Một trong những khó khăn điển hình mà các nông dân đề cập là vấn đề đất đai. Anh Nguyễn Cường, nông dân nuôi tôm ở Nghệ An, chia sẻ về tình trạng khó khăn khi thuê đất nuôi tôm. Anh băn khoăn rằng, với thời hạn thuê đất chỉ 20 năm, không ai dám đầu tư lâu dài. Thêm vào đó, việc gia hạn hợp đồng thuê đất sau khi hết hạn vẫn gặp nhiều trục trặc. Vấn đề này không chỉ riêng gia đình anh mà nhiều nông dân sản xuất quy mô lớn khác cũng đang phải đối mặt.
Chung nỗi lo về đất đai, chị Nguyễn Thị Đoàn, đại diện Hợp tác xã sản xuất và chế biến thủy sản Vương Đoàn ở Quảng Bình, cũng cho biết hợp tác xã của chị đã lập đề án mở rộng từ năm 2019, nhưng đến nay vẫn chưa nhận được hồi đáp từ cơ quan chức năng. "Đây là một vấn đề nan giải", chị Đoàn thẳng thắn chia sẻ.
Cùng quan điểm, anh Nguyễn Ngọc Hải, Giám đốc Hợp tác Nông nghiệp Hữu cơ Bình Minh, Bắc Giang, nhấn mạnh vai trò của chế biến sâu trong việc nâng cao giá trị sản phẩm nông sản. Hợp tác xã của anh Hải đã đạt doanh thu 42 tỷ đồng trong năm 2023 và đang hướng đến mốc 60 tỷ đồng trong năm nay. Tuy nhiên, anh cũng cho biết khó khăn lớn nhất là thiếu đất dành cho chế biến. Anh Hải giải thích, với chi phí đất công nghiệp quá cao, nhiều hợp tác xã chỉ cần 500-1.000 m² đất để làm chế biến nhưng cũng khó có thể tìm được.
Trước những khó khăn này, Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho biết Luật Đất đai 2024 đã đưa vào một khái niệm mới: đất đa mục đích, cho phép nông dân sử dụng đất nông nghiệp cho các mục đích khác như chăn nuôi, nuôi thủy sản hoặc du lịch. Đây được coi là bước đột phá, mở ra cơ hội cho nông dân trong việc chuyển đổi và tận dụng đất đai hiệu quả hơn.
Bộ trưởng Lê Minh Hoan lắng nghe, giải đáp khúc mắc của nông dân tại diễn đàn
Ảnh: Dân Việt.
Bộ trưởng cũng gợi ý nông dân nên tối đa hóa năng suất trên diện tích đất hiện có thay vì mở rộng quy mô. Ông dẫn ví dụ từ chuyến công tác tại Trung Quốc, nơi ông thấy nhiều xưởng nhỏ vẫn đạt năng suất cao. "Nhỏ thì dễ kiểm soát hơn lớn. Quan trọng là tối đa hóa hiệu quả chứ không chỉ là mở rộng diện tích," Bộ trưởng khuyến nghị.
Ông Lương Quốc Đoàn, Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam, cũng thừa nhận những hạn chế của ngành nông nghiệp hiện nay, đặc biệt là sản xuất nhỏ lẻ, manh mún và thiếu các vùng nguyên liệu lớn phục vụ cho chế biến. Ông nhấn mạnh rằng Hội Nông dân đã xác định phát triển kinh tế tập thể là giải pháp quan trọng để tháo gỡ những khó khăn này. Hội đã xây dựng đề án tham gia phát triển kinh tế tập thể, với mục tiêu nâng cao năng lực và nhận thức của nông dân.
Bộ trưởng Lê Minh Hoan cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thay đổi tư duy trong nông nghiệp, từ mô hình hợp tác xã sản xuất sang mô hình hợp tác xã kinh tế. Ông khuyến khích nông dân không ngừng học hỏi để tăng cường hiểu biết và thích nghi với sự thay đổi của thị trường. "Nông dân ngày nay không chỉ cần giỏi sản xuất mà còn cần biết quản lý kinh tế, hiểu thị trường và pháp luật. Mỗi ngày học một chút, nông sản của chúng ta sẽ bền vững hơn," Bộ trưởng chia sẻ.
Trong bối cảnh biến động của thị trường, Bộ trưởng Hoan kêu gọi nông dân không ngừng nỗ lực để nâng cao chất lượng sản phẩm, chú trọng đến yếu tố bền vững và an toàn thực phẩm. Ông khẳng định: "Nông dân xuất sắc là những nông dân tử tế. Hãy không ngừng học hỏi và làm việc với cái tâm chân thành, chắc chắn tương lai của ngành nông nghiệp sẽ ngày càng tươi sáng hơn."
Đại diện các Hợp tác xã phát biểu tại Diễn đàn
Ảnh: Báo điện tử Thanh Tra
Diễn đàn “Lắng nghe nông dân nói” đã một lần nữa khẳng định tiếng nói của người nông dân cần được lắng nghe và giải quyết một cách thực chất. Hy vọng rằng, với những chính sách và giải pháp mới, những vướng mắc về đất đai sẽ sớm được tháo gỡ, mở đường cho sự phát triển bền vững của nông nghiệp Việt Nam.
