Việc đem các nông sản ra phơi trên mặt đường như thói quen không mai một tại các vùng quê, vô hình chung đã gây cản trở quá trình lưu thông của các phương tiện đường bộ, và việc này đã gây ra những vụ tai nạn hy hữu cho những người tham gia giao thông qua những khu vực đó.
Vậy, câu hỏi được đặt ra, việc phơi thóc, ngô, khoai, sắn, cùng các nông sản như thế đã hội đủ hành vi cấu thành tội phạm và chịu sự điều chỉnh của Luật. Dưới góc nhìn pháp lý, chúng ta cùng nhau tìm hiểu.
Những vụ tai nạn hy hữu gây nên đau thương từ thói quen khó bỏ
Cách đây ít ngày, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình (trước đây là Nam Định) đã xảy ra 1 vụ tai nạn giao thông rất nghiêm trọng, một người phụ nữ đi xe máy đã gặp phải tai nạn khi đi qua đoạn đường do 1 người dân dùng đá, gạch, bê tông để ngăn đường phơi thóc do gia đình vừa thu hoạch. Người phụ nữ điều khiển xe máy đã tông vào những rào chắn gồm bê tông, gạch đá đó, dẫn đến tử vong.
Trước đây, tại thủ đô Hà Nội, cũng xảy ra một vụ tại nạn hy hữu, đáng thương khi một thanh niên vì trời mua, đường tối, trơn nên đã bị ngã sau khi đi qua đoạn đường, mà đoạn đường đó bị 1 người dân lấn chiếm để bày bán ngay dưới lòng đường khiến cho người thanh niên khi đi đến đó không kịp xử lý, và tai nạn đã xảy ra, người thanh niên điều khiển xe máy bị thương rất nặng đã dẫn đến tử vong sau đó ít hôm.
Nếu vào các vụ mùa, khi chúng ta đi ngang qua các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị cũ, sẽ thường chứng kiến cảnh tượng, người dân nô nức đem lúa, thóc vừa thu hoạch được ra quốc lộ 1A để phơi, và việc này đã gây cản trở, cũng như ảnh hưởng rất lớn đến quá trình tham gia giao thông của các phương tiện khi đi ngang qua nơi đây, và đã có rất nhiều các vụ tai nạn giao thông liên hoàn xảy ra trên quốc lộ 1A vì hành vi phơi thóc, lúa của người dân sống tại ven quốc lộ này.
Tại các vùng quê yên ả các tỉnh phía bắc Việt Nam, vào những ngày mùa, thóc, lúa, ngô, thậm trí cả cá, bánh đa đều được người dân phấn khởi, nô nức đem hết các nông sản đó ra ngoài đường để phơi. Đã có rất nhiều những vụ tai nạn đã xảy ra, thậm trí các vụ tai nạn đó đã dẫn đến tử vong. Các vụ tai nạn diễn ra đã làm mất tình làng nghĩa xóm của những người nông dân tối lửa tắt đèn có nhau, với những vụ kiện cáo kéo dài, thậm trí có những người đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự, và việc này đã gây nên sự đau thương, mất mát rất lớn tại các làng quê thanh bình.
Luật quy định
Theo quy định của Luật giao thông đường bộ năm 2024 các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm đặt, để chướng ngại vật hoặc vật cản khác trái phép trên đường bộ, rải vật sắc nhọn, đổ chất gây trơn trượt trên đường, làm rơi vãi đất đá, hàng hóa, vật liệu xây dựng, phế thải, cũng như đổ, xả thải hoặc làm rơi vãi hóa chất, chất thải gây mất an toàn giao thông đường bộ. Và hành vi phơi thóc, ngô, khoai, sắn, nông sản trên đường bộ là vi phạm quy định của luật.
Tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ, quy định về mức xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ đối với hành vi phơi thóc, lúa, các nông sản ngoài đường gây cản trở giao thông, nếu không đủ yếu tố để truy cứu trách nhiệm hình sự thì người vi phạm sẽ bị xử lý hành chính với khung hình phạt từ 200.000 nghìn đồng đến 250.000 nghìn đồng, từ 400.000 đồng đến 500.000 đồng đối với tổ chức.
Bộ luật hình sự năm 2015 quy định rất rõ chế tài xử lý đối với trường hợp cản trở giao thông đường bộ (Điều 73), theo đó, người nào đặt, để, đổ trái phép vật liệu, phế thải, rác thải, vật sắc nhọn, chất gây trơn hoặc chướng ngại vật khác gây cản trở giao thông đường bộ; tháo dỡ, di chuyển trái phép, làm sai lệch, dải phân cách hoặc thiết bị an toàn giao thông đường bộ khác; sử dụng trái phép lề đường, hè phố, phần đường xe chạy, hành lang an toàn đường bộ gây thiệt hại cho người khác gây hậu quả nghiêm trọng như làm chết người thì tuỳ theo mức độ, hậu quả từ hành vi sẽ bị phạt tù từ 6 tháng đến 10 năm. Ngoài ra, còn có những hình thức phạt bổ sung như phạt tiền lên tới 300 triệu đồng.
Thực tế áp dụng
Căn cứ trên quy định của luật, các Cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã tiến hành điều tra, truy tố, xét xử các vụ án vì người dân phơi thóc, lúa, các nông sản trên đường quốc lộ dẫn đến tai nạn chết người. Đã có rất nhiều các bản án “đau lòng” cho tất cả những người có liên quan cũng như cho cả những thân nhân của những người bị nạn.
Mới nhất, như chúng tôi đã đề cập tại phần đầu của bài viết, người phụ nữ dùng đá, gạch chặn đường để phơi thóc tại Ninh Bình, đã gây ra tai nạn cho 1 người phụ nữ khác, vụ tại nạn đã dẫn đến nạn nhân tử vong, và công an Ninh Bình đã quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với người phụ nữ thực hiện hành vi phơi thóc trên đường đó.
Và còn rất nhiều các trường hợp khác, đặc biệt là những người nông dân chân lấm tay bùn tại các vùng quê, hoặc những hộ gia đình ven đường quốc lộ, một phần vì thói quen, phần nhiều là thiếu hiểu biết nên đã phạm tội, gây nên những hậu quả rất lớn khi vì hành vi của mình đã làm cho những người khi tham gia giao thông qua những khu vực đó gặp tai nạn dẫn đến tử vong.
Gợi mở hướng khắc phục
Đã có rất nhiều những vụ việc đau thương xảy ra từ hành vi phơi thóc, nông sản trên đường quốc lộ, đường làng, tuy nhiên, tình trạng này, vẫn diễn ra thường xuyên, đặc biệt là tại các làng quê vào những ngày mùa.
Để hạn chế, cũng như loại bỏ hoàn toàn thói quen khó bỏ này từ người dân, đảm bảo tuân thủ quy định của luật, tránh tình trạng đau thương có thể xảy ra với mọi người, chúng tôi đề xuất một số giải pháp thực hiện.
- Tại các làng quê, cho xây dựng các nhà văn hoá liên thôn, và trong các nhà văn hoá đó, hãy tận dụng để làm khu phơi thóc, nông sản cho bà con vào những ngày mùa, có thể luân phiên giữa các hộ gia đình trong thôn với nhau.
- Thường xuyên tuyên truyền đến với tất cả bà con nông dân những hành vi phơi thóc, nông sản trên đường là hành vi vi phạm pháp luật. Việc tuyên truyền sẽ linh hoạt các hình thức để đảm bảo hiệu quả, như phát trên loa tại các thôn, xóm. Các Cơ quan nhà nước có thẩm quyền cử cán bộ về tận thôn, xóm, tham gia các buổi sinh hoạt tập thể với bà con, và trong các buổi sinh hoạt đó, nói chuyện, hướng dẫn, cũng như nêu ra những hành vi có thể dẫn đến sai phạm để cảnh tỉnh cho bà con.
- Các Cơ quan nhà nước có thẩm quyền, phối hợp với Đài truyền hình các tỉnh, thành phố trên cả nước, xây dựng các góc nhìn, những câu chuyện thực tế phát trên các khung giờ của đài truyền hình địa phương, để cảnh tỉnh bà con không vi phạm pháp luật vì thói quen. Ngoài ra, cần có sự vào cuộc hơn nữa của các cấp, các ngành, đặc biệt là lực lượng dân phòng, lực lượng an ninh đang hoạt động tại các xã, thôn bản trên phạm vi cả nước, tuỳ từng tình hình, vị trí và thói quen tại từng địa phương mà có phương án áp dụng hợp lý, đảm bảo hiệu quả, trước tiên là giảm thiểu những vi phạm, sau đó, sẽ xoá sạch thói quen này của bà con nông dân.
