Hội nghị cấp cao APEC 2027 được xác định là nhiệm vụ chính trị, đối ngoại đặc biệt quan trọng mà Đảng và Nhà nước giao phó. Để chuẩn bị cho sự kiện tầm cỡ này, hàng loạt dự án trọng điểm đang được gấp rút triển khai tại đặc khu Phú Quốc.
Áp dụng “luồng xanh”, vận động từng hộ dân
Thời gian qua, tỉnh và chính quyền đặc khu Phú Quốc đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao độ và có những bước đi mang tính đột phá. Lãnh đạo tỉnh đã quán triệt áp dụng cơ chế "luồng xanh" trong xử lý hồ sơ, thủ tục, rút ngắn tối đa thời gian giải quyết công việc để tập trung nguồn lực cho APEC. Nhờ sự chỉ đạo sát sao này cùng nỗ lực của chủ đầu tư Sun Group, nhà thầu, nhiều hạng mục đã đạt tiến độ ấn tượng, điển hình như Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC đã hoàn thành hơn 90% kết cấu thô, hay Nhà ga VIP sân bay Phú Quốc hoàn thành 100% phần thô, trong khi nhà ga hành khách T2 đạt khoảng 85% kết cấu.
Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng đã trực tiếp ghi nhận, biểu dương sự nỗ lực của các sở, ngành, chủ đầu tư, nhà thầu và đặc biệt là chính quyền Phú Quốc trong công tác GPMB thời gian qua. Thể hiện sự sâu sát với nhân dân, lãnh đạo đặc khu Phú Quốc đã trực tiếp xuống tận nhà dân, tổ chức gặp gỡ tại khu tái định cư để lắng nghe tâm tư nguyện vọng. Bằng cách vận dụng linh hoạt các nguồn xã hội hóa, địa phương đã hỗ trợ thêm từ 20 đến 30 triệu đồng cho những hộ dân không đủ điều kiện tái định cư để họ an tâm di dời, sớm bàn giao mặt bằng. Đây là những hành động thực tiễn, nhân văn và mang lại hiệu quả thấy rõ.
"Điểm nghẽn" GPMB kéo lùi tốc độ thi công
Tuy nhiên, "không được chủ quan" là lời cảnh báo thẳng thắn từ Chủ tịch UBND tỉnh, bởi những khó khăn và thách thức phía trước vẫn còn rất bề bộn, đặc biệt là "nút thắt" GPMB. Dù đã có nhiều cố gắng, thực tế hiện trường cho thấy GPMB vẫn đang là điểm nghẽn trầm trọng, gây ảnh hưởng dây chuyền đến toàn bộ tiến độ dự án.
Tại tuyến đường huyết mạch ĐT975, công tác GPMB vẫn còn vướng mắc khoảng 4km/19km trong đó có 2,5km là chưa Bàn giao mặt bằng, 1,5km vướng đất của các nhà đầu tư và các hộ dân hai bên đường. Cụ thể như 15 công trình vi phạm chưa xử lý, một số trường hợp phải kiểm đếm bắt buộc do chây ì.
Công tác thi công đang vấp phải trở ngại khi hiện trường vẫn còn vướng hệ thống điện lưới trung, hạ thế, biển báo, các đường dây điện và viễn thông ngầm. Đặc biệt, tuyến ống nước thủy cục đi sai ranh giới đang gây xung đột trực tiếp với hào kỹ thuật mới. Ở diễn biến khác, tại dự án Khu đô thị hỗn hợp Bãi đất đỏ, dù đã tăng tốc thúc đẩy, tỷ lệ GPMB cũng mới đạt khoảng 46,8% (41,6 ha/88,38ha).
Việc chậm trễ mặt bằng đang đặt các dự án vào một tình thế đáng quan ngại. Theo các báo cáo, quỹ thời gian của nhiều dự án chỉ còn từ 9 đến 15 tháng, trong khi Phú Quốc sắp bước vào mùa mưa kéo dài (từ tháng 5 đến tháng 10), gây bất lợi cực lớn cho công tác thi công.
Không có mặt bằng sạch đồng nghĩa với việc các nhà thầu không thể triển khai máy móc, dẫn đến hàng loạt hệ lụy đi kèm.
Ngoài ra, các dự án đang rơi vào tình trạng thiếu hụt vật liệu, điển hình như nhu cầu đá xây dựng cần từ 12.000 – 15.000 m³/ngày để đẩy nhanh khối lượng trước mùa mưa, nhưng thực tế chỉ đáp ứng được khoảng 3.000 m³/ngày. Kéo theo đó là áp lực khổng lồ về nhân công làm thêm giờ, biến động giá nhiên liệu và tình trạng thiếu chỗ cập cảng cho tàu chở vật liệu.
Lũy kế đến tháng 6/2027, nhu cầu nguồn cung dầu cho xây dựng dự án phục vụ APEC với các dự án như đường tỉnh ĐT 975, Đại Lộ APEC, dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, Trung tâm Hội nghị,… dự kiến lên tới hơn 38,7 triệu lít, do vậy rất cần có phương án đảm bảo nguồn cung dầu đảm bảo số lượng và ổn định giá.
Chạy đua với thời gian
Hội nghị APEC 2027 đang ngày một cận kề. Các chuyên gia cho rằng, những nỗ lực của địa phương thời gian qua là hiệu quả, thiết thực, nhưng cần được hỗ trợ vào cuộc mạnh mẽ từ nhiều bên hơn nữa để vượt qua khối lượng công việc khổng lồ còn lại.
Chỉ khi chính quyền địa phương tiếp tục duy trì sức ép, tháo gỡ dứt điểm các ách tắc thì các nhà thầu mới có thể tận dụng "thời điểm vàng" trước mùa mưa để tăng tốc. Giải quyết bài toán GPMB không chỉ là nhiệm vụ cứu nguy cho tiến độ các dự án, mà còn là lời khẳng định về năng lực tổ chức và uy tín của địa phương trước một sự kiện mang tầm vóc quốc tế.
