Làn sóng HEV quay trở lại mạnh mẽ
Trong năm 2026, xe hybrid tự sạc (HEV) bất ngờ trở thành trọng tâm chiến lược của nhiều hãng ô tô Trung Quốc như Chery, Geely và Changan. Sau một giai đoạn tập trung mạnh vào xe điện thuần (BEV) và hybrid sạc điện (PHEV), các doanh nghiệp này đang "quay đầu" để khai thác lại phân khúc hybrid truyền thống.
Nguyên nhân không chỉ đến từ áp lực cạnh tranh trong nước mà còn từ thị trường quốc tế, nơi hạ tầng sạc điện vẫn còn hạn chế. Trong bối cảnh đó, hybrid trở thành giải pháp trung gian hiệu quả giữa động cơ đốt trong và xe điện hoàn toàn.
Trong khi đó, Toyota vẫn giữ vị trí thống trị toàn cầu trong lĩnh vực hybrid, còn BYD tiếp tục mở rộng với chiến lược thiên về PHEV và BEV.
Hệ thống hybrid của Toyota (THS) nổi tiếng với cơ cấu chia công suất bằng bánh răng hành tinh. Cách tiếp cận này giúp động cơ luôn hoạt động trong vùng hiệu suất tối ưu, mang lại khả năng tiết kiệm nhiên liệu và vận hành mượt mà. Tuy nhiên, do động cơ và bánh xe luôn liên kết cơ học, khả năng chạy thuần điện bị giới hạn, đặc biệt ở tốc độ cao.
Ngược lại, các hãng Trung Quốc chọn hướng đi khác. Họ phát triển hệ thống hybrid dạng nối tiếp - song song kết hợp hộp số hybrid chuyên dụng (DHT). Trong cấu trúc này, mô-tơ điện đóng vai trò chính, còn động cơ xăng thường chỉ hoạt động ở điều kiện tối ưu hoặc đóng vai trò phát điện.
Ví dụ, hệ thống Blue Core HEV của Changan sử dụng hai mô-tơ với nhiều chế độ vận hành:
- Chạy điện hoàn toàn ở tốc độ thấp
- Kết hợp động cơ khi tăng tốc
- Truyền động trực tiếp bằng động cơ khi chạy cao tốc
Điểm đáng chú ý là các hệ thống này sử dụng mô-tơ mạnh hơn, khoảng 130 - 180 kW, giúp xe tăng tốc tốt hơn đáng kể so với hybrid truyền thống của Toyota. Trong điều kiện đô thị, mức tiêu thụ nhiên liệu được công bố chỉ khoảng 2 - 3 lít/100 km.
Vai trò song hành với xe điện
Sự quay trở lại của HEV không đồng nghĩa với việc các hãng từ bỏ xe điện. Thay vào đó, hybrid được xem như một mảnh ghép bổ sung trong chiến lược tổng thể.
Số liệu toàn cầu cho thấy hybrid vẫn giữ vai trò quan trọng. Năm 2025, Toyota bán tổng cộng 11,3 triệu xe, trong đó khoảng 42% là hybrid, tương đương 4,4 triệu chiếc. Con số này cho thấy công nghệ hybrid vẫn có sức sống mạnh mẽ.
Trong khi đó, BYD đạt doanh số 4,6 triệu xe trong cùng năm, chia gần như đồng đều giữa xe thuần điện và hybrid sạc ngoài. Điều này phản ánh xu hướng điện hóa đa dạng, trong đó hybrid vẫn là một trụ cột quan trọng.
Chuẩn bị cho giai đoạn tăng tốc
Các hãng xe Trung Quốc đang nhanh chóng đưa hybrid vào giai đoạn thương mại hóa. Geely đã công bố hệ thống i-HEV với mục tiêu tiêu thụ nhiên liệu khoảng 3 L/100 km, trong khi Chery thử nghiệm các cấu hình pin lớn hơn khoảng 5 kWh, tạo ra ranh giới mờ giữa HEV và PHEV. Changan cũng đã triển khai các chương trình lái thử, cho thấy sản phẩm đã sẵn sàng ra thị trường.
Những động thái này cho thấy hybrid không còn là kế hoạch dài hạn mà đã trở thành ưu tiên ngắn hạn.
Điều gì khiến các hãng xe Trung Quốc chuyển hướng sang hybrid?
Một yếu tố quan trọng đứng sau xu hướng này là chi phí sản xuất. So với xe thuần điện hay hybrid sạc ngoài, HEV chỉ cần pin dung lượng nhỏ khoảng 1 - 2 kWh. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí liên quan đến vật liệu pin, đặc biệt trong bối cảnh giá lithium vẫn còn biến động.
Trong thị trường ô tô Trung Quốc vốn cạnh tranh gay gắt về giá bán, việc tối ưu chi phí trở thành ưu tiên hàng đầu. Pin nhỏ không chỉ giúp giảm giá thành mà còn cho phép các hãng duy trì lợi nhuận tốt hơn, nhất là khi người tiêu dùng ngày càng nhạy cảm với giá.
Ở nhiều quốc gia, đặc biệt là các thị trường đang phát triển, việc thiếu hạ tầng sạc điện hoặc chi phí điện cao khiến xe điện thuần chưa thực sự phổ biến. Trong hoàn cảnh đó, hybrid trở thành lựa chọn hợp lý, vừa tiết kiệm nhiên liệu vừa không phụ thuộc vào trạm sạc.
Ngay tại Trung Quốc, số lượng lớn người dùng xe động cơ đốt trong vẫn tồn tại, tạo điều kiện thuận lợi để hybrid đóng vai trò “cầu nối” trong quá trình chuyển đổi sang xe điện.
Các điều chỉnh chính sách cũng góp phần định hình xu hướng. Từ năm 2026, ưu đãi thuế cho xe hybrid sạc ngoài tại Trung Quốc đã giảm từ miễn hoàn toàn xuống còn hỗ trợ một phần. Điều này làm giảm lợi thế cạnh tranh của PHEV.
Dù HEV không nhận được ưu đãi tương tự, khoảng cách giữa các loại công nghệ đang dần thu hẹp. Trong bối cảnh nhiều khả năng các ưu đãi thuế sẽ bị cắt giảm hoàn toàn trong tương lai, HEV có thể trở thành lựa chọn cân bằng hơn về chi phí.
Có thể thấy, sự trở lại của hybrid không phải là bước lùi mà là một sự điều chỉnh chiến lược. Các hãng xe Trung Quốc đang phát triển HEV theo hướng riêng, tập trung vào hiệu suất điện và khả năng linh hoạt, thay vì sao chép mô hình của Toyota.
Trong bối cảnh thị trường toàn cầu còn nhiều bất định về công nghệ, chi phí và chính sách, hybrid đang nổi lên như một giải pháp trung gian hiệu quả. Đây không chỉ là phương án tạm thời mà có thể trở thành một trụ cột quan trọng trong quá trình chuyển đổi dài hạn của ngành ô tô.
