Phạm vi là "vùng xanh" của những chuẩn mực, quy tắc và giá trị cốt lõi đã được xã hội thừa nhận rộng rãi, đóng vai trò định hướng hành vi chung của con người. Ngược lại, “Vi phạm” xảy ra khi cái tôi chủ quan, sự ích kỷ hoặc bản năng lấn lướt, cố tình bước qua hoặc đạp đổ lằn ranh chuẩn mực đó để gây ra lỗi lầm.
Việc mới đây, Nhà xuất bản Hội Nhà văn thông báo dừng xuất bản cuốn sách "Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng" của tác giả Nguyễn Thành Nam, cùng việc một số cơ quan báo chí đã dũng cảm gỡ bỏ các bài viết truyền thông liên quan chính là một minh chứng thực tế cho ranh giới nghiêm cẩn này.
Đối với một đề tài thiêng liêng như Lãnh tụ Hồ Chí Minh, "phạm vi" đòi hỏi sự thượng tôn tư liệu chính thống, văn phong đúng mực, tính khoa học lịch sử và tôn trọng sự thật khách quan gắn với tiến trình lịch sử của cả một dân tộc. Khi người viết thoát ly khỏi khuôn khổ này, đưa vào những nhận định chủ quan hay tư liệu giả định thiếu căn cứ, hành vi đó sẽ lập tức bước sang lằn ranh "vi phạm" và bị hệ thống quản lý điều chỉnh để giữ gìn kỷ cương, bị dư luận phản ứng không chỉ bởi giới hạn đúng - sai, mà còn bởi sự tôn trọng những giá trị đã được thừa nhận rộng rãi trong cộng đồng.
Không dừng lại ở một cuốn sách hay một đề tài lãnh tụ, quy luật này phổ quát trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong gia đình có gia phong, trong trường học có học quy, trong y tế có y đức, và trong xã hội có luật pháp. Những quy định và luật lệ này được sinh ra không phải để kìm hãm tự do, mà là để vạch ra "phạm vi" an toàn, bảo vệ sự công bằng và duy trì trật tự chung. Nếu không có quy tắc, sự tùy tiện chủ quan của cá nhân sẽ xâm phạm lợi ích của tập thể, dẫn đến sự hỗn loạn.
Trong bất kỳ bối cảnh nào, mỗi cá nhân đều cần nâng cao ý thức tự giác, biết khép mình vào khuôn khổ đạo đức và pháp lý. Tôn trọng "phạm vi" và tránh xa sự "vi phạm" không chỉ là thước đo của sự văn minh, chuyên nghiệp, mà còn là cái gốc vững chắc để xây dựng một xã hội ổn định, phát triển và nhân văn.
