớ, chóng mặt… Khi xuất hiện các triệu chứng này, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ.

“Đột quỵ hiện nay không còn là bệnh riêng của người cao tuổi mà đang có xu hướng trẻ hóa. Người có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu cần kiểm soát tốt và khám định kỳ. Người trẻ cũng không nên chủ quan, cần tầm soát sức khỏe sớm, tránh phát hiện bệnh khi đã quá muộn”, bác sĩ Thịnh khuyến cáo.

thoi-gian-vang-trong-dot-quy-quan-trong-den-muc-nao-1-1776066114.png
Đột quỵ hiện nay không còn là bệnh riêng của người cao tuổi mà đang có xu hướng trẻ hóa (Ảnh: BVCC)

Vừa qua, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á tiếp nhận và điều trị thành công 3 bệnh nhân đột quỵ, độ tuổi từ 43 đến 79, chỉ trong một ngày. Cả ba đều được cứu sống và phục hồi tốt nhờ nhập viện kịp thời trong “thời gian vàng” và được điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết.

Theo đó, các bệnh nhân được đưa đến trong tình trạng nói đớ, yếu liệt nửa người, chóng mặt – những dấu hiệu điển hình của đột quỵ cấp.

Trường hợp đầu tiên là ông N.M.S (79 tuổi, TP.HCM), có tiền sử tăng huyết áp và đái tháo đường – hai yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đột quỵ. Khi nhập viện, bệnh nhân yếu liệt nửa người, nói khó. Kết quả chụp CT não xác định nhồi máu não, bệnh nhân được chỉ định dùng thuốc tiêu sợi huyết ngay lập tức. Nhờ can thiệp kịp thời, ông phục hồi hoàn toàn, vận động và giao tiếp trở lại bình thường.

Cùng ngày, Khoa Cấp cứu tiếp nhận bệnh nhân V.H.D (53 tuổi, xã Xuân Thới Sơn). Trong lúc làm việc, bệnh nhân xuất hiện chóng mặt, choáng váng nên được đưa đến cơ sở y tế gần nhà. Tại đây, bác sĩ nghi ngờ đột quỵ và nhanh chóng chuyển bệnh nhân đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á trong vòng một giờ từ khi khởi phát triệu chứng.

Kết quả chụp MRI não cho thấy bệnh nhân bị nhồi máu vùng cầu não, kèm hẹp động mạch cảnh và một túi phình nhỏ. Sau khi được điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết, tình trạng cải thiện rõ rệt. Sau 5 ngày, bệnh nhân hồi phục tốt, hết chóng mặt, sức cơ trở lại bình thường. Tuy nhiên, bác sĩ khuyến cáo cần kiểm soát huyết áp chặt chẽ và tránh gắng sức để phòng nguy cơ vỡ túi phình.

Trường hợp thứ ba là chị N.T.H (43 tuổi, Tây Ninh), có tiền sử tăng huyết áp nhưng không điều trị đều đặn. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng tê yếu nửa người bên phải, huyết áp lên đến 220/120 mmHg – mức rất cao so với bình thường. Nhờ được phát hiện sớm và đưa đến viện trong “thời gian vàng”, bệnh nhân được dùng thuốc tiêu sợi huyết kịp thời và phục hồi hoàn toàn sau điều trị.

Theo các bác sĩ, điểm chung của cả ba trường hợp là được người nhà nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ và đưa đến bệnh viện kịp thời. Kết hợp với quy trình cấp cứu nhanh, chẩn đoán chính xác và phác đồ điều trị phù hợp, các bệnh nhân đều qua cơn nguy kịch và sớm trở lại sinh hoạt bình thường.