Trong khoang động cơ, ắc quy thường hiếm khi được chủ xe chú ý. Tuy nhiên, đây lại là bộ phận quyết định khả năng "thức dậy" của chiếc xe mỗi sáng. Từ thao tác đề nổ, chiếu sáng, vận hành điều hòa, màn hình giải trí cho đến các cảm biến an toàn, tất cả đều dựa vào nguồn điện ắc quy cung cấp.
Theo giới kỹ thuật, tuổi thọ trung bình của ắc quy ô tô thường rơi vào khoảng 3 - 5 năm. Dù vậy, nhiều xe có thể phải thay sớm hơn đáng kể nếu thường xuyên sử dụng sai cách, để xe quá lâu không chạy hoặc bỏ qua các bước kiểm tra cơ bản. Đặc biệt, môi trường thời tiết khắc nghiệt cũng khiến ắc quy nhanh xuống cấp hơn.
Để tránh tình huống xe bất ngờ không nổ máy giữa lúc cần gấp, người dùng có thể áp dụng 3 thói quen đơn giản dưới đây nhằm kéo dài tuổi thọ ắc quy và giảm rủi ro "hết điện" đột ngột.
Tránh bật thiết bị điện khi đã tắt máy
Nhiều người có thói quen ngồi trong xe nghe nhạc, bật đèn hoặc để điều hòa chạy khi động cơ đã tắt. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến ắc quy nhanh yếu.
Về nguyên lý, khi xe đang nổ máy, máy phát điện mới là bộ phận "gánh" phần lớn tải điện, đồng thời sạc lại ắc quy. Ngược lại, khi động cơ tắt, mọi thiết bị tiêu thụ điện sẽ lấy trực tiếp từ ắc quy. Nếu để tình trạng này kéo dài, ắc quy dễ bị xả sâu.
Trong các hạng mục tiêu thụ điện, đèn chiếu sáng phía trước thuộc nhóm ngốn năng lượng đáng kể, nhất là với bóng halogen truyền thống, thường có công suất khoảng 55W cho mỗi bóng.
Nếu người dùng để đèn pha, đèn trong cabin hoặc hệ thống giải trí hoạt động quá lâu trong lúc xe đã tắt máy, ắc quy rất dễ rơi vào tình trạng xả sâu. Một vài lần như vậy có thể chưa gây hỏng ngay, nhưng nếu lặp đi lặp lại, tuổi thọ của ắc quy 12V sẽ bị suy giảm nhanh chóng.
Để hạn chế áp lực lên nguồn điện, không ít chủ xe hiện nay chuyển sang sử dụng đèn pha LED. Dù mức đầu tư ban đầu cao hơn, loại đèn này lại có độ bền tốt, cho ánh sáng mạnh và tiết kiệm điện hơn, nhờ đó hỗ trợ kéo dài thời gian sử dụng của ắc quy ô tô.
Đừng để xe "nằm im" quá lâu
Không ít người nghĩ rằng để xe "nằm im" thì ắc quy sẽ ít bị tiêu hao, nhưng thực tế lại không phải vậy. Dù không vận hành, ắc quy vẫn liên tục bị hao hụt do cơ chế tự phóng điện. Nếu ô tô bị để lâu trong vài tuần đến vài tháng, mức điện áp có thể giảm xuống dưới ngưỡng cần thiết, khiến xe khó hoặc không thể đề nổ.
Vấn đề còn dễ trở nên nặng hơn vào mùa lạnh, bởi nhiệt độ thấp làm hiệu suất ắc quy suy giảm đáng kể, thậm chí giảm khoảng 30 - 40% dung lượng. Vì thế, thợ kỹ thuật thường khuyên chủ xe nên khởi động và chạy xe tối thiểu mỗi tuần một lần, khoảng 20 - 30 phút, để máy phát có thời gian nạp lại điện cho ắc quy.
Nếu không thể sử dụng xe thường xuyên, chủ xe có thể cân nhắc ngắt cực âm hoặc trang bị sạc duy trì để giữ điện áp ổn định. Tuy nhiên, việc tháo cọc ắc quy đôi khi sẽ khiến một số thiết lập điện tử như giờ hiển thị, hệ thống giải trí… bị đưa về trạng thái mặc định ban đầu.
Kiểm tra và vệ sinh định kỳ
So với các công việc quen thuộc như thay nhớt hay chăm sóc động cơ, nhiều người lại ít để ý đến việc theo dõi tình trạng ắc quy. Dù vậy, đây là bước kiểm tra khá đơn giản nhưng mang lại tác dụng rõ ràng, đặc biệt là ở phần đầu cực và các cọc nối.
Trong trường hợp bề mặt cọc xuất hiện mảng bám màu trắng hoặc xanh do bị oxy hóa, nên xử lý sớm để tránh ảnh hưởng khả năng dẫn điện. Người dùng có thể vệ sinh bằng bàn chải kim loại kết hợp dung dịch làm sạch chuyên dụng, hoặc dùng baking soda pha với nước để làm sạch cặn bẩn.
Bên cạnh đó, chủ xe cũng nên đo điện áp định kỳ bằng đồng hồ vạn năng khoảng 2 lần mỗi năm nhằm nhận biết sớm tình trạng ắc quy suy yếu. Thông thường, mức điện áp phù hợp khi xe không nổ máy sẽ dao động trong khoảng 12,4 - 12,7V. Nếu con số đo được thấp hơn ngưỡng này, hoặc đèn cảnh báo ắc quy trên bảng đồng hồ bật lên, tốt nhất nên đưa xe đến gara để kiểm tra kỹ hơn.
