Trong lúc chưa mua hoặc mượn đủ sách giáo khoa cho năm học mới, không ít phụ huynh tải bản điện tử về in hoặc photocopy sách cho con sử dụng.
Phụ huynh tự in sách khi chưa mua đủ bộ
Những ngày gần đây, một số địa phương xuất hiện tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ dù học sinh đã bước vào năm học mới.
Do không thể mua đủ hoặc đăng ký mượn trọn bộ sách, nhiều gia đình phải tìm giải pháp tạm thời như tải bản mềm về in, mượn sách của người quen rồi photocopy những cuốn còn thiếu để con kịp học.
Luật sư Đặng Thành Trí, Công ty Luật TNHH MTV Đặng Thành, Đoàn Luật sư TPHCM, cho rằng hoàn cảnh của phụ huynh có thể được chia sẻ. Tuy nhiên, xét theo quy định pháp luật, việc tự ý in hoặc photocopy sách giáo khoa vẫn có khả năng xâm phạm quyền tác giả.
Được sao chép tối đa bao nhiêu phần của sách giáo khoa?
Khoản 1 Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ xác định sách giáo khoa là một trong những loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả. Bởi vậy, hoạt động sao chép chỉ được miễn xin phép khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Điểm a Khoản 1 Điều 25 Luật Sở hữu trí tuệ cho phép cá nhân sao chép một bản sách giáo khoa hoặc giáo trình nhằm mục đích nghiên cứu khoa học, học tập và không phục vụ hoạt động thương mại. Tuy nhiên, trường hợp ngoại lệ này không áp dụng nếu việc sao chép được thực hiện bằng máy in, máy photocopy, máy ảnh hoặc những thiết bị có chức năng tương tự.
Theo điểm b Khoản 1 Điều 25 của luật này, cá nhân sử dụng thiết bị sao chép chỉ được phép sao chép một phần tác phẩm để nghiên cứu khoa học, học tập và không nhằm mục đích thương mại.
Điều 25 Nghị định 17/2023/NĐ-CP, trong đó Khoản 2 được sửa đổi tại Điều 9 Nghị định 134/2026/NĐ-CP, quy định việc photocopy, chụp ảnh hoặc sao chép bằng hình thức tương tự không được vượt quá 10% tổng số trang hoặc tổng đơn vị lưu trữ của tác phẩm.
Giới hạn này được tính riêng đối với từng cá nhân, tổ chức thực hiện. Nếu việc sao chép diễn ra nhiều lần thì các lần đó phải là những trường hợp riêng biệt, không có liên hệ với nhau trên cùng một tác phẩm.
Từ các quy định trên, phụ huynh có thể sao chép không quá 10% số trang của một cuốn sách giáo khoa để phục vụ việc học của con. Nếu dùng thiết bị để in hoặc photocopy toàn bộ cuốn sách, hành vi này có thể bị xác định là vi phạm bản quyền, kể cả đối với phụ huynh lẫn cơ sở nhận photocopy, in ấn.
Giải pháp tạm thời khi chưa có sách giáo khoa
Theo luật sư Đặng Thành Trí, trong thời gian chờ sách được bổ sung, phụ huynh có thể in hoặc photocopy một số trang đầu để con sử dụng tạm thời mà vẫn bảo đảm giới hạn pháp luật cho phép.
Tùy điều kiện thực tế, phụ huynh cũng có thể đề nghị nhà trường trình chiếu nội dung sách giáo khoa trong giờ học để học sinh cùng theo dõi. Một phương án khác là bố trí các học sinh ngồi gần nhau sử dụng chung sách cho đến khi địa phương được cung ứng đầy đủ.
