Vì sao sùi mào gà được xem là phức tạp hơn trước?
Theo TS.BS.CKII Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, sự phức tạp của sùi mào gà hiện nay thể hiện ở một số điểm rõ rệt.
Thứ nhất, bệnh không phải lúc nào cũng biểu hiện rầm rộ. Nhiều người chỉ xuất hiện vài nốt nhỏ như gai mềm, không đau, ít ngứa nên dễ bỏ qua. Một số trường hợp tổn thương nằm ở vùng quanh hậu môn, trong niệu đạo hoặc khoang miệng nên càng khó nhận biết. Trong khi đó, Centers for Disease Control and Prevention (CDC) cho biết đa số người nhiễm HPV không có triệu chứng, và khoảng 90% trường hợp có thể tự đào thải virus trong vòng hai năm. Chính diễn tiến âm thầm này khiến nhiều người không biết mình nhiễm bệnh, vẫn tiếp tục lây cho bạn tình hoặc chỉ đi khám khi đã muộn.
Thứ hai, sùi mào gà hiện nay thường không xuất hiện đơn độc. Không ít bệnh nhân đến khám vì tổn thương sùi nhưng khi tầm soát phát hiện đồng nhiễm các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác như lậu, chlamydia, giang mai hoặc các typ HPV nguy cơ cao. Các hướng dẫn điều trị gần đây cũng nhấn mạnh bệnh có thể tái phát sau điều trị, và việc xử trí không chỉ dừng lại ở loại bỏ tổn thương. Bác sĩ cần đánh giá toàn diện vị trí tổn thương, nguy cơ lây truyền, tình trạng đồng nhiễm và theo dõi lâu dài sau điều trị.
Thứ ba, tâm lý chủ quan ngày càng gia tăng. Một số người cho rằng đã tiêm vắc xin HPV thì sẽ miễn nhiễm hoàn toàn, hoặc sử dụng PrEP là có thể phòng ngừa mọi bệnh lây truyền qua đường tình dục. Tuy nhiên, CDC lưu ý vắc xin HPV chỉ giúp phòng nhiễm mới, không điều trị nhiễm HPV sẵn có; trong khi bao cao su giúp giảm nguy cơ nhưng không bảo vệ tuyệt đối, do virus có thể lây qua tiếp xúc da kề da ở những vùng không được che phủ.
Bệnh có đang trẻ hóa?
Theo nghiên cứu tại Bệnh viện Da liễu TP.HCM năm 2024, ở nhóm nam bệnh nhân sùi mào gà đến khám lần đầu, tuổi trung bình là 23,6 ± 3,6; riêng nhóm 18–23 tuổi chiếm 53,3%. Con số này cho thấy bệnh đang gia tăng rõ rệt ở nhóm thanh niên.
TS.BS Trà Anh Duy cho biết có ba nguyên nhân chính. Thứ nhất, người trẻ có xu hướng bắt đầu đời sống tình dục sớm hơn, nhưng kỹ năng tự bảo vệ chưa tương xứng. Thứ hai, mạng xã hội và các ứng dụng hẹn hò khiến việc kết nối bạn tình trở nên nhanh chóng, kín đáo và ít ràng buộc hơn. Thứ ba, nhận thức về các bệnh lây truyền qua đường tình dục chưa đầy đủ: nhiều người biết và lo ngại HIV, nhưng lại thiếu hiểu biết về HPV; biết sử dụng bao cao su nhưng không duy trì thường xuyên; hoặc hiểu sai về hiệu quả của vắc xin.
“Người dân nên đi khám khi phát hiện các dấu hiệu như nốt sùi nhỏ, mảng gồ lên, bề mặt sần sùi ở cơ quan sinh dục, hậu môn hoặc miệng; dễ chảy máu, cảm giác cộm, ngứa hoặc tiết dịch bất thường. Không nên chờ đến khi tổn thương phát triển lớn như bông súp lơ mới đi khám”, bác sĩ Duy khuyến cáo.
Theo ông, phòng bệnh hiệu quả vẫn dựa trên quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su đúng cách, tiêm vắc xin HPV đúng thời điểm và tránh các hiểu lầm như “đã tiêm là không cần lo” hay “dùng PrEP là an toàn tuyệt đối”. “Vắc xin rất quan trọng, nhưng không thể thay thế các hành vi tình dục an toàn”, ông nhấn mạnh.
