Dưới bàn tay nhào nặn của người nghệ sĩ tài hoa, những khuôn nhạc giọng La thứ (Am) và nhịp 6/8 không còn là những con số học thuật khô khan. Qua tiếng hát của NSƯT Hương Giang, chúng trở thành nhịp chao nghiêng của con tàu, lúc dập dìu trôi theo làn gió biển, lúc lại trào dâng đầy khao khát.
Cách nhạc sĩ sử dụng các hợp âm rất tinh tế, nhạc sĩ Mai Kiêm đã tạo ra những khoảng lặng chông chênh, gợi nhắc về sự mênh mông và cả những gian khó mà người lính phải đối mặt giữa trùng khơi. Nhưng chính trong cái chông chênh ấy, tình người lại hiện lên ấm áp và vững chãi hơn bao giờ hết.
Hình ảnh người lính biển trong tác phẩm này hiện lên đẹp một cách giản dị, không tô vẽ. Không chỉ là những tay súng thép, họ là những chàng trai có "ánh mắt từng nụ cười rạng rỡ". Giữa cái nắng cháy da và vị mặn của muối biển, nụ cười ấy chính là "điểm chạm" mạnh mẽ nhất đối với người đọc. Nó cho thấy một bản lĩnh kỷ nguyên mới: kiên trung nhưng không khắc nghiệt, mạnh mẽ nhưng đầy chất nghệ sĩ. Khi NSƯT Hương Giang cất lời hát về sự "kiên trung" của người chiến sĩ dù "phong ba" bão táp, ta không thấy sự bi lụy, mà chỉ thấy một niềm tin sáng trong như màu nước biển.
Đại tá, Nhạc sĩ Mai Kiên
Và có lẽ, điều đọng lại sâu sắc nhất chính là cái tình quân dân thắm thiết, một sợi dây vô hình nhưng bền chặt vô cùng. Nhạc sĩ đã mượn hình ảnh "gió hát không lời" để kể về sự thấu hiểu giữa đất liền và đảo xa. Câu hát "Nơi đây là nhà, biển cả là quê hương" vang lên tự nhiên như một lời khẳng định về máu thịt, về chủ quyền được viết bằng tình yêu. Chuyến đi không phải là cuộc dạo chơi, đó là sự "náo nức thăm lại", là lời hẹn ước "tháng năm dù xa, ta lại hẹn nhau". Tình cảm ấy được Hương Giang xử lý bằng những nốt ngân dài, vang vọng, khiến người nghe cảm nhận được sự kết nối linh thiêng giữa triệu trái tim dân tộc hướng về một dải đất bé nhỏ giữa đại dương.
"Trở lại Trường Sa" không cố gắng tạo ra một tượng đài bằng ngôn từ sáo rỗng. Nó là một bức chân dung sống động, là hơi thở của biển, là nụ cười của lính và là giọt nước mắt xúc động của người từ đất liền ra thăm. Tác phẩm đã thực sự tìm được một lối đi riêng vào trái tim công chúng, nơi tình yêu Tổ quốc không cần phải định nghĩa bằng những từ ngữ đao to búa lớn, mà chỉ đơn giản là lời hứa "mãi chẳng phai mờ" gửi lại giữa sóng gió nghìn trùng.
