Tại các phòng khám nam khoa, số lượng bệnh nhân trẻ tìm đến vì các vấn đề về sức khỏe sinh sản và chức năng tình dục ngày càng tăng. Tuy nhiên, TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health, cho biết không phải tất cả bệnh nam khoa đều gia tăng như nhau. Một phần nguyên nhân đến từ những thay đổi trong lối sống, phần khác là nhờ nhận thức được cải thiện khiến nam giới trẻ không còn e ngại việc đi khám.
Nhiều bệnh vốn gặp ở tuổi trung niên xuất hiện sớm hơn
Nếu trước đây rối loạn cương thường gắn với người lớn tuổi hoặc bệnh nhân mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường lâu năm thì hiện nay, nhiều người trẻ đã mang các yếu tố nguy cơ như thừa cân, tăng huyết áp, rối loạn đường huyết và rối loạn mỡ máu.
Theo một phân tích tổng hợp công bố năm 2025, người mắc hội chứng chuyển hóa có nguy cơ bị rối loạn cương cao gấp khoảng 2,3 lần so với người không mắc hội chứng này. Điều đó cho thấy sức khỏe tình dục có mối liên hệ chặt chẽ với sức khỏe chuyển hóa, thay vì là một hệ thống hoạt động độc lập.
Béo phì cũng ảnh hưởng đến nội tiết nam khi làm tăng quá trình chuyển testosterone thành estrogen trong mô mỡ, đồng thời thúc đẩy tình trạng viêm mạn tính và rối loạn trục nội tiết sinh sản. Vì vậy, các hướng dẫn chuyên môn hiện nay đều khuyến cáo nam giới thừa cân có testosterone thấp do nguyên nhân chức năng nên ưu tiên giảm cân và thay đổi lối sống trước khi nghĩ đến việc bổ sung testosterone.
Lối sống hiện đại tạo nhiều yếu tố nguy cơ
Theo các chuyên gia, nhiều thói quen phổ biến ở nam giới trẻ đang âm thầm làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh nam khoa.
Một ngày của nhiều người bắt đầu bằng cà phê, kéo dài hàng giờ trước màn hình máy tính và kết thúc bằng việc sử dụng điện thoại đến khuya. Họ ít vận động, thường xuyên ăn tối muộn, ngủ không đủ giấc, hút thuốc hoặc thuốc lá điện tử để giảm căng thẳng. Mỗi yếu tố riêng lẻ có thể chưa gây bệnh ngay, nhưng khi kéo dài nhiều năm sẽ ảnh hưởng đến nội tiết, chuyển hóa và sức khỏe sinh sản.
Một nghiên cứu trên nam giới khỏe mạnh đăng trên JAMA năm 2011 cho thấy chỉ sau một tuần ngủ khoảng 5 giờ mỗi đêm, nồng độ testosterone ban ngày giảm khoảng 10-15%. Dù các nghiên cứu về mối liên quan giữa giấc ngủ và testosterone chưa hoàn toàn thống nhất, thiếu ngủ kéo dài vẫn được chứng minh làm tăng mệt mỏi, dễ tăng cân, giảm hứng thú tình dục và ảnh hưởng sức khỏe tổng thể.
Đối với khả năng sinh sản, phân tích tổng hợp năm 2024 trên International Journal of Obesity ghi nhận chất lượng tinh dịch suy giảm rõ hơn ở nam giới béo phì so với nhóm chỉ thừa cân. Một số nghiên cứu khác cũng cho thấy giảm cân có thể cải thiện số lượng và chất lượng tinh trùng ở nhóm bệnh nhân này.
Ngoài ra, quan hệ tình dục không an toàn, thay đổi bạn tình nhưng không xét nghiệm định kỳ khiến các bệnh lây truyền qua đường tình dục như lậu, chlamydia hay viêm niệu đạo xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi ngày có hơn một triệu ca mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể điều trị được trên toàn cầu và phần lớn không có triệu chứng. Nếu không được phát hiện, một số bệnh có thể gây tổn thương đường sinh dục và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
Người trẻ cũng có thể đối mặt nhiều vấn đề cùng lúc
TS.BS.CK2 Trà Anh Duy từng tiếp nhận một nam nhân viên công nghệ 29 tuổi đến khám sau 18 tháng kết hôn nhưng chưa có con.
Người bệnh thường xuyên làm việc đến 1-2 giờ sáng, chỉ ngủ khoảng 5 giờ mỗi đêm, ít vận động và hút thuốc lá. Sáu tháng gần đây, anh giảm ham muốn, thỉnh thoảng rối loạn cương khi quan hệ và tăng gần 9 kg.
Kết quả thăm khám ghi nhận chỉ số BMI 29,3 kg/m², thuộc nhóm thừa cân gần ngưỡng béo phì; vòng bụng 100 cm; HbA1c 6,1%, gợi ý tiền đái tháo đường. Xét nghiệm hai lần đều cho thấy testosterone buổi sáng ở mức thấp.
Tinh dịch đồ ghi nhận mật độ tinh trùng chỉ 12 triệu/ml, tổng tỷ lệ tinh trùng di động 31% và tỷ lệ hình dạng bình thường chỉ 3%. Siêu âm còn phát hiện giãn tĩnh mạch thừng tinh trái với đường kính tĩnh mạch lớn nhất 3,2 mm kèm dòng trào ngược.
Theo BS Duy, tình trạng của bệnh nhân không thể quy về một nguyên nhân duy nhất. Đây là kết quả của nhiều yếu tố phối hợp gồm tăng cân, rối loạn chuyển hóa, thiếu ngủ kéo dài, hút thuốc, ít vận động và bệnh lý giãn tĩnh mạch thừng tinh.
Người bệnh được tư vấn giảm cân, cải thiện giấc ngủ, ngừng hút thuốc, kiểm soát các rối loạn chuyển hóa và đánh giá chỉ định điều trị giãn tĩnh mạch thừng tinh theo mục tiêu sinh sản.
Trường hợp này cho thấy tuổi trẻ không đồng nghĩa với sức khỏe hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn nhiều yếu tố nguy cơ vẫn có thể đảo ngược nếu được phát hiện và can thiệp kịp thời.
Không nên chủ quan vì còn trẻ
Theo BS Duy, xu hướng bệnh nam khoa xuất hiện ở người trẻ là hệ quả của nhiều yếu tố cùng tác động như béo phì, ít vận động, thiếu ngủ, căng thẳng, hút thuốc, lạm dụng rượu bia, quan hệ tình dục không an toàn, ô nhiễm môi trường và các bệnh lý tiềm ẩn chưa được phát hiện.
Ông cho rằng không nên tạo tâm lý hoang mang bằng những thông điệp như “thế hệ trẻ đang yếu đi”, nhưng cũng không nên chủ quan chỉ vì còn trẻ tuổi.
Nam giới có các biểu hiện như giảm ham muốn, khó cương kéo dài, đau hoặc sưng vùng bìu, tiểu buốt, tiết dịch niệu đạo hoặc kết hôn sau một năm quan hệ đều đặn không sử dụng biện pháp tránh thai nhưng chưa có con nên đến cơ sở chuyên khoa để được thăm khám đầy đủ.
“Khám sớm không phải là thừa nhận mình yếu, mà là cách tận dụng giai đoạn cơ thể còn nhiều khả năng phục hồi và thay đổi”, BS Duy khuyến cáo.
