Bệnh nhân N.T.T.V., 49 tuổi, được người nhà đưa đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Đức Hòa trong tình trạng khó thở dữ dội xuất hiện đột ngột, vật vã, bứt rứt, mạch nhanh khó bắt, huyết áp tụt sâu. Các bác sĩ nhận định người bệnh có nguy cơ suy tuần hoàn nghiêm trọng, đe dọa tính mạng.
Ê-kíp Khoa Cấp cứu lập tức hồi sức tích cực, đồng thời triển khai chẩn đoán khẩn cấp. Kết quả chụp cắt lớp vi tính lồng ngực có cản quang xác định huyết khối gây tắc nghẽn hoàn toàn động mạch phổi hai bên.
Trước nguy cơ người bệnh ngừng tuần hoàn, các bác sĩ kích hoạt báo động đỏ nội viện, chỉ định dùng thuốc tiêu sợi huyết toàn thân nhằm làm tan cục máu đông, giảm áp lực lên tim phải và khôi phục dòng máu lưu thông qua phổi. Từ thời điểm nhập viện đến khi bắt đầu truyền thuốc chỉ 93 phút.
Sau khi vượt qua cơn nguy kịch ban đầu, người bệnh được chuyển đến khoa Hồi sức tích cực (ICU) để tiếp tục điều trị. Các bác sĩ theo dõi huyết động liên tục, duy trì thuốc kháng đông theo phác đồ, giám sát chức năng tim phổi và kiểm soát nguy cơ xuất huyết.
Sau 3 ngày hồi sức tích cực, tình trạng tuần hoàn và hô hấp của bệnh nhân ổn định, qua giai đoạn nguy hiểm và đủ điều kiện chuyển về khoa Nội tiếp tục điều trị.
BS.CKI Võ Thị Thanh Dung, Phó khoa Hồi sức tích cực, cho biết qua khai thác tiền sử, các bác sĩ ghi nhận người bệnh đã sử dụng thuốc tránh thai trong thời gian dài. Một số loại thuốc tránh thai nội tiết, đặc biệt là loại có chứa estrogen, có thể làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối ở một số người.
Theo bác sĩ, huyết khối thường hình thành tại các tĩnh mạch sâu, nhất là ở chân. Khi cục máu đông bong ra, chúng có thể theo dòng máu đến phổi, gây thuyên tắc động mạch phổi. Tình trạng này khiến dòng máu qua phổi bị cản trở, làm tăng đột ngột áp lực lên tim phải. Nếu huyết khối gây tắc nghẽn nghiêm trọng, tim có thể suy cấp, huyết áp tụt sâu, dẫn đến sốc và ngừng tuần hoàn.
Thuyên tắc động mạch phổi được xem là tình trạng nguy hiểm do có thể khởi phát đột ngột, diễn tiến nhanh trong khi các triệu chứng ban đầu không đặc hiệu. Người bệnh có thể khó thở, đau tức ngực, tim đập nhanh, choáng váng hoặc ngất xỉu. Trường hợp nặng có thể tím tái, tụt huyết áp và rơi vào sốc.
Các bác sĩ lưu ý, tiền sử sử dụng thuốc tránh thai nội tiết không đồng nghĩa thuốc là nguyên nhân trực tiếp gây thuyên tắc phổi ở trường hợp này. Tuy nhiên, nguy cơ huyết khối có thể tăng tùy loại thuốc và các yếu tố cá nhân như tiền sử huyết khối, béo phì, hút thuốc lá, bất động kéo dài hoặc tình trạng tăng đông máu.
Phụ nữ sử dụng thuốc tránh thai nội tiết cần được tư vấn lựa chọn phương pháp phù hợp, thông báo với bác sĩ về tiền sử bệnh và các yếu tố nguy cơ. Người dùng thuốc kéo dài nên thăm khám theo hướng dẫn, không tự ý sử dụng hoặc thay đổi thuốc khi chưa có tư vấn chuyên môn.
Đặc biệt, khi xuất hiện khó thở đột ngột, đau ngực, choáng váng, ngất xỉu hoặc tím tái, người bệnh cần đến cơ sở y tế có khả năng hồi sức cấp cứu chuyên sâu ngay lập tức. Đây có thể là dấu hiệu của thuyên tắc phổi cấp hoặc các tình trạng tim mạch nguy hiểm khác, cần được chẩn đoán và xử trí kịp thời.
