Sự kiện Lễ bàn giao lô gạo thương phẩm đầu tiên do TBAGRI Agriculture Corporation sản xuất tại Cuba vừa diễn ra tại thủ đô La Habana không chỉ đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quá trình triển khai dự án đầu tư nông nghiệp quy mô lớn, mà còn minh chứng sinh động cho hiệu quả của việc chuyển giao công nghệ nông nghiệp tiên tiến giữa hai nước.
Hiện thực hóa chuỗi giá trị từ Đồng bằng sông Cửu Long đến vùng đất Granma
Theo Biên bản giao nhận chính thức được ký kết giữa các bên liên quan, trong giai đoạn tháng 5 và tháng 6 năm nay, TBAGRI đã hoàn tất việc bàn giao 470,099 tấn gạo thương phẩm thuộc giống OM5451 cho Công ty Nông nghiệp - Công nghiệp Ngũ cốc Fernando Echenique (GRANMAX). Toàn bộ sản lượng này được chế biến từ 940,199 tấn lúa tươi gieo trồng và thu hoạch trực tiếp tại vùng Yara, thuộc tỉnh Granma. Các sản phẩm được đóng bao quy chuẩn 50 kg và đã được phía Cuba nghiệm thu, xác nhận đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn chất lượng theo thỏa thuận.
Thành quả này xuất phát từ quá trình triển khai Dự án phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững do TBAGRI Agriculture Corporation đầu tư tại Cuba. Đây là dự án mang tính chiến lược với thời gian thực hiện kéo dài 25 năm trong giai đoạn 2025–2050, định hướng quy mô tổng thể khoảng 25.000 ha, trong đó giai đoạn thí điểm triển khai trên diện tích khoảng 360 ha tại tỉnh Granma.
Hình ảnh buổi lễ bàn giao lô gạo thương phẩm TBAGRI. Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Cuba.
Điểm đáng chú ý của dự án là việc ứng dụng đồng bộ các giải pháp canh tác hiện đại từ Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam, kết hợp chặt chẽ với các tiêu chuẩn kỹ thuật của Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI). Sự kết hợp này hỗ trợ tối ưu hóa năng suất cây trồng, chuyển giao kỹ thuật cho đội ngũ lao động địa phương, đồng thời đóng góp thiết thực vào chiến lược bảo đảm an ninh lương thực của Cuba.
Đánh giá năng suất thực tế và khả năng thích nghi của giống lúa
Số liệu từ thực tiễn sản xuất cho thấy những tín hiệu tích cực. Cụ thể, trong vụ Thu - Đông 2025-2026, dự án đạt năng suất bình quân trên 7 tấn/ha trên tổng diện tích 166 ha canh tác. Bước sang vụ Hè - Thu năm nay, diện tích sản xuất được mở rộng lên 246 ha, với năng suất dự kiến duy trì ở mức trên 6,5 tấn/ha.
Các giống lúa chủ lực của Việt Nam như OM5451 hay OM8017 qua quá trình khảo nghiệm và sản xuất thực tế đã khẳng định khả năng thích nghi với điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng và khí hậu tại Cuba. Điều này phản ánh tính toán thận trọng của doanh nghiệp trong việc khảo nghiệm, chọn giống và áp dụng quy trình quản lý dinh dưỡng, dịch hại cây trồng theo hướng nông nghiệp thông minh, sinh thái.
Phân tích chuyên sâu về bối cảnh kinh tế và những thách thức từ thực tiễn sản xuất
Xét trên bình diện kinh tế vĩ mô, việc Cuba chủ trương thu hút đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực nông nghiệp trọng điểm nhằm giải quyết bài toán lương thực nội địa là một bước đi mang tầm nhìn thực tế. Ngành sản xuất lúa gạo của đảo quốc Caribe này từ nhiều năm qua luôn phải đối mặt với áp lực lớn về nguồn cung vật tư, từ phân bón, nhiên liệu cho đến phụ tùng máy móc nông nghiệp do tác động từ các yếu tố bên ngoài và bối cảnh kinh tế chung. Do đó, sự hiện diện của một doanh nghiệp nông nghiệp đến từ Việt Nam với bề dày kinh nghiệm thực tiễn từ vùng vựa lúa lớn nhất cả nước mang lại một lời giải có tính khả thi cao.
Tuy nhiên, việc triển khai một dự án quy mô lớn ngay tại một địa bàn có nhiều đặc thù như tỉnh Granma chắc chắn không tránh khỏi những rào cản nhất định. Những thách thức về hạ tầng thủy lợi chưa đồng bộ, năng lực cơ giới hóa khâu thu hoạch và bảo quản sau thu hoạch còn hạn chế, hay sự khác biệt về tập quán canh tác đòi hỏi sự kiên nhẫn và linh hoạt rất lớn từ phía nhà đầu tư. Thực tế cho thấy, để đạt được con số hơn 470 tấn gạo thương phẩm bàn giao trong giai đoạn đầu, các kỹ sư và chuyên gia của TBAGRI đã phải phối hợp chặt chẽ cùng lực lượng lao động địa phương để từng bước khắc phục các điểm nghẽn về kỹ thuật, từ khâu làm đất, điều tiết nguồn nước cho đến quản lý dịch hại tổng hợp trên đồng ruộng.
Góc nhìn đa chiều và định hướng giải pháp phát triển trong chặng đường tiếp theo
Nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau, các chuyên gia kinh tế và nông nghiệp đều cho rằng thành công bước đầu của dự án không chỉ đo lường bằng sản lượng gạo thu hoạch hay những con số thống kê trên giấy, mà còn nằm ở sự chuyển biến về tư duy sản xuất của người dân và lực lượng kỹ thuật sở tại. Để duy trì và mở rộng đà tăng trưởng trong những vụ mùa tiếp theo khi quy mô diện tích tiến dần đến mục tiêu hàng chục nghìn hécta, các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần chú trọng một số định hướng trọng tâm sau:
Hoàn thiện hệ thống hạ tầng hỗ trợ sản xuất: Tiếp tục đầu tư nâng cấp đồng bộ hệ thống thủy lợi, các trạm bơm tưới tiêu chủ động, kết hợp xây dựng mạng lưới kho sấy và nhà máy xay xát đạt chuẩn tại chỗ nhằm giảm thiểu tối đa tổn thất sau thu hoạch, qua đó nâng cao giá trị gia tăng cho hạt gạo.
Đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật và đào tạo nhân lực: Tăng cường các chương trình tập huấn thực tế trên đồng ruộng theo phương châm cầm tay chỉ việc cho nông dân và kỹ sư địa phương, giúp họ làm chủ hoàn toàn các quy trình canh tác tiết kiệm tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Mở rộng chuỗi giá trị gắn với thị trường: Không dừng lại ở việc sản xuất lúa thương phẩm thô, dự án cần hướng tới việc xây dựng thương hiệu gạo chất lượng cao mang dấu ấn riêng tại chỗ, kết nối sâu hơn với hệ thống phân phối nội địa và từng bước hướng tới xuất khẩu sang các quốc gia lân cận trong khu vực.
Nâng cao cơ chế phối hợp liên ngành: Củng cố sự gắn kết giữa các cơ quan quản lý nhà nước như Tập đoàn Nông nghiệp Grupo Empresarial Agrícola (GAG) trực thuộc Bộ Nông nghiệp Cuba, Đại sứ quán Việt Nam tại Cuba cùng các đơn vị trực tiếp thực hiện như Công ty GRANMAX và TBAGRI, tạo hành lang pháp lý thông thoáng để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình vận hành thực tế.
Khẳng định tầm vóc quan hệ hợp tác hữu nghị truyền thống
Sự kiện bàn giao lô gạo thương phẩm đầu tiên mang ý nghĩa kinh tế quan trọng, đồng thời là biểu tượng sinh động cho tình đoàn kết gắn bó và truyền thống hỗ trợ lẫn nhau qua nhiều thập kỷ giữa hai dân tộc Việt Nam và Cuba. Trong bối cảnh hiện nay, khi thế giới tiếp tục chứng kiến nhiều biến động phức tạp về kinh tế và an ninh lương thực, mô hình hợp tác nông nghiệp này càng tô thắm thêm quan hệ tốt đẹp giữa hai nước, thể hiện tầm nhìn chiến lược và trách nhiệm quốc tế của Việt Nam trong việc chung tay giải quyết những thách thức chung của nhân loại.
Thông qua những bước đi bài bản, khoa học và quyết tâm cao độ từ các bên, dự án của TBAGRI tại Granma tiếp tục lan tỏa những giá trị thiết thực, khẳng định vị thế là điểm sáng trong bức tranh hợp tác kinh tế song phương, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân hai nước trên con đường phát triển phồn vinh và bền vững.
