Cốt lõi của sự thành công này nằm ở khả năng nhận diện "điểm nghẽn" của thị trường lúa gạo. Khi nhận thấy người nông dân địa phương thường xuyên phải đối mặt với tình trạng thiếu hạt giống chất lượng cao hoặc phải mua với giá đắt đỏ, nhà nông này đã tự mình nghiên cứu, chọn lọc và nhân giống. Việc chuyển đổi từ nghề thợ hồ bấp bênh sang lĩnh vực đòi hỏi kỹ thuật cao như sản xuất lúa giống là một bước đi mạo hiểm nhưng đầy tính toán. Bằng cách áp dụng các quy trình canh tác khắt khe, tuân thủ tiêu chuẩn của các cơ quan chuyên môn, sản phẩm lúa giống tạo ra không chỉ đạt độ thuần cao mà còn có khả năng kháng sâu bệnh tốt, giúp bà con nông dân xung quanh tăng năng suất rõ rệt.
Ông Hồ Bá Phiêu hay còn được gọi là Bá Khem (Ảnh: Hoàng Duật)
Về mặt kinh tế và quản trị, mô hình này cho thấy sự nhạy bén trong việc xây dựng chuỗi cung ứng tại chỗ. Thay vì phụ thuộc vào các doanh nghiệp lớn, người nông dân tỷ phú này đã thiết lập mạng lưới tiêu thụ rộng khắp, dựa trên niềm tin và chất lượng sản phẩm đã được kiểm chứng thực tế trên đồng ruộng. Doanh thu 5 tỷ đồng mỗi năm là con số biết nói, phản ánh hiệu quả của việc đầu tư vào công nghệ sinh học và quy trình chế biến sau thu hoạch như hệ thống máy sấy, kho bãi hiện đại. Đây cũng chính là lời giải cho bài toán nâng cao giá trị nông sản mà ngành nông nghiệp đang hướng tới: sản xuất cái thị trường cần chứ không phải cái mình có sẵn.
Tuy nhiên, nhìn nhận dưới góc độ phản biện, sự thành công của một cá nhân liệu có thể trở thành mô hình phổ quát cho số đông? Thực tế, để đạt được mức thu nhập tỷ phú, người nông dân cần hội đủ các yếu tố về quỹ đất, vốn đầu tư hạ tầng và đặc biệt là năng lực tiếp cận khoa học kỹ thuật. Do đó, vai trò hỗ trợ của các trung tâm khuyến nông và các tổ chức tín dụng trong việc tiếp sức cho những "mầm non" sáng tạo là cực kỳ quan trọng. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nông, nhà khoa học và nhà nước sẽ là đòn bẩy để nhân rộng những điển hình này, tránh tình trạng phát triển tự phát, manh mún.
Tựu trung lại, câu chuyện vượt khó này gửi gắm một thông điệp mạnh mẽ: nghèo khó không phải là rào cản nếu chúng ta sở hữu một tư duy mở và khát vọng đổi mới. Trong giai đoạn hiện nay, hình ảnh người nông dân hiện đại phải là những doanh nhân trên chính cánh đồng của mình, biết làm chủ công nghệ và dẫn dắt thị trường. Những tấm gương như vậy không chỉ làm giàu cho bản thân mà còn góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, khẳng định vị thế của nông sản Việt trên bản đồ kinh tế quốc tế.
