Giấu kín dị tật nhiều năm vì e ngại ngoại hình, nam thanh niên 19 tuổi chỉ đi khám khi tình trạng khó thở ảnh hưởng đến công việc và sinh hoạt, bỏ lỡ thời điểm phẫu thuật thuận lợi nhất.N.T.A., 19 tuổi, ngụ phường An Lạc, TP.HCM, nhiều năm thường xuyên khó thở mỗi khi lao động, gắng sức hoặc chơi thể thao. Tình trạng kéo dài ảnh hưởng đến công việc và sinh hoạt nhưng anh không đi khám, cho đến khi quyết định đến Bệnh viện Quốc tế Minh Anh kiểm tra.
Qua thăm khám, chụp CT và X-quang ngực, bác sĩ phát hiện A. mắc dị tật lõm ngực, mức độ trung bình. Đây là tình trạng xương ức và các sụn sườn phía trước phát triển bất thường, lõm vào trong, có thể làm giảm thể tích lồng ngực và chèn ép các cơ quan bên trong.
BS.CKII Đồng Lưu Ba, Khoa Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Quốc tế Minh Anh, cho biết tình trạng lõm ngực có thể chèn ép trực tiếp lên tim và phổi, khiến phổi không thể giãn nở bình thường. Người bệnh vì vậy dễ khó thở, mệt mỏi, đặc biệt khi vận động hoặc tham gia các hoạt động thể lực. Triệu chứng có thể tăng dần theo thời gian.
Dù mức độ lõm chưa quá nặng, trường hợp của A. vẫn đủ điều kiện và cần thiết phải phẫu thuật. Các bác sĩ đánh giá mức độ dị tật dựa trên phim CT, X-quang, trong đó có tỷ lệ giữa chiều rộng lồng ngực và khoảng cách từ đáy chỗ lõm đến cột sống. Chỉ số càng cao, mức độ lõm càng nghiêm trọng và nguy cơ ảnh hưởng đến các cơ quan trong lồng ngực càng lớn.
Êkíp lựa chọn phương pháp nâng ngực bằng hai thanh kim loại, thực hiện kỹ thuật Sandwich nhằm tăng độ vững chắc của khung nâng, hạn chế nguy cơ thanh bị xoay lệch. Phương pháp này cũng tạo điều kiện để người bệnh sớm vận động trở lại sau phẫu thuật.
Nam bệnh nhân được xuất viện sau 4 ngày phẫu thuật, hình dáng lồng ngực được cải thiện.
Theo thống kê y tế, dị tật lõm ngực xuất hiện ở khoảng 1/300 đến 1/1.000 trẻ, bé trai mắc nhiều hơn bé gái với tỷ lệ khoảng 5:1. Đây là một trong những dị tật thành ngực phổ biến, có thể biểu hiện từ nhỏ và rõ hơn khi trẻ lớn lên.
BS Ba cho biết, thời điểm phẫu thuật thuận lợi thường là khi trẻ từ 8-9 đến 15-16 tuổi. Ở giai đoạn này, lồng ngực còn tương đối mềm, giúp việc nâng chỉnh thuận lợi hơn, giảm mức độ khó khăn trong phẫu thuật và phục hồi sau mổ.
Người trưởng thành 18-19 tuổi vẫn có thể phẫu thuật, thậm chí bệnh viện từng điều trị thành công cho những trường hợp 27-28 tuổi. Tuy nhiên, khi tuổi càng cao, hệ thống xương và sụn lồng ngực càng cứng, khiến việc nâng chỉnh khó khăn hơn, người bệnh có thể đau nhiều hơn sau mổ và cần thời gian nằm viện dài hơn.
Trong khoảng 14-15 năm qua, Bệnh viện Quốc tế Minh Anh đã thực hiện thành công hàng trăm ca phẫu thuật lõm ngực. Theo bác sĩ, ngoài cải thiện chức năng hô hấp và giảm chèn ép tim phổi, phẫu thuật còn mang ý nghĩa thẩm mỹ, giúp trẻ tự tin hơn trong sinh hoạt, học tập và giao tiếp. Đặc biệt, ở tuổi dậy thì, những mặc cảm về hình thể có thể khiến trẻ ngại tham gia các hoạt động tập thể, bơi lội hoặc chơi thể thao cùng bạn bè.
Sau phẫu thuật, người bệnh cần được theo dõi và điều trị giảm đau. Nguy cơ nhiễm trùng vết mổ được ghi nhận ở mức thấp. Trong ba tháng đầu, bệnh nhân cần tránh vận động mạnh, chơi thể thao cường độ cao hoặc tập xà đơn, xà kép nhằm hạn chế nguy cơ làm xê dịch thanh kim loại. Sau giai đoạn này, nếu hồi phục tốt và được bác sĩ đánh giá đủ điều kiện, người bệnh có thể trở lại sinh hoạt, học tập và làm việc bình thường.
Từ trường hợp trên, các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh nên quan sát hình dáng lồng ngực của trẻ từ sớm. Dị tật lõm ngực có thể khó nhận biết ở trẻ sơ sinh nhưng thường rõ hơn từ 2-3 tuổi, đặc biệt trong giai đoạn dậy thì. Khi phát hiện vùng xương ức lõm bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa để thăm khám.
Theo các bác sĩ, tâm lý mặc cảm, e ngại ngoại hình khiến nhiều trẻ che giấu dị tật, không dám chia sẻ với gia đình, dẫn đến bỏ lỡ thời điểm phẫu thuật thuận lợi. Phụ huynh cần chủ động trò chuyện, giúp trẻ hiểu bệnh có thể điều trị và không nên trì hoãn việc thăm khám. Ngoài ra, gia đình cần được tư vấn trước về phương pháp và chi phí phẫu thuật, bởi thanh kim loại nâng ngực hiện chủ yếu phải nhập khẩu, giá thành còn cao.
