Sự chuyển dịch tư duy: Từ "hòa nhập" đến "kiến tạo vị thế"
Ngoại giao trong bối cảnh mới không còn chỉ là câu chuyện xã giao hay những bản nghị trình mang tính lễ nghi. Trong tầm nhìn chiến lược hiện nay, NGKT đã thực sự chuyển mình thành một "mũi khoan" để tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế và nguồn lực. Sự xoay chuyển này bắt nguồn từ đòi hỏi khách quan của một thế giới đang tái cấu trúc sâu sắc về chuỗi cung ứng và các khối liên minh địa chính trị.
Nhìn vào những số liệu thực chứng của năm 2025, chúng ta thấy một nền tảng cơ đồ chưa từng có. Tốc độ tăng trưởng GDP đạt 8,02% – một chỉ số đầy ấn tượng giữa bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều mây mù – đã đưa quy mô nền kinh tế chạm mốc 514 tỷ USD. Thành tựu này là kết quả trực tiếp của việc kiến tạo không gian chiến lược rộng mở, nơi Việt Nam khôn khéo thiết lập khuôn khổ đối tác chiến lược toàn diện với tất cả các nước Ủy viên Thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Đây chính là sự cụ thể hóa phương châm "kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại" mà Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV đã hằng nhấn mạnh.
Ngoại giao công nghệ: Huyết mạch của nền kinh tế tự chủ
Nếu NGKT truyền thống thường tập trung vào việc tìm kiếm thị trường cho hàng hóa cơ bản, thì định hướng hiện nay đặt trọng tâm vào một mục tiêu tham vọng hơn: Ngoại giao công nghệ. Thủ tướng đã xác định các lĩnh vực mũi nhọn gồm bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và năng lượng hạt nhân. Đây không chỉ là xu thế; đây là điều kiện tiên quyết để Việt Nam thoát khỏi "bẫy thu nhập trung bình".
Mục tiêu hoàn thành nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên vào cuối năm 2027 là lời khẳng định về việc thay đổi vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Thay vì hài lòng với vai trò một "công xưởng gia công", quốc gia đang dùng NGKT để tiếp cận các bí quyết quản trị và công nghệ lõi. Việc thu hút 27,6 tỷ USD vốn FDI trong năm 2025, với tỷ trọng lớn đổ vào các ngành công nghệ cao, chính là minh chứng rõ nhất cho việc ngoại lực đang được tận dụng để kích hoạt nội lực mạnh mẽ. Việt Nam đang hội nhập để tự chủ, và tự chủ để hội nhập sâu rộng hơn.
Phương châm "5 hơn" và cuộc cách mạng thực thi: Khi lý luận trở thành hành động
Chiều sâu của vấn đề còn nằm ở việc đổi mới phương thức quản trị quốc gia thông qua phương châm "5 hơn" và tinh thần "6 rõ". Đây chính là lời giải cho bài toán hiệu quả thực thi – vốn thường là "điểm nghẽn" trong các chiến lược quy mô lớn.
Việc thực hiện các tiêu chí: Chiến lược hơn, Nhạy bén hơn, Trọng tâm hơn, Quyết liệt hơn và Trách nhiệm hơn không chỉ dành riêng cho ngành Ngoại giao, mà là yêu cầu đối với toàn bộ hệ thống chính trị. Tinh thần "6 rõ" (rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả) đã biến các bản ghi nhớ (MoU) trên bàn giấy thành những công trường, nhà máy hiện hữu. Năm 2025, khi xuất nhập khẩu vượt mốc 930 tỷ USD và du lịch đón 21,2 triệu lượt khách, đó là lúc sức mạnh của việc cụ thể hóa trách nhiệm được bộc lộ rõ nét nhất.
Kết nối đa tầng: Sức mạnh từ nội lực quốc gia
Một sự phân tích sâu sắc không thể bỏ qua mối quan hệ hữu cơ giữa sự ổn định bên trong và uy tín bên ngoài. Với nợ công duy trì ở mức an toàn 35-36% GDP và lạm phát được kiểm soát chặt chẽ, Việt Nam sở hữu một nền tảng tài chính lành mạnh. Đây chính là "tấm danh thiếp" uy tín nhất để ngành Ngoại giao tự tin đàm phán các Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới tại các thị trường xa xôi như Trung Đông, châu Phi hay Mỹ La-tinh. Đa dạng hóa không chỉ để tăng trưởng; đa dạng hóa là để bảo đảm an ninh kinh tế quốc gia trước một thế giới đa cực đầy biến động.
Tầm nhìn kỷ nguyên mới: Lời hồi đáp từ thực tại
Tổng hòa từ những định hướng của Thủ tướng Chính phủ và tinh thần của Dự thảo Đại hội XIV, chúng ta thấy một bức tranh toàn cảnh về một quốc gia đang ở tâm thế sẵn sàng cho một cuộc bứt phá lịch sử. Ngoại giao kinh tế không còn là một mảng công tác đơn thuần, nó là biểu tượng của niềm tin và khát vọng hùng cường.
Hành trình tiến tới năm 2030 và 2045 đang được hiện thực hóa qua từng dự án công nghệ và từng cải cách trong điều hành.Với một tư duy "trông rộng, nghĩ sâu" và một tinh thần quyết đoán, Việt Nam đang tự tin viết tiếp chương mới của lịch sử – chương về một dân tộc không chỉ hội nhập để tồn tại, mà hội nhập để dẫn dắt và vươn mình trở thành điểm sáng về thịnh vượng, văn minh trên bản đồ thế giới.
