Cái ngỡ ngàng đầu tiên chính là sự hiện diện của những cung đường. Không còn là những lối mòn cát sỏi khô khốc, Trường Sa giờ đây khoác lên mình lớp áo của sự hiện đại với những con đường bê tông khang trang, sạch bóng. Chúng chạy dọc ngang đảo, nối nhịp từ cầu cảng vào đến từng ngôi nhà mái ngói đỏ tươi. Nhìn những hàng cây tra, cây phong ba và đặc biệt là những hàng cây bàng vuông vạm vỡ xòe tán che bóng mát cho con đường, người ta chợt nhận ra bóng dáng thân thuộc của những lũy tre, hàng cau nơi quê nhà.
Những con đường ấy không chỉ phục vụ giao thông, mà còn là không gian của sự gắn kết. Hệ thống đèn đường tự động thắp sáng mỗi khi hoàng hôn buông xuống, lấp lánh như những vệt sao đêm, khẳng định một nếp sống quy củ, văn minh. Sự khang trang này khiến bất cứ ai cũng phải tự hỏi: Phải chăng ta đang dạo bước giữa một làng quê nông thôn mới tiêu biểu nơi đồng bằng, chứ không phải đang ở cách đất liền hàng trăm hải lý?
Khi màn đêm bao phủ đại dương, Trường Sa không chìm vào tĩnh lặng mà bừng sáng như những phố thị thu nhỏ. Những mái nhà phủ kín hàng chục ngàn tấm pin năng lượng mặt trời và những turbine gió khổng lồ vẫn miệt mài quay đã biến nắng gió trở thành nguồn sống. Đó không đơn thuần là điện năng, mà là biểu tượng của tầm cao trí tuệ và khát vọng tự chủ. Sự hiện diện của năng lượng sạch đã đưa các xã đảo chạm vào nhịp sống của thời đại. Trong những căn phòng khang trang, Internet tốc độ cao kết nối các chiến sĩ trẻ với dòng chảy tri thức toàn cầu.
Những thiết bị y tế hiện đại, hệ thống truyền hình vệ tinh đã xóa nhòa khoảng cách địa lý. Công nghệ đã biến những hòn đảo đá trở nên "thông minh", nơi con người làm chủ khoa học để kiến tạo một cuộc sống tiện nghi, văn minh và bình đẳng với đất liền. Đó chính là ánh sáng của hy vọng, của một dân tộc luôn biết cách vươn lên bằng sức mạnh trí tuệ.
Diện mạo nông thôn mới ở Trường Sa không hề tĩnh lặng hay biệt lập. Sự náo nhiệt, sống động của đảo xa được thắp lên bởi những chuyến tàu nối đuôi nhau rời bến từ đất liền. Đó là những con tàu chở nặng tình thương, chở theo từng bao đất sạch, từng cây giống, và hơn hết là chở theo nhịp đập của trái tim cả nước. Trên những chuyến tàu ấy, không chỉ có những người con đất Việt từ khắp mọi miền Tổ quốc, có những kiều bào yêu nước từ nước ngoài trở về, mà còn bắt gặp cả những vị khách quốc tế với ánh mắt ngưỡng mộ trước sức sống của con người Việt Nam. Sự hiện diện của bạn bè quốc tế trên đảo đã biến nơi đây thành một không gian giao lưu văn hóa đặc biệt. Tiếng cười đùa, những câu chào hỏi bằng nhiều ngôn ngữ hòa cùng tiếng sóng, tạo nên một bầu không khí rộn ràng, gần gũi. Những buổi gặp gỡ, những món quà nhỏ từ đất liền mang ra, hay đơn giản là cái bắt tay thắt chặt tình hữu nghị giữa trùng khơi đã xóa tan mọi khoảng cách. Trường Sa lúc ấy không còn xa xôi, mà trở thành một điểm hẹn của lòng nhân ái và khát vọng hòa bình toàn cầu.

Diện mạo nông thôn mới trên biển ngày càng hiện đại và văn minh
Nếu nước ngọt từng là một niềm khao khát cháy bỏng giữa biển mặn, thì nay công nghệ lọc nước RO hiện đại đã biến điều không thể thành có thể. Những giọt nước tinh khiết được chắt chiu từ lòng biển không chỉ giải tỏa cơn khát, mà còn nuôi dưỡng những kỳ tích xanh. Bên cạnh những công trình hạ tầng vững chãi là những vườn rau xanh mướt, những giàn bầu trĩu quả vươn mình ngay sát mép sóng. Màu xanh của mồng tơi, của rau muống trên cát mặn gợi lại ký ức về mảnh vườn của mẹ, về cái nếp sống xanh vốn là hồn cốt của làng quê Việt Nam. Ở đây, con người không chỉ sống bằng lòng quả cảm, mà còn sống bằng tình yêu thiên nhiên và ý thức sinh thái bền vững. Mỗi mầm xanh là một lời khẳng định: nơi nào có bàn tay và trí tuệ con người, nơi đó sự sống sẽ thăng hoa rạng rỡ. Sự thay đổi trong nhịp sống ấy còn được minh chứng qua những xưởng sửa chữa, những trạm dịch vụ hậu cần nghề cá hiện đại, nơi ngư dân có thể tìm thấy điểm tựa vững chắc sau những ngày dài vươn khơi.
Trường Sa hôm nay lắng đọng trong những thanh âm rất đỗi bình dị nhưng lay động lòng người. Đó là tiếng chuông chùa ngân vang mỗi sớm chiều hòa cùng tiếng sóng, là thanh âm của nguồn cội, của sự bao dung và bình an. Đó là tiếng trẻ thơ đánh vần ê a trong những ngôi trường tiểu học khang trang, tiếng cười đùa hồn nhiên dưới tán cây xanh mát – những sinh hoạt vốn là hiển nhiên ở đất liền nhưng lại là kỳ tích giữa đại dương. Các em được học tập, vui chơi trong những không gian văn hóa đầy ắp tình thương, được nghe tiếng chim hót trên những nhành cây bàng vuông lộng gió. Những ngày tết đến, xuân về, bánh chưng xanh ở đảo vẫn đượm mùi lá dong từ đất liền mang ra, quyện với mùi biển mặn, tạo nên một hương vị rất riêng, một sợi dây vô hình thắt chặt tình quân dân.
Hồn nông thôn mới còn hiện hữu trong nếp sống văn minh của mỗi cư dân đảo. Đó là tinh thần thượng tôn pháp luật, ý thức chấp hành mọi quy định để giữ gìn an ninh trật tự và bảo vệ môi trường biển. Ở đây không có tiếng còi xe, chỉ có tình làng nghĩa xóm, tình quân dân thắm thiết. Mỗi người dân là một cột mốc sống, mang trong mình lý tưởng sống cao đẹp, chung tay xây dựng một hành lang bình yên cho Tổ quốc. Những thanh âm đời thường nơi đây gần gũi như hơi thở: tiếng máy cày trên cát mặn (máy tăng gia), tiếng loa truyền thanh xã đảo cập nhật bản tin buổi sáng, tiếng bát đũa khua trong bữa cơm chiều ấm áp của những gia đình cư dân đảo. Sự thay da đổi thịt này không chỉ nằm ở vật chất, mà nằm ở sự chuyển biến sâu sắc trong tư duy và lý tưởng của những con người biển đảo, nơi sự kỷ cương hòa quyện vào tình nhân ái.
Trường Sa hôm nay là một "Việt Nam thu nhỏ" trù phú và đầy sức sống. Khái niệm "nông thôn mới" trên biển đã thực sự định hình bằng những màu xanh: màu xanh của môi trường, màu xanh trong suy nghĩ và màu xanh của hy vọng. Sự hiện đại hóa hạ tầng đi đôi với nếp sống văn minh và tầm cao trí tuệ đã biến nơi đây thành một mẫu hình của sự phát triển bền vững. Rời xa những hòn đảo, trong tâm trí người đi chỉ còn đọng lại hình ảnh những em bé vẫy tay chào dưới tán cây xanh, ánh rực rỡ của năng lượng mặt trời và sự bình yên trên những cung đường bê tông vững chãi. Trường Sa không xa, bởi Trường Sa luôn hiện diện bằng tất cả tình yêu và khát vọng vươn mình ra biển lớn của dân tộc Việt Nam trong kỷ nguyên mới.