Trong các cuộc gặp gỡ, tiệc tùng hay những buổi nhậu cùng bạn bè, hàu sống thường được nhắc đến như một món ăn “bổ sinh lý” dành cho nam giới. Hình ảnh những đĩa hàu tươi ăn kèm chanh, mù tạt dần gắn với quan niệm rằng đây là thực phẩm giúp tăng ham muốn và cải thiện phong độ phái mạnh.
Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học, câu chuyện không hoàn toàn như vậy.
Hàu giàu kẽm nhưng không phải phép màu tức thì
TS.BS.CKII Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, cho biết hàu là một trong những thực phẩm giàu kẽm nhất hiện nay. Kẽm là vi chất cần thiết cho hệ miễn dịch, quá trình chuyển hóa, lành vết thương, hoạt động của nhiều enzyme và đặc biệt liên quan đến sức khỏe sinh sản nam giới.
Trong lĩnh vực nam khoa, kẽm được nhắc đến nhiều bởi vai trò trong quá trình sản xuất testosterone, sinh tinh, duy trì chất lượng tinh trùng và chống stress oxy hóa.
Theo dữ liệu từ Văn phòng Bổ sung Dinh dưỡng thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ, khoảng 85 g hàu nấu chín có thể cung cấp tới 32 mg kẽm, cao hơn nhiều so với thịt bò (3,8 mg/85 g) hay hạt bí đỏ (2,2 mg/28 g).
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc ăn nhiều hàu sẽ giúp testosterone tăng vọt hoặc cải thiện khả năng tình dục ngay lập tức.
“Nếu một người đang thiếu kẽm, việc bổ sung thực phẩm giàu kẽm có thể mang lại lợi ích. Nhưng khi cơ thể đã đủ kẽm, ăn thêm nhiều hàu không đồng nghĩa ham muốn tăng mạnh hay rối loạn cương sẽ tự khỏi”, bác sĩ Duy phân tích.
Một tổng quan nghiên cứu của Fallah và cộng sự công bố năm 2018 trên tạp chí Nutrition & Food Science cũng cho thấy kẽm có vai trò quan trọng đối với sức khỏe sinh sản nam giới và chất lượng tinh trùng. Tuy nhiên, tác động này nằm trong bức tranh tổng thể của dinh dưỡng và chuyển hóa, chứ không phải hiệu ứng tức thì từ một món ăn đơn lẻ.
Nguy cơ từ thói quen ăn hàu sống
Không chỉ gây tranh cãi về khả năng cải thiện sinh lý, hàu còn tiềm ẩn những nguy cơ sức khỏe nếu được sử dụng ở dạng sống.
Do là loài nhuyễn thể có cơ chế lọc nước, hàu có thể tích tụ vi khuẩn, virus hoặc các tác nhân gây bệnh từ môi trường nước. Nếu nguồn gốc, khâu bảo quản hoặc chế biến không đảm bảo, nguy cơ ngộ độc thực phẩm hoàn toàn có thể xảy ra.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), việc ăn hàu sống hoặc hải sản chưa được nấu chín làm tăng nguy cơ nhiễm vi khuẩn Vibrio. Những người mắc bệnh gan, đái tháo đường, ung thư, HIV, suy giảm miễn dịch hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch có nguy cơ gặp biến chứng nặng hơn khi nhiễm khuẩn.
Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo hàu nấu chín vẫn là lựa chọn an toàn hơn.
Nếu mục tiêu là bổ sung kẽm, nam giới không nhất thiết phải tìm đến hàu sống. Nhiều thực phẩm khác như thịt bò, cua, tôm, trứng, sữa, đậu, hạt bí đỏ, ngũ cốc nguyên hạt hay các loại hải sản nấu chín cũng có thể cung cấp lượng kẽm đáng kể.
Ăn hàu thường xuyên nhưng phong độ vẫn suy giảm
Tại Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, TS.BS.CKII Trà Anh Duy từng tiếp nhận một nam bệnh nhân 41 tuổi đến khám vì giảm ham muốn tình dục và khó duy trì cương trong khoảng 5 tháng.
Người bệnh cho biết thường xuyên ăn hàu sống trong các buổi nhậu vì tin rằng đây là cách cải thiện sinh lý tự nhiên.
Tuy nhiên, quá trình khai thác bệnh sử cho thấy anh thường xuyên thức khuya, chịu áp lực công việc kéo dài, ít vận động, tăng cân và sử dụng nhiều rượu bia.
Kết quả thăm khám ghi nhận vòng bụng 99 cm, BMI 28 kg/m², huyết áp 140/88 mmHg. Các xét nghiệm cho thấy glucose máu đói tăng, rối loạn mỡ máu và testosterone toàn phần buổi sáng ở ngưỡng cận thấp.
Dù tinh dịch đồ chưa ghi nhận bất thường đáng kể, bác sĩ xác định nguyên nhân chính ảnh hưởng đến phong độ của người bệnh lại nằm ở các yếu tố chuyển hóa và lối sống, chứ không phải do thiếu hàu hay thiếu kẽm.
Theo bác sĩ Duy, nhiều nam giới tập trung vào những thực phẩm được quảng bá là “bổ sinh lý” nhưng lại bỏ qua các yếu tố có ảnh hưởng mạnh mẽ hơn như giấc ngủ, stress, vòng bụng, sức khỏe tim mạch, bệnh chuyển hóa, rượu bia và thuốc lá.
“Đối với các trường hợp giảm ham muốn, rối loạn cương hoặc hiếm muộn, điều quan trọng là tìm nguyên nhân và điều trị đúng hướng, thay vì chỉ tăng số lượng hàu trên bàn ăn”, bác sĩ nói.
Phong độ nam giới không phụ thuộc vào một món ăn
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng sức khỏe sinh lý nam là kết quả của nhiều yếu tố phối hợp, bao gồm nội tiết tố, chất lượng giấc ngủ, mức độ vận động thể lực, sức khỏe tim mạch, tình trạng chuyển hóa, tâm lý và thói quen sinh hoạt.
Hàu có thể là một thực phẩm giàu dinh dưỡng và là nguồn cung cấp kẽm tốt, nhưng không phải “thần dược” chữa rối loạn cương, tăng testosterone tức thì hay thay thế việc thăm khám chuyên khoa.
Nam giới hoàn toàn có thể đưa hàu vào chế độ ăn lành mạnh nếu được lựa chọn từ nguồn uy tín và chế biến an toàn. Tuy nhiên, để duy trì phong độ lâu dài, điều quan trọng hơn vẫn là ngủ đủ giấc, hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá, kiểm soát cân nặng, tập luyện thường xuyên và chủ động khám chuyên khoa khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường.
Khi giảm ham muốn, rối loạn cương, tinh dịch bất thường hoặc chậm có con kéo dài, việc tìm đến bác sĩ để xác định nguyên nhân sẽ hiệu quả hơn nhiều so với đặt kỳ vọng vào bất kỳ món ăn nào, kể cả hàu.
