Điểm đột phá làm nên sức sống cho mô hình này chính là sự tích hợp đồng bộ giữa tiến bộ khoa học kỹ thuật và cơ giới hóa đồng bộ. Thay vì canh tác dựa trên kinh nghiệm truyền thống vốn gây lãng phí tài nguyên, phương thức mới ứng dụng công nghệ gieo sạ hàng kết hợp vùi phân giúp tối ưu hóa lượng vật tư đầu vào. Quá trình hạt giống được đưa xuống ruộng đồng thời với việc đặt phân bón đúng vị trí hàng lúa không chỉ giúp cây trồng hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn mà còn giảm thiểu đáng kể sự thất thoát phân bón ra môi trường. Bên cạnh đó, các thực hành canh tác tiên tiến như tưới ngập khô xen kẽ và quản lý rơm rạ khoa học đã trực tiếp giải quyết bài toán giảm phát thải khí nhà kính, đặc biệt là khí methane trong sản xuất lúa gạo, góp phần bảo vệ hệ sinh thái một cách thực chất.
Các đại biểu tham gia nghi lễ khởi động mô hình trên đồng ruộng. Ảnh: Kiều Tâm.
Tuy nhiên, để mô hình thực sự lan tỏa và giúp người nông dân làm giàu, vấn đề cốt lõi nằm ở việc giải quyết các điểm nghẽn về tích tụ ruộng đất và nhân lực. Thực tế tại Hải Phòng cho thấy, dù lao động nông nghiệp ngày càng khan hiếm với chi phí nhân công tăng cao, tư duy "giữ ruộng" vẫn còn tồn tại phổ biến khiến diện tích canh tác bị manh mún. Trước thách thức này, chính quyền thành phố đã ban hành những chính sách hỗ trợ tài chính thiết thực, như việc cấp kinh phí đầu tư máy móc và hỗ trợ nông dân tích tụ ruộng đất quy mô lớn. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành những vùng "đại điền", nơi máy móc có thể thay thế sức người, nâng cao sức cạnh tranh của hạt gạo Hải Phòng thông qua việc xây dựng thương hiệu gạo giảm phát thải đạt chuẩn quốc tế.
Nhìn từ góc độ phản biện, việc chuyển đổi từ nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp phát thải thấp không chỉ dừng lại ở thay đổi kỹ thuật mà còn là cuộc cách mạng về tư duy quản lý. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, nòng cốt là Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng các viện nghiên cứu và doanh nghiệp bao tiêu là điều kiện tiên quyết để mô hình không chỉ dừng lại ở các điểm trình diễn. Chúng ta cần đặt ra câu hỏi về tính bền vững của thị trường tiêu thụ khi chi phí đầu tư cho công nghệ xanh ban đầu thường lớn hơn. Giải pháp nằm ở việc xây dựng một hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn, nơi giá trị gia tăng của hạt gạo không chỉ nằm ở sản lượng mà còn ở "tín chỉ xanh" và niềm tin của người tiêu dùng đối với các sản phẩm bảo vệ môi trường.
Trong giai đoạn tới, mục tiêu mỗi xã tại Hải Phòng hình thành ít nhất một mô hình canh tác lúa giảm phát thải sẽ là động lực mạnh mẽ để thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển theo hướng hiện đại, giản dị nhưng đầy chuyên nghiệp. Thông qua việc kết hợp hài hòa giữa yếu tố khoa học và thực tiễn sản xuất, nông nghiệp Hải Phòng đang dần khẳng định một hướng đi riêng biệt, nơi người nông dân có thể giàu lên từ chính mảnh ruộng của mình một cách bền vững nhất. Những tín hiệu tích cực từ mô hình này không chỉ mang lại giá trị kinh tế trực tiếp mà còn lan tỏa thông điệp mạnh mẽ về một nền nông nghiệp trách nhiệm, sẵn sàng thích ứng và vượt qua những thách thức của biến đổi khí hậu toàn cầu.
