Việc di chuyển giữa Hà Nội và Quảng Ninh trong tương lai có thể chỉ mất khoảng 25 - 30 phút, thay vì 2 - 2,5 giờ như hiện nay. Mục tiêu này đang dần trở thành hiện thực khi dự án đường sắt cao tốc kết nối hai địa phương chính thức được khởi công.
Sự kiện khởi công diễn ra ngày 12/04/2026 tại Quảng Ninh, với sự tham gia của Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh, Tập đoàn Vingroup cùng chính quyền các địa phương Hà Nội, Hải Phòng và Bắc Ninh. Đây là tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên được xây dựng tại Việt Nam, dự kiến hoàn thành vào năm 2028.
Theo quy hoạch, tuyến đường bắt đầu từ Trung tâm Hội chợ triển lãm quốc gia (xã Đông Anh, Hà Nội) và kết thúc tại khu công viên phường Tuần Châu (Quảng Ninh). Khu vực ga Hạ Long Xanh, nằm trên địa bàn phường Tuần Châu và Việt Hưng (Quảng Ninh), được chọn làm điểm khởi công.
Toàn tuyến được thiết kế theo tiêu chuẩn hiện đại với đường đôi, khổ ray 1.435 mm và sử dụng điện khí hóa. Tốc độ khai thác tối đa ở các đoạn chính đạt 350 km/h, trong khi khu vực nội đô Hà Nội giới hạn ở mức 120 km/h.
Hệ thống hạ tầng trên tuyến gồm 5 nhà ga: Cổ Loa, Gia Bình, Ninh Xá, Yên Tử và Hạ Long Xanh. Ngoài ra, một depot phục vụ bảo trì, vận hành sẽ được bố trí tại ga Hạ Long Xanh.
Để thực hiện dự án, tổng diện tích đất sử dụng khoảng 551 ha, trải dài qua nhiều địa phương. Trong đó, Hà Nội chiếm 44 ha, Bắc Ninh 19 ha, Hải Phòng 210 ha và Quảng Ninh 278 ha. Công tác giải phóng mặt bằng sẽ do các địa phương phối hợp triển khai.
Về nguồn lực tài chính, tổng mức đầu tư dự án vào khoảng 147.370 tỷ đồng, chưa bao gồm 10.270 tỷ đồng dành cho giải phóng mặt bằng do ngân sách nhà nước chi trả.
Phần vốn do nhà đầu tư đóng góp là 22.110 tỷ đồng, còn lại hơn 125.000 tỷ đồng sẽ được huy động, chiếm khoảng 85% tổng vốn. Dự án do Công ty cổ phần đầu tư và phát triển đường cao tốc Vinspeed làm chủ đầu tư.
Theo ông Nguyễn Việt Quang - Phó Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Vingroup, việc triển khai tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh thể hiện định hướng của doanh nghiệp trong việc tham gia đầu tư các dự án hạ tầng quy mô lớn, qua đó đóng góp vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng sống.
Trong khi đó, ông Michael Peter - Tổng giám đốc toàn cầu Tập đoàn Siemens Mobility - cho biết doanh nghiệp sẽ cung cấp công nghệ tàu cao tốc đáp ứng yêu cầu cao về hiệu quả và an toàn. Đồng thời, hai bên sẽ phối hợp triển khai chuyển giao công nghệ, tham gia lắp ráp và bảo trì nhằm hướng tới xây dựng hệ sinh thái đường sắt cao tốc tại Việt Nam.
Đánh giá về dự án, ông Bùi Văn Khắng - Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh - cho rằng đây là công trình có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển hạ tầng giao thông và tăng cường kết nối vùng, đặc biệt tại khu vực kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và đồng bằng sông Hồng.
Về phía địa phương, tỉnh Quảng Ninh cho biết sẽ phối hợp với Hà Nội, Hải Phòng và Bắc Ninh triển khai công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, tái định cư, đồng thời bàn giao mặt bằng đúng tiến độ để đảm bảo dự án được thi công liên tục.
