Một thói quen nhỏ nhưng chưa được coi trọng
Nhiều vụ tai nạn xảy ra khi tài xế lùi xe hoặc cho xe di chuyển trong sân nhà, trên vỉa hè, dưới lòng đường đã để lại hậu quả đau lòng. Đáng chú ý, không ít trường hợp nạn nhân là trẻ nhỏ đang chơi quanh xe mà người lái không quan sát thấy.
Những sự việc này cho thấy một khoảng trống trong thói quen sử dụng ôtô tại Việt Nam. Không ít tài xế sau khi mở cửa xe thường ngồi ngay vào ghế lái, khởi động máy rồi di chuyển, thay vì dành vài giây kiểm tra khu vực xung quanh.
Ở một số quốc gia, việc đi vòng quanh xe trước khi lái được đưa vào quy trình đào tạo và sát hạch lái xe. Người học phải biết kiểm tra tình trạng bên ngoài phương tiện, quan sát vật cản, lốp, gầm và không gian xung quanh trước khi khởi hành.
Trong khi đó, tại Việt Nam, thao tác này chưa trở thành yêu cầu bắt buộc trong quá trình học và thi bằng lái. Vì không được rèn từ đầu, nhiều người lái cũng không hình thành phản xạ khi sử dụng xe hằng ngày.
Công nghệ hỗ trợ không phải "lá chắn" tuyệt đối
Ô tô ngày nay ngày càng hiện đại. Nhiều mẫu xe đã có cảm biến lùi, camera sau, camera 360 độ, cảnh báo điểm mù hoặc các hệ thống hỗ trợ va chạm. Tuy nhiên, các trang bị này chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn việc quan sát trực tiếp.
Khi tài xế đã ngồi vào cabin, tầm nhìn bị giới hạn bởi nhiều vùng khuất. Những khu vực sát cản trước, sát cản sau, hai bên bánh xe hoặc ngay dưới gầm thường rất khó nhận biết qua gương. Với trẻ nhỏ có chiều cao thấp, nguy cơ càng lớn hơn, bởi các em có thể hoàn toàn biến mất khỏi tầm quan sát của người lái.
Ngoài ra, camera và cảm biến cũng có giới hạn. Hệ thống có thể bị bẩn, bị che khuất, phản ứng chậm hoặc không nhận diện chính xác một số vật thể tầm thấp. Vì vậy, việc bước xuống và nhìn tận mắt vẫn là cách kiểm tra đơn giản nhưng hiệu quả nhất.
Những rủi ro thường nằm ngay sát bánh xe
Khu vực quanh ôtô có thể xuất hiện nhiều nguy cơ mà tài xế không để ý. Đó có thể là một viên gạch, chậu cây, đồ chơi trẻ em, vật sắc nhọn hoặc vật dụng vừa được ai đó đặt xuống gần bánh xe. Nếu xe lăn bánh mà không kiểm tra, người lái có thể làm hỏng cản, rách lốp hoặc gây thiệt hại cho chính phương tiện.
Gầm xe cũng là nơi tiềm ẩn rủi ro. Vào ngày nắng nóng, mưa lạnh hoặc thời tiết khắc nghiệt, chó mèo có thể chui vào dưới gầm để trú ẩn. Nếu tài xế khởi hành đột ngột, vật nuôi có thể bị thương hoặc mắc kẹt vào các bộ phận chuyển động.
Nguy hiểm nhất vẫn là trẻ nhỏ. Các em có thể chơi trốn tìm, cúi nhặt đồ, ngồi cạnh bánh xe hoặc chạy bất ngờ ra phía sau xe. Trong không gian hẹp như sân nhà, chỉ một cú nhấn ga hoặc lùi xe ở tốc độ rất thấp cũng đủ gây hậu quả nghiêm trọng.
Kiểm tra quanh xe trong một phút
Để biến việc quan sát thành thói quen, tài xế có thể áp dụng quy trình ngắn trước mỗi lần khởi hành. Trước tiên, hãy đi một vòng quanh xe, bắt đầu từ cửa lái, vòng ra phía sau, sang bên còn lại rồi lên phía trước. Trong lúc đi, cần nhìn xuống mặt đất để phát hiện vật cản, vũng dầu, nước làm mát hoặc dấu hiệu rò rỉ bất thường.
Tiếp theo, cúi nhanh quan sát gầm xe, các hốc bánh và khu vực sát cản. Đây là những điểm trẻ nhỏ, vật nuôi hoặc đồ chơi dễ bị che khuất nhất. Sau đó, kiểm tra bốn lốp bằng mắt thường, chú ý lốp non hơi, vật nhọn găm vào lốp hoặc dấu hiệu hư hỏng bên ngoài.
Với gia đình có trẻ nhỏ, tài xế cần chắc chắn rằng trẻ đã đứng ở vị trí an toàn và có người lớn quan sát trước khi xe di chuyển. Không nên chỉ dựa vào suy đoán rằng "không có ai phía sau xe" nếu chưa trực tiếp kiểm tra.
Một chiếc ô tô dù di chuyển rất chậm trong sân nhà vẫn là khối kim loại nặng hàng tấn. Khi không gian hẹp, tầm nhìn hạn chế và người xung quanh thiếu cảnh giác, rủi ro có thể xảy ra chỉ trong tích tắc.
