Trải qua hàng trăm năm hình thành và phát triển, bằng sự tài hoa, khéo léo, các thế hệ nghệ nhân Sơn Đồng đã tạo ra những tác phẩm nghệ thuật tinh xảo, góp phần gìn giữ hồn cốt văn hóa dân tộc và đang nỗ lực đưa sản phẩm vươn tầm thế giới.
Gìn giữ tinh hoa di sản
Xã Sơn Đồng hiện có hơn 4.000 hộ, trong đó có tới hơn 80% số hộ làm nghề mỹ nghệ truyền thống. Sản phẩm của làng nghề rất đa dạng, từ các loại tượng Phật, tượng Thánh, tượng mẫu đến các đồ thờ cúng như hoành phi, câu đối, cửa võng... Điểm khác biệt giúp Sơn Đồng khẳng định thương hiệu chính là kỹ thuật tạc tượng và sơn son thếp vàng đạt đến độ tinh xảo bậc nhất.
Để tạo ra một tác phẩm hoàn mỹ, người thợ Sơn Đồng phải tuân thủ những quy định khắt khe. Đầu tiên là khâu chọn gỗ, loại gỗ được dùng phổ biến nhất là gỗ mít vì đặc tính dẻo, mềm, ít nứt nẻ và có độ bền cao. Sau khi chọn gỗ, người thợ tiến hành đục thô, tạo dáng sơ khai cho sản phẩm. Đây là công đoạn đòi hỏi sự tính toán chuẩn xác về tỉ lệ để pho tượng hay bức cửa võng có được sự cân đối, hài hòa.
Công đoạn khó nhất và quan trọng nhất chính là chạm khắc chi tiết và "thổi hồn" vào tác phẩm. Với những pho tượng tâm linh, người thợ phải thể hiện được thần thái, diện mạo đặc trưng của từng vị Phật, vị Thánh. Sau đó là quy trình sơn son thếp vàng với 10 bước tỉ mỉ, từ sơn lót, sơn cầm đến thếp vàng, bạc lá. Nhờ bí quyết gia truyền và sự khéo léo, các sản phẩm sau khi hoàn thiện luôn có độ bóng mịn, sắc sảo và rực rỡ, giữ được độ bền màu hàng trăm năm.
Khát vọng vươn tầm
Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, làng nghề Sơn Đồng không chỉ dừng lại ở việc phục vụ nhu cầu trong nước. Với sự năng động của thế hệ trẻ và sự hỗ trợ của công nghệ số, sản phẩm Sơn Đồng đã bắt đầu hiện diện ở nhiều quốc gia trên thế giới. Nhiều nghệ nhân trẻ đã chủ động quảng bá hình ảnh làng nghề qua các nền tảng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, giúp khách hàng quốc tế tiếp cận dễ dàng hơn với tinh hoa mỹ nghệ Việt Nam.
Để nâng cao giá trị và thương hiệu, xã Sơn Đồng đã thành lập Hiệp hội Làng nghề mỹ nghệ Sơn Đồng. Hiệp hội đóng vai trò kết nối các hộ sản xuất, bảo vệ quyền lợi hội viên và định hướng phát triển bền vững. Đồng thời, địa phương cũng đặc biệt quan tâm đến việc đào tạo đội ngũ kế cận, truyền dạy kỹ nghệ cho lớp trẻ để dòng chảy văn hóa truyền thống không bị đứt gãy.
Hiện nay, huyện Hoài Đức đang triển khai các đề án gắn phát triển làng nghề với du lịch. Theo đó, Sơn Đồng được định hướng trở thành điểm đến du lịch văn hóa, tâm linh hấp dẫn, nơi du khách có thể trực tiếp tham quan quy trình sản xuất và trải nghiệm làm nghệ nhân. Đây chính là "đòn bẩy" quan trọng để sản phẩm làng nghề không chỉ là món đồ thủ công mỹ nghệ đơn thuần, mà còn là đại sứ văn hóa mang khát vọng vươn tầm thế giới của người dân Sơn Đồng.
Theo báo Hà Nội mới
