Cơn ác mộng 10 năm sống cùng bệnh vảy nến
Suốt một thập kỷ, bà T.T.V. (71 tuổi) gần như sống chung với những đợt đỏ da, bong tróc, ngứa ngáy kéo dài. Những mảng tổn thương ban đầu chỉ xuất hiện rải rác, nhưng theo thời gian lan rộng khắp cơ thể, ảnh hưởng cả da đầu, móng tay và móng chân.
Không chỉ chịu đựng cảm giác ngứa rát, người phụ nữ còn phải đối diện với sự tự ti khi nhiều người xung quanh hiểu lầm đây là bệnh truyền nhiễm. Những ánh nhìn e ngại và sự xa cách vô tình khiến bà thu mình, hạn chế giao tiếp trong suốt nhiều năm.
Điều đáng tiếc là dù đã điều trị tại nhiều nơi, bệnh nhân liên tục được kê các thuốc chứa corticoid trong thời gian dài. Mỗi đợt điều trị chỉ giúp triệu chứng giảm trong khoảng một đến hai tháng trước khi bệnh bùng phát dữ dội hơn, các tổn thương lan từ từng mảng nhỏ sang gần như toàn bộ cơ thể.
Khi đến khám tại Khoa Da liễu, Bệnh viện Quốc tế Minh Anh, bệnh nhân trong tình trạng đỏ da, tróc vảy toàn thân kèm ngứa dữ dội. Trước một ca bệnh diễn tiến kéo dài và phức tạp, BS.CKI Văn Thị Bích Trâm chỉ định sinh thiết da để xác định nguyên nhân.
Kết quả cho thấy bệnh nhân mắc vảy nến mạn tính toàn thân.
Theo bác sĩ Bích Trâm, vảy nến là bệnh viêm da mạn tính do rối loạn miễn dịch kết hợp với yếu tố di truyền. Đây không phải bệnh truyền nhiễm và hoàn toàn không lây qua tiếp xúc, sinh hoạt hay dùng chung đồ cá nhân.
Việc được giải thích rõ bản chất của căn bệnh đã giúp bệnh nhân cởi bỏ phần nào gánh nặng tâm lý sau nhiều năm sống trong mặc cảm.
Vì sao vảy nến dễ bị chẩn đoán nhầm?
Theo các chuyên gia da liễu, vảy nến ảnh hưởng khoảng 2-3% dân số thế giới và có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi. Bệnh đặc trưng bởi quá trình tăng sinh tế bào da quá nhanh, khiến các tế bào chưa kịp bong tự nhiên đã tích tụ thành những mảng đỏ phủ vảy trắng bạc.
Ở giai đoạn đầu, bệnh có biểu hiện khá đa dạng, dễ nhầm lẫn với viêm da cơ địa, viêm da tiết bã hoặc các bệnh nấm da, đặc biệt khi tổn thương chỉ khu trú ở da đầu hoặc một vùng nhỏ trên cơ thể.
Việc chẩn đoán không chính xác hoặc tự ý điều trị bằng các thuốc bôi chứa corticoid có thể khiến triệu chứng tạm thời cải thiện nhưng dễ tái phát nặng hơn khi ngừng thuốc, đồng thời làm bệnh tiến triển phức tạp hơn.
Ngoài tổn thương trên da, khoảng 20-30% người bệnh vảy nến có thể gặp viêm khớp vảy nến nếu không được phát hiện và điều trị sớm. Bệnh cũng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch, rối loạn chuyển hóa, béo phì và ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe tinh thần do mặc cảm ngoại hình.
Theo bác sĩ Bích Trâm, hiện nay liệu pháp sinh học được đánh giá là mang lại hiệu quả cao trong điều trị vảy nến trung bình và nặng, đồng thời ít tác dụng phụ hơn nhiều phương pháp truyền thống. Tuy nhiên, chi phí điều trị còn khá cao, chưa phù hợp với điều kiện kinh tế của nhiều người bệnh.
Đối với trường hợp của bà T.T.V., sau khi cân nhắc kỹ, bác sĩ lựa chọn thuốc ức chế miễn dịch cổ điển methotrexate (MTX) đường uống.
Để hạn chế các tác dụng không mong muốn như buồn nôn, mệt mỏi hay rụng tóc, bệnh nhân được điều trị theo nguyên tắc khởi đầu với liều thấp, tăng dần, đồng thời theo dõi định kỳ công thức máu, chức năng gan, chức năng thận và chụp X-quang phổi.
Sau ba tháng điều trị và tái khám đều đặn, các tổn thương trên da cải thiện khoảng 70%. Tình trạng đỏ da, bong vảy gần như biến mất ở phần lớn cơ thể, chỉ còn tồn tại ở những vùng thường xuyên chịu tì đè như khuỷu tay, đầu gối và vùng lưng.
Theo bác sĩ, khi bệnh đạt đáp ứng tối ưu, bệnh nhân sẽ được giảm dần liều MTX, chuyển sang điều trị duy trì bằng thuốc bôi kết hợp bổ sung acid folic nhằm hạn chế tái phát.
Bốn nguyên tắc giúp kiểm soát bệnh lâu dài
Các chuyên gia cho biết, vảy nến là bệnh mạn tính, chưa thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu điều trị đúng và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.
Người bệnh cần lưu ý:
- Không tự ý sử dụng thuốc nam, thuốc bắc hoặc các chế phẩm chứa corticoid không rõ nguồn gốc vì có thể khiến bệnh bùng phát nghiêm trọng hơn.
- Dưỡng ẩm da hằng ngày để phục hồi hàng rào bảo vệ da và giảm bong tróc.
- Duy trì chế độ ăn cân đối, hạn chế thịt đỏ, thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồng thời kiểm soát cân nặng.
- Quản lý căng thẳng, ngủ đủ giấc và duy trì lối sống lành mạnh, bởi stress là một trong những yếu tố kích hoạt các đợt bùng phát vảy nến.
Bác sĩ Bích Trâm khuyến cáo, khi xuất hiện các dấu hiệu như da đỏ kéo dài, bong vảy bất thường, ngứa dai dẳng hoặc tổn thương tái đi tái lại nhiều lần, người dân nên đến các cơ sở y tế có chuyên khoa da liễu để được thăm khám, thực hiện các xét nghiệm cần thiết như sinh thiết da khi có chỉ định và điều trị đúng phác đồ. Chẩn đoán sớm không chỉ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả hơn mà còn hạn chế những tổn thương kéo dài về thể chất và tâm lý cho người bệnh.
