Sự kiện do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng Tổ chức Phát triển Hà Lan (SNV) chủ trì, quy tụ sự tham gia của đông đảo các cơ quan ngoại giao, định chế tài chính, viện nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp, đánh dấu bước tiến mạnh mẽ của Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế về khí hậu.
Khung chiến lược quốc gia và tâm thế chủ động trước thềm COP31
Hội nghị COP31 dự kiến diễn ra từ ngày 9 đến 20 tháng 11 năm 2026 tại thành phố Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, dưới sự đồng chủ trì của Thổ Nhĩ Kỳ và Australia. Hội nghị năm nay tập trung giải quyết các vấn đề trọng tâm của toàn cầu như thích ứng với biến đổi khí hậu, chương trình làm việc về tham vọng giảm phát thải Sharm el-Sheikh, tài chính khí hậu, thị trường các-bon theo Điều 6 Thỏa thuận Paris, cùng các bài toán cốt lõi về nông nghiệp và an ninh lương thực.
Trước thềm sự kiện mang tầm vóc quốc tế này, Việt Nam đã thể hiện tầm nhìn chiến lược và sự chủ động cao độ thông qua việc triển khai đồng bộ các chủ trương, chính sách lớn. Điển hình là việc thực hiện Kết luận số 75-KL/TW ngày 28 tháng 7 năm 2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới. Các chỉ tiêu then chốt được đặt ra rất rõ ràng: ngân sách môi trường tối thiểu đạt 2% tổng chi ngân sách, kinh tế xanh đạt 10% GDP, năng lượng tái tạo chiếm 26,1% tổng cung năng lượng sơ cấp và giảm 9% phát thải khí nhà kính.
Bên cạnh đó, việc vận hành thí điểm sàn giao dịch các-bon từ tháng 6 năm 2026, công bố Kịch bản biến đổi khí hậu cập nhật, hoàn thiện dự thảo Hệ thống giám sát thích ứng cấp quốc gia và chuẩn bị trình Báo cáo đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC 3.0) là những minh chứng sống động cho cam kết hành động của Việt Nam. Đặc biệt, tại COP31 sắp tới, Việt Nam dự kiến tổ chức Nhà Việt Nam với 21 sự kiện, trong đó có 2 phiên cấp cao do Lãnh đạo Chính phủ chủ trì vào ngày 17 tháng 11, nhằm lan tỏa mạnh mẽ thông điệp về một quốc gia trách nhiệm, kiên định với mục tiêu phát triển xanh và hướng tới phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050.
Đột phá từ sáng kiến P-CRAFT và tư duy chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm
Xuyên suốt hội thảo Pre-C.O.P, các đại biểu đã thảo luận sôi nổi từ định hướng chính sách vĩ mô đến các mô hình thực tiễn tại cơ sở. Tâm điểm chú ý trong phiên buổi sáng là việc giới thiệu Sáng kiến "Đối tác chuyển đổi chuỗi giá trị nông, lâm, thủy sản ứng phó với khí hậu và có trách nhiệm" (P-CRAFT). Đây là nền tảng quan hệ đối tác tự nguyện dựa trên ba trụ cột vững chắc: minh bạch và bền vững trong chuỗi giá trị; sản xuất chống chịu với khí hậu, thân thiện với thiên nhiên; và tài chính có trách nhiệm. Sáng kiến này dự kiến sẽ được công bố chính thức tại COP31, hứa hẹn tạo ra bước đột phá trong việc tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng sinh thái và bền vững.
Đóng góp vào phiên tọa đàm bàn tròn về tăng cường hợp tác đa bên, PGS.TS Đào Thế Anh, Chủ tịch Hội Khoa học Phát triển Nông thôn Việt Nam (PHANO), đã mang đến những góc nhìn thực tiễn sâu sắc. Ông nhấn mạnh rằng công tác thích ứng với biến đổi khí hậu không thể thực hiện đơn lẻ theo từng ngành dọc mà đòi hỏi cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ, lấy tiếp cận chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm làm trung tâm. Về lâu dài, điều cốt lõi là phải thay đổi tư duy sản xuất của người nông dân từ ứng phó bị động sang chủ động nâng cao sức chống chịu thông qua các thực hành nông nghiệp sinh thái, bảo tồn đất, đảm bảo an ninh nguồn nước và bảo vệ đa dạng sinh học.
Đồng thời, Chủ tịch PHANO cũng chỉ ra ba nút thắt tài chính quan trọng cần sớm được tháo gỡ để hỗ trợ địa phương và người dân chuyển đổi thành công: Tích hợp các hợp phần sinh kế và dinh dưỡng vào dự án hạ tầng công cộng để cộng đồng cùng tham gia quản trị và hưởng lợi; Đổi mới cơ chế tín dụng xanh dựa trên tín chấp và phương án sảnשור sản xuất bền vững thay vì lệ thuộc hoàn toàn vào tài sản thế chấp; Sớm thí điểm và hoàn thiện các gói bảo hiểm nông nghiệp nhằm tạo ra lưới đỡ rủi ro vững chắc trước những diễn biến cực đoan của thiên tai.
Hội thảo Pre-C.O.P khép lại với sự đồng thuận cao độ của các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp về sự cần thiết phải tăng cường kết nối nguồn lực trong nước và quốc tế. Những kết quả thực chất từ hội thảo không chỉ chuẩn bị hành trang vững chắc cho đoàn Việt Nam tham gia hiệu quả tại COP31, mà còn khẳng định mạnh mẽ vai trò, trách nhiệm và uy tín của Việt Nam trong nỗ lực chung tay cùng cộng đồng quốc tế ứng phó với biến đổi khí hậu, hướng tới một tương lai phát triển thịnh vượng và bền vững trong những năm gần đây.
