Fidel Castro Ruz – Cuba trong trái tim người Việt: Hành trình từ trái tim đến biểu tượng ngoại giao nhân dân đa chiều

Ngay khi diễn ra, sự kiện đã nhận được sự quan tâm và đồng hành mạnh mẽ của nhiều cơ quan báo chí trong nước và Cuba, cùng các nền tảng mạng xã hội, tạo nên một bức tranh bình luận đa sắc, sâu sắc và khách quan.

Dưới góc nhìn truyền thông quốc tế, trang tin chính thức của Bộ Ngoại giao Cuba (Cubaminrex) và trang chính thống của Bộ Văn hóa Cuba đã đi sâu phân tích, đặc biệt nhấn mạnh đến tính đổi mới vượt bậc trong ngôn ngữ nghệ thuật đương đại của tác phẩm. Các cơ quan này đánh giá rất cao việc ứng dụng phương pháp khảm tranh (mosaic) thế hệ mới nhân dịp hướng tới kỷ niệm 100 năm ngày sinh của chủ tịch Cuba. Tác phẩm được lên ý tưởng như một “bảo tàng thu nhỏ”, nơi bức chân dung lớn kích thước 1.8m x 1.4m trên kính cường lực được kiến tạo tinh xảo từ 6.690 hình ảnh tư liệu. Đây là kết quả của một quá trình số hóa nghiêm túc hơn 40.000 tài liệu đồ họa từ các nguồn chính thống như Thông tấn xã Việt Nam, Bảo tàng Hồ Chí Minh và Cục Lưu trữ Nhà nước, đảm bảo tính chính xác tuyệt đối về mặt lịch sử và biến tác phẩm thành một minh chứng hình ảnh vô giá.

Sự độc đáo của tác phẩm nghệ thuật này còn nằm ở những con số mang tính biểu tượng sâu sắc được hệ thống thông tấn phân tích rõ nét. Trong tổng thể bức tranh, có 100 bức ảnh tư liệu đặc biệt dành riêng cho quan hệ hai nước, tượng trưng cho 100 năm ngày sinh của chủ tịch Cuba. Con số 6.690 mảnh ghép phản ánh trọn vẹn 66 năm thiết lập quan hệ ngoại giao song phương và 90 năm cuộc đời, sự nghiệp vĩ đại của Fidel. Hình ảnh trung tâm lấy cảm hứng từ bức ảnh tư liệu năm 2003 khi Fidel Castro đến thăm Đại tướng Võ Nguyên Giáp với nụ cười tỏa sáng trên nền quốc kỳ hai nước, thể hiện sức mạnh của sự đoàn kết giữa các dân tộc trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, công lý và phát triển bền vững. Bên cạnh đó, Đại sứ quán cũng trân trọng tiếp nhận bức chân dung Fidel khảm trai tinh xảo trên đĩa gỗ 30cm do các nghệ nhân Việt Nam chế tác từ vỏ sò tự nhiên.

Đồng điệu với nhận định nghệ thuật chuyên sâu này, Báo Văn hóa, Cơ quan ngôn luận của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam, đã tập trung phản ánh đậm nét sự kiện dưới lăng kính thẩm mỹ và văn hóa chuyên biệt. Tờ báo khẳng định đây không chỉ đơn thuần là một tác phẩm mỹ thuật mà là một biểu trưng trực quan độc đáo, tôn vinh giá trị văn hóa và tinh thần kết tinh từ tư duy sáng tạo nghiêm túc của các nghệ sĩ và nhà khoa học thuộc Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật. Qua góc nhìn của Báo Văn hóa, việc tiếp nhận tác phẩm tại không gian ngoại giao trang trọng của Đại sứ quán là một chỉ dấu văn hóa mạnh mẽ, thể hiện sự thấu hiểu sâu sắc, tôn trọng lịch sử và là giải pháp gìn giữ di sản tinh thần quý báu giữa hai quốc gia thông qua ngôn ngữ nghệ thuật đương đại đỉnh cao.

Ở khía cạnh ngoại giao nhân dân và lịch sử cách mạng, các cơ quan thông tấn lớn khác cũng đã lựa chọn những lăng kính tiếp cận vô cùng ý nghĩa. Tiếp cận sự kiện dưới góc nhìn quốc phòng và ngoại giao nhân dân truyền thống, Báo Quân đội Nhân dân, Cơ quan của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng Việt Nam, ở cả hai phiên bản tiếng Việt và tiếng Anh, đã khẳng định mạnh mẽ giá trị cốt lõi của tác phẩm như một biểu trưng thiêng liêng thắt chặt tình đoàn kết chiến đấu quân , dân và tình đồng chí anh em thủy chung, son sắt. Dưới góc nhìn chuyên nghiệp mang tính kỷ luật và chính trị sâu sắc của lực lượng vũ trang, tờ báo đi sâu nhấn mạnh vào tầm vóc lịch sử vĩ đại của Lãnh tụ Fidel Castro, đồng thời tái hiện sinh động sợi dây liên kết lý tưởng cách mạng và lòng quả cảm, anh hùng giữa hai dân tộc từng đồng cam cộng khổ qua những giai đoạn gian khó nhất của cuộc đấu tranh giải phóng nền độc lập, tự do.

Trong khi đó, Báo Thế giới và Việt Nam, Cơ quan ngôn luận của Bộ Ngoại giao Việt Nam, nhìn nhận sự kiện từ vị thế của cơ quan truyền thông đối ngoại hàng đầu. Tờ báo đặc biệt đi sâu phân tích tầm vóc của sự kiện dưới lăng kính quan hệ quốc tế, nhấn mạnh việc trao tặng và tiếp nhận tác phẩm là một minh chứng sống động cho việc không ngừng đổi mới, làm phong phú các hình thức hợp tác văn hóa song phương, góp phần làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ hữu nghị truyền thống bền chặt, keo sơn giữa hai Nhà nước và nhân dân hai nước. Đóng vai trò chủ lưu trong dòng chảy thông tin chính thống, Báo Tin tức, Cơ quan của Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN), đã phản ánh một cách toàn diện, kịp thời với tính thời sự và độ tin cậy rất cao. Dưới lăng kính của hãng thông tấn quốc gia, Báo Tin tức đặc biệt khắc họa đậm nét không khí trang nghiêm, ấm áp và xúc động của buổi lễ trao tặng, đồng thời nhấn mạnh giá trị tư liệu của tác phẩm khi được hội tụ từ những nguồn lưu trữ chuẩn mực nhất, giúp chuẩn hóa và lan tỏa mạnh mẽ thông tin đối ngoại đến công chúng cả nước.

Đặc biệt, đóng vai trò cốt lõi trong chiến lược lan tỏa thông tin đối ngoại toàn cầu, Cổng thông tin Quốc gia về Đối ngoại Việt Nam (Vietnam.vn) đã tổ chức truyền thông vô cùng sâu sắc và quy mô về sự kiện này. Nền tảng đã tổng hợp, tiếp nhận các nguồn tin chính thống từ các cơ quan báo chí chủ lưu trong nước để biên dịch, đăng tải đồng loạt sang tất cả các thứ tiếng khác nhau. Việc đa dạng hóa ngôn ngữ trên một nền tảng công nghệ số hiện đại không chỉ giúp chuyển tải trọn vẹn không khí, ý nghĩa thiêng liêng của buổi lễ mà còn tạo ra một giải pháp truyền thông tích hợp mạnh mẽ, đưa thông điệp thủy chung, tình nghĩa và khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam lan tỏa sâu sắc, xuyên biên giới tới cộng đồng quốc tế và bạn bè khắp năm châu.

Sự lan tỏa ấy càng trở nên toàn diện hơn khi được soi rọi qua lăng kính của các cơ quan báo chí đại diện cho nhiều giai tầng trong xã hội. Mang đến một góc nhìn nhân văn đầy cảm xúc, Báo Phụ nữ Việt Nam nhấn mạnh khía cạnh tình cảm gia đình, vai trò của người phụ nữ trong việc truyền lửa và gìn giữ các giá trị hòa bình, hữu nghị cho thế hệ tương lai. Đối với giai cấp nông dân, Báo Nông thôn và Phát triển gắn kết hình tượng vị Tổng Tư lệnh vĩ đại với tình cảm của cư dân nông thôn Việt Nam – những người luôn dành sự đồng cảm sâu sắc với đất nước Cuba anh em trong nỗ lực bảo vệ và phát triển quê hương. Đồng thời, Báo Đời sống và Phát triển khẳng định tác phẩm là một giải pháp văn hóa tinh thần tuyệt vời, nâng cao giá trị đời sống xã hội dựa trên các nền tảng lịch sử tốt đẹp, còn Tạp chí Âm nhạc Việt Nam ví sự kiện như một bản hòa ca không lời nhưng có sức ngân vang mạnh mẽ, kết nối tâm hồn người nghệ sĩ với lý tưởng cách mạng cao đẹp.

Bên cạnh việc trao tặng tác phẩm mỹ thuật, Ngài Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes cũng tiết lộ hai bên đã có những trao đổi sâu sắc về dự án sách mang tên "Fidel Castro Ruz và Cuba trong lòng người Việt Nam". Người đứng đầu cơ quan đối ngoại Cuba bày tỏ sự xúc động sâu sắc trước kiến thức sâu rộng, toàn diện của nhà báo Vương Xuân Nguyên về tư tưởng, cuộc đời, sự nghiệp của nhà lãnh đạo lịch sử của Cách mạng Cuba, đồng thời trân trọng sự ngưỡng mộ chân thành mà phía Việt Nam dành cho tình bạn bền vững, thủy chung giữa hai dân tộc. Những dòng chia sẻ đầy tâm huyết và tình cảm này được gắn kèm thông điệp đầy ý nghĩa hướng về lễ kỷ niệm 100 năm ngày sinh của chủ tịch Cuba, một lần nữa khẳng định vị thế của các sáng kiến văn hóa trong việc truyền tải vẹn nguyên giá trị của tình anh em cho thế hệ mới, vĩnh viễn hóa ký ức về một vĩ nhân có cuộc đời cống hiến trọn vẹn cho độc lập dân tộc và công bằng xã hội.

Dấu ấn của tình hữu nghị hữu nghị gắn kết giữa hai dân tộc tiếp tục được nối dài thông qua hoạt động học thuật và xuất bản. Trong khuôn khổ sự kiện, bản thảo cuốn sách dày 780 trang mang tên "Fidel Castro Ruz - Cuba trong trái tim dân tộc Việt Nam" dự kiến xuất bản vào tháng 8 năm 2026 bởi Nhà xuất bản Dân Trí cũng đã được giới thiệu trang trọng. Với kết cấu khoa học gồm bốn phần cốt lõi đi từ khát vọng tự do, những cuộc gặp gỡ định mệnh, lời hứa thủy chung cho đến di sản đối ngoại vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Fidel Castro, công trình hứa hẹn sẽ là một nguồn tư liệu chính thống vô cùng quý giá cho độc giả. Để có một góc nhìn thực sự đa chiều và khách quan, sự xuất hiện của các thông tin này trên nền tảng mạng xã hội Facebook hay các kênh tổng hợp thông tin như Báo Mới đã tạo nên làn sóng tương tác mạnh mẽ. Hàng ngàn lượt chia sẻ của công chúng và giới trẻ khẳng định tình hữu nghị Việt Nam - Cuba không chỉ là câu chuyện của lịch sử mà vẫn đang chảy trôi vẹn nguyên trong giai đoạn hiện nay.

Đặc biệt, thông điệp hữu nghị này đã được khẳng định một cách cao nhất thông qua những lời phát biểu đầy trân trọng của người đứng đầu cơ quan ngoại giao Cuba. Trên trang cá nhân của mình, Ngài Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cuba tại Việt Nam, Rogelio Polanco Fuentes, đã chia sẻ dòng trạng thái đầy xúc động bày tỏ niềm vinh hạnh khi được tiếp nhận đoàn đại biểu của Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật do Giám đốc Vương Xuân Nguyên dẫn đầu tại trụ sở Đại sứ quán. Ngài Đại sứ đánh giá rất cao tác phẩm nghệ thuật tuyệt đẹp nhằm tưởng nhớ 100 năm ngày sinh của chủ tịch Cuba, một công trình được thực hiện công phu từ 6.690 hình ảnh tư liệu về vị Tư lệnh Trưởng kính yêu.

Nhìn nhận một cách tổng thể, sự đồng lòng đưa tin của hệ thống báo chí chính thống kết hợp với sự lan tỏa tự nhiên trên mạng xã hội đã dệt nên một bức tranh toàn cảnh sâu sắc về tình hữu nghị Việt Nam – Cuba trong giai đoạn hiện nay. Để phát huy hơn nữa giá trị của các di sản tinh thần này trong những năm gần đây, chúng ta cần tiếp tục phát triển các mô hình truyền thông tích hợp đa ngôn ngữ, tăng cường các bài viết bình luận sâu sắc kết hợp hài hòa giữa yếu tố cảm xúc với tính khoa học chuyên nghiệp. Tác phẩm nghệ thuật về Lãnh tụ Fidel Castro Ruz được Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật trao tặng đã vượt qua khuôn khổ của một tặng phẩm lưu niệm, thực sự trở thành một biểu tượng văn hóa sống động, thắt chặt hơn nữa sợi dây gắn kết đồng chí anh em thủy chung, bền chặt giữa hai dân tộc hướng tới tương lai.