Bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Đại hội XIV là một văn kiện mang tầm vóc lịch sử, mở ra kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam trước những dấu mốc 100 năm thành lập Đảng và lập nước. Nhìn lại nhiệm kỳ XIII, Tổng Bí thư khẳng định bản lĩnh của Đảng khi chèo lái đất nước vượt qua biến động toàn cầu, đạt được những đột phá chiến lược về tinh gọn bộ máy và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, người lãnh đạo cũng thẳng thắn chỉ ra những "điểm nghẽn" về thể chế cần tháo gỡ để khơi thông nguồn lực. Điểm nhấn quan trọng trong tư duy nhiệm kỳ mới chính là cuộc cách mạng về quản trị quốc gia, lấy đổi mới sáng tạo và hoàn thiện thể chế làm động lực chính. Trong công tác xây dựng Đảng, Tổng Bí thư nhấn mạnh vai trò "then chốt của then chốt" của công tác cán bộ, đòi hỏi sự liêm chính, dám nghĩ, dám làm và lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo giá trị. Với tinh thần "Dân là gốc", bài phát biểu khẳng định mạnh mẽ mục tiêu xây dựng một xã hội kỷ cương, văn minh và hạnh phúc, đồng thời giữ vững độc lập, chủ quyền trong bối cảnh hội nhập sâu rộng. Đây không chỉ là báo cáo chính trị mà còn là "cẩm nang hành động", kết tinh trí tuệ của toàn Đảng và toàn dân để đưa đất nước bước vào hành trình phát triển mới rực rỡ hơn.
Đại hội của ý chí tự chủ chiến lược và khát vọng vươn tầm dân tộc
Ngay từ những phút đầu tiên, Tổng Bí thư nhấn mạnh Đại hội XIV là sự kiện chính trị đặc biệt trọng đại, là dấu mốc mở ra chặng đường phát triển mới của đất nước trong bối cảnh, cục diện và mục tiêu mới. Tổng Bí thư khẳng định: "Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kiện chính trị đặc biệt trọng đại của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta; là dấu mốc mở ra chặng đường phát triển mới của đất nước trong bối cảnh, cục diện và mục tiêu mới; là Đại hội của ý chí tự chủ chiến lược, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc, của khát vọng vươn lên, của niềm tin son sắt vào con đường mà Đảng, Bác Hồ và Nhân dân ta đã lựa chọn".
Lời khẳng định về "tự chủ chiến lược" trong bối cảnh thế giới đầy biến động hiện nay không chỉ là một mục tiêu chính trị, mà còn là sự đúc kết từ những bài học xương máu của lịch sử dân tộc. Việt Nam hôm nay bước vào Đại hội với tư thế của một quốc gia đang chủ động kiến tạo vận mệnh, không còn bị động trước các vòng xoáy áp lực quốc tế. Sự tự tin này được xây dựng trên nền tảng của khối đại đoàn kết toàn dân và niềm tin tuyệt đối vào con đường xã hội chủ nghĩa. Đây chính là lời hiệu triệu tinh thần, biến khát vọng của mỗi cá nhân thành sức mạnh cộng hưởng để đưa dân tộc bứt phá, vươn tầm thế giới trong một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của trí tuệ và sự tự cường.
Đột phá thể chế là chìa khóa giải phóng mọi nguồn lực phát triển
Để hiện thực hóa khát vọng đó, nhiệm vụ cấp thiết nhất được Tổng Bí thư chỉ rõ chính là cuộc cách mạng về thể chế nhằm tháo gỡ những "điểm nghẽn" đang kìm hãm sức sáng tạo và sản xuất của xã hội. Tổng Bí thư yêu cầu toàn hệ thống phải có cái nhìn trực diện, dũng cảm đối diện với những bất cập đang tồn tại để đổi mới một cách thực chất. Tổng Bí thư nhấn mạnh: "Phải nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng tình hình; phải quyết tâm đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị quốc gia; phải hành động mạnh mẽ, quyết liệt, đột phá, hiệu quả, vì một Việt Nam hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội".
Yêu cầu này cho thấy một sự chuyển dịch quan trọng từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị kiến tạo. Thể chế không còn là những rào cản hay định mức xơ cứng mà phải trở thành bệ phóng cho doanh nghiệp, cho khoa học công nghệ và cho mỗi người dân. Việc đổi mới quản trị quốc gia chính là giải pháp gốc rễ để huy động tối đa các nguồn lực còn đang "ngủ yên", từ tài nguyên thiên nhiên đến trí tuệ con người. Đây là một cuộc cải cách sâu rộng, đòi hỏi sự bứt phá từ chính những người làm chính sách để tạo ra một hành lang pháp lý minh bạch, thông thoáng và cạnh tranh quốc tế, giúp Việt Nam thích ứng linh hoạt với những đòi hỏi khắt khe của thời đại số.
"Nói đi đôi với làm" và trách nhiệm thực thi vì sự hài lòng của Nhân dân
Điểm khác biệt mang tính đột phá của kỳ Đại hội lần này chính là tính thực thi gắn liền với trách nhiệm cụ thể. Tổng Bí thư chỉ rõ việc chuẩn bị Văn kiện không thể tách rời thực tiễn, mà phải là những cam kết hành động có định lượng, có lộ trình rõ ràng để Nghị quyết thực sự đi vào đời sống. Tổng Bí thư khẳng định: "Văn kiện lần này đặt ra yêu cầu hành động: Nói đi đôi với làm; xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp; gắn trách nhiệm với kết quả; gắn đột phá với bền vững; gắn kỷ luật thực thi với sự hài lòng của Nhân dân".
Thông điệp "Nói đi đôi với làm" chính là liều thuốc đặc trị cho căn bệnh hình thức và tình trạng trì trệ trong một bộ phận cán bộ hiện nay. Bằng cách lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo tối cao cho kỷ luật thực thi, Đảng đã tái khẳng định bản chất "của dân, do dân và vì dân" của chế độ. Khi mỗi cán bộ, đảng viên ý thức được rằng kết quả công việc của mình gắn liền với hạnh phúc của Nhân dân và vận mệnh của Đảng, tinh thần phụng sự sẽ được đẩy lên cao nhất. Niềm tin của Nhân dân chính là sức mạnh nội sinh lớn nhất, là chất keo gắn kết bền chặt nhất để Đảng và dân cùng vượt qua mọi khó khăn, thử thách.
Tuyệt đối không chủ quan và không "ngủ quên bên vòng nguyệt quế"
Dù đất nước đã đạt được những thành tựu có tính bước ngoặt, tạo nên một cơ đồ và vị thế quốc tế đáng tự hào, nhưng Tổng Bí thư vẫn gửi đi một thông điệp mang tính cảnh báo đầy sâu sắc. Tổng Bí thư nhấn mạnh: "Chúng ta có quyền phấn khởi, tự hào về những kết quả quan trọng, nổi bật đã đạt được. Nhưng tự hào để thêm trách nhiệm, thêm động lực phấn đấu, tuyệt đối không được 'ngủ quên bên vòng nguyệt quế'"
Lời nhắn nhủ này phản ánh một tư duy biện chứng: thành công hôm nay chỉ là nền tảng cho thách thức ngày mai. Trong thế giới biến chuyển không ngừng, nếu chúng ta hài lòng với những gì đang có, chúng ta sẽ sớm bị bỏ lại phía sau. Sự kiên định và bản lĩnh trong "sóng to gió lớn" đòi hỏi Đảng phải luôn luôn tự đổi mới, tự chỉnh đốn với tinh thần tiến công cách mạng không ngừng nghỉ. Thông điệp này chính là động lực để toàn Đảng, toàn dân luôn giữ vững ngọn lửa nhiệt huyết, không ngừng sáng tạo, không ngừng vươn lên để xứng đáng với sự hy sinh của các thế hệ tiền bối và kỳ vọng của tương lai dân tộc.
Nhìn lại toàn bộ những thông điệp của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Đại hội XIV, có thể thấy một sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kế thừa tinh hoa lịch sử và tiếp nhận tư duy quản trị hiện đại. Đó không chỉ là những định hướng chính trị khô khan, mà là khát vọng bứt phá của một dân tộc đang vươn mình mạnh mẽ sau 40 năm đổi mới. Sứ mệnh của kỷ nguyên mới đòi hỏi sự đồng lòng, quyết liệt từ những cấp lãnh đạo cao nhất đến mỗi người dân ở mọi miền Tổ quốc. Hành trình tiến tới các mục tiêu 100 năm còn nhiều gian khó, nhưng với ngọn đuốc soi đường là trí tuệ, bản lĩnh và sự gắn bó máu thịt với Nhân dân, Đảng Cộng sản Việt Nam chắc chắn sẽ dẫn dắt đất nước đi tới bến bờ vinh quang. Lời khẳng định của Tổng Bí thư tại Đại hội lần này chính là lời hứa trước lịch sử, mở ra một chương mới rực rỡ cho nước Việt Nam hoà bình, dân chủ, giàu mạnh, văn minh và hạnh phúc.