Trong bối cảnh hiện nay, việc điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia đã trở thành vấn đề cấp bách, đặc biệt khi đất đai không chỉ phục vụ nông nghiệp mà còn là yếu tố cốt lõi trong các dự án hạ tầng chiến lược. Tại phiên họp thứ 38 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 10-10, các đại biểu đã thảo luận về đề xuất điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia giai đoạn 2021-2025, với tầm nhìn đến năm 2050.
Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, ông Lê Minh Ngân, nhấn mạnh lý do chính để điều chỉnh quy hoạch là do sự thay đổi các quy định pháp luật và nhu cầu phát triển kinh tế sau đại dịch COVID-19. Đặc biệt, các dự án quốc gia như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đã đẩy nhu cầu sử dụng đất cho hạ tầng giao thông tăng mạnh. Dự kiến, dự án này sẽ cần khoảng 10.827 ha đất, tạo áp lực lớn lên quỹ đất hiện có, đặc biệt là đất nông nghiệp. Quy hoạch hiện tại đã không còn đáp ứng đủ nhu cầu phát triển kinh tế đa dạng và đang cần phải được điều chỉnh. Các chỉ tiêu sử dụng đất nông nghiệp, trong đó có đất trồng lúa và đất rừng, cần được phân bổ lại để không chỉ phục vụ mục tiêu an ninh lương thực mà còn hỗ trợ các ngành công nghiệp, dịch vụ.
(Ảnh minh họa - Ảnh: Báo Đầu tư)
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, ông Vũ Hồng Thanh, tỏ ra ủng hộ đề xuất điều chỉnh quy hoạch của Chính phủ, đồng thời nhấn mạnh việc phải đảm bảo tính đồng bộ giữa quy hoạch đất đai quốc gia và các quy hoạch cấp tỉnh, ngành. Đây là yếu tố quyết định để các dự án lớn không bị cản trở và vẫn bảo đảm sự phát triển bền vững, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho biết, việc điều chỉnh đất đai, đặc biệt là đất dành cho giao thông, sẽ ảnh hưởng lớn đến quỹ đất nông nghiệp, đặc biệt là vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Tuy nhiên, ông cũng khẳng định, cần phải có sự cân nhắc kỹ lưỡng để không gây nguy cơ cho an ninh lương thực quốc gia.
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh, ông Lê Tấn Tới, cũng đóng góp ý kiến quan trọng, cho rằng mặc dù trồng lúa mang lại nguồn cung lương thực dồi dào, nhưng không có quốc gia hay vùng nào có thể giàu lên chỉ nhờ vào trồng lúa. Ông nhấn mạnh ĐBSCL cần một chiến lược phát triển kinh tế đa dạng hơn, kết hợp giữa nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ để nâng cao đời sống của người dân.
Thực tế cho thấy, dù ĐBSCL là vựa lúa lớn nhất cả nước, nơi đã giúp nhiều địa phương thoát đói trong giai đoạn khó khăn, nhưng cuộc sống của người dân nơi đây vẫn chưa khá lên. Chính vì thế, việc quy hoạch lại đất đai không chỉ là bài toán về phát triển kinh tế mà còn là vấn đề cân bằng giữa bảo vệ an ninh lương thực và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
Việc điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia không chỉ đơn thuần là giải pháp tức thời mà còn định hình cho sự phát triển bền vững của đất nước trong tương lai. Khi nhu cầu sử dụng đất tăng cao, đặc biệt là đất cho các dự án hạ tầng, điều cần thiết là phải có một chiến lược phát triển toàn diện, cân nhắc cả về kinh tế, môi trường và đời sống xã hội.
