Tại buổi làm việc, nhà báo Vương Xuân Nguyên, Viện trưởng Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật đã trân trọng báo cáo với Đại sứ về việc triển khai bộ ba tác phẩm đặc biệt mang chủ đề “Fidel Castro Ruz - Cuba trong trái tim người Việt”, được thực hiện hướng tới kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của Lãnh tụ Fidel Castro Ruz (13/8/1926 - 13/8/2026). Đây là chuỗi hoạt động văn hóa mang ý nghĩa chính trị, xã hội sâu sắc, không chỉ nhằm tri ân một chiến sĩ cộng sản quốc tế kiệt xuất mà còn hướng đến mục đích giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ hai nước, nhắc nhở về một giai đoạn lịch sử hào hùng và tình anh em thủy chung son sắt.
Mở đầu báo cáo, nhà báo Vương Xuân Nguyên đã giới thiệu chi tiết về bức chân dung ghép từ 6.690 tấm ảnh tư liệu, khắc họa nụ cười hiền hậu với một niềm tin cách mạng cùng niềm vui mừng của Lãnh tụ Fidel Castro trong chuyến thăm Việt Nam năm 2003, với khoảnh khắc được chụp tại nhà Đại tướng Võ Nguyên Giáp, thể hiện trên nền quốc kỳ hai nước. Tác phẩm được thực hiện một cách công phu và được chế tác trên bề mặt kính cường lực dày 10 mm bằng công nghệ in nhiệt UV màu 4 lớp, kết hợp khung bằng chất liệu gỗ lim trang trọng.
Theo phân tích của nhà báo Vương Xuân Nguyên, thời khắc bức ảnh ghi lại niềm vui và sự lạc quan này chính là sự vui mừng khôn xiết của Lãnh tụ Fidel Castro trước những thành tựu to lớn mà Việt Nam đã đạt được tại thời điểm đó, khi Người khẳng định Việt Nam đã thực hiện được di nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc xây dựng đất nước đàng hoàng hơn, to đẹp hơn gấp mười lần. Đây cũng là điều mà người dân Việt Nam hằng mong muốn đất nước Cuba anh em sớm vượt qua những khó khăn thử thách, để nụ cười của người anh hùng giải phóng dân tộc, người chiến sĩ cộng sản lỗi lạc của nhân dân Cuba Fidel Castro được lan tỏa khắp mọi nơi, không chỉ trong nhân dân Cuba mà trên toàn thế giới như những nỗ lực, niềm tin và khát vọng của Người lúc sinh thời.
Bên cạnh đó, các con số thời gian lồng ghép trong tác phẩm mang biểu tượng lịch sử sâu sắc, bao gồm con số 100 tấm ảnh về mối quan hệ song phương biểu thị cho 100 năm Ngày sinh của Lãnh tụ Fidel Castro Ruz (1926 - 2026). Đi cùng với đó là con số 66 tượng trưng cho 66 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Cuba (1960 - 2026), và con số 90 nhắc nhớ về 90 năm cuộc đời, sự nghiệp cách mạng oanh liệt của Người (1926 - 2016).
Công trình tiếp theo được Viện trưởng báo cáo là đĩa tranh khảm trai chân dung Lãnh tụ Fidel Castro có đường kính 30 cm, được chế tác tỉ mỉ trên nền đĩa gỗ lim tròn vững chãi. Điểm độc đáo của tác phẩm này là được các nghệ nhân tài hoa của làng nghề truyền thống Chuyên Mỹ, Hà Nội thực hiện khảm trai tinh xảo bằng chính những con ốc xà cừ do Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật mang về từ Quần đảo Trường Sa thiêng liêng của Việt Nam, tạo nên một sự gắn kết văn hóa vô cùng ý nghĩa. Việc hòa quyện giữa hình ảnh của linh hồn cách mạng Cuba với sản vật từ biển đảo thiêng liêng của Việt Nam mang thông điệp mạnh mẽ về chủ quyền độc lập, khát vọng tự do và sự gắn kết bền chặt không thể tách rời giữa hai dân tộc.
Tác phẩm cốt lõi mang tính khoa học, lý luận chuyên sâu là cuốn sách dày 780 trang do nhà báo, nhà nghiên cứu Vương Xuân Nguyên biên soạn, được Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật phối hợp cùng Nhà xuất bản Dân Trí dự kiến ấn hành trong tháng 8 tới, đúng vào dịp kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của Người.
Cuốn sách gồm 4 phần nội dung cốt lõi: Phần I mang tên "Khát vọng tự do và bản lĩnh cách mạng", tập trung khắc họa xuất thân và quá trình hình thành nhân cách cách mạng kiệt xuất của Fidel Castro, cũng như tầm ảnh hưởng của Ngài đối với phong trào giải phóng dân tộc thế giới. Phần II mang tên "Việt Nam – Cuba: Gặp gỡ định mệnh, lời thề son sắt", làm rõ sự giao thoa lý tưởng giữa hai vị lãnh tụ và tái hiện chuyến thăm lịch sử của Người đến vùng đất lửa Quảng Trị. Phần III mang tên "Dấu ấn hữu nghị, tấm lòng hào hiệp", ghi chép chi tiết về các di sản vật thể như Bệnh viện Đồng Hới, khách sạn Thắng Lợi, đường Trường Sơn, đồng thời nêu bật sự tương trợ của Việt Nam đối với Cuba về an ninh lương thực và chia sẻ kinh nghiệm đổi mới. Phần IV mang tên "Di sản ngoại giao của Hồ Chí Minh - Fidel Castro", khẳng định giá trị tư tưởng vô giá của hai vị lãnh tụ và đề xuất các giải pháp thắt chặt tình thâm giao trong y tế, công nghệ sinh học và ngoại giao nhân dân.
Công trình này cung cấp một hệ thống tư liệu phong phú, bài bản và có tính hệ thống cao về cuộc đời, sự nghiệp của Fidel Castro từ các nguồn lưu trữ chính thống của hai nước và quốc tế. Cuốn sách đặc biệt tôn vinh di sản tư tưởng vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Lãnh tụ Fidel Castro đối với nền ngoại giao hai nước, đồng thời ngợi ca mối quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Cuba qua chiều dài lịch sử.
Tại buổi tiếp, nhà báo Vương Xuân Nguyên khẳng định những việc làm này hoàn toàn xuất phát từ lòng tôn kính vô hạn đối với Lãnh tụ Cuba và mong muốn tôn vinh mối quan hệ hữu nghị đặc biệt giữa Việt Nam - Cuba, ngoài ra không có mục đích nào khác. Ngay sau khi ba công trình này được hoàn thành, Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật sẽ chính thức bàn giao toàn bộ cho Đại sứ quán Cuba để phục vụ công tác tuyên truyền, lan tỏa các giá trị lịch sử trong dịp kỷ niệm. Viện trưởng Vương Xuân Nguyên cũng nhấn mạnh, trong suốt quá trình thực hiện, Viện luôn cam kết tuân thủ nghiêm túc các quy định pháp luật của hai nước, đặc biệt là sự tôn trọng tuyệt đối đối với di nguyện thiêng liêng của Lãnh tụ Fidel Castro về việc sử dụng hình ảnh và nguồn tư liệu liên quan đến cuộc đời, sự nghiệp của Người.
Sau khi nghe báo cáo, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes đã đánh giá rất cao những nỗ lực, tình cảm sâu sắc của cá nhân nhà báo Vương Xuân Nguyên cùng các cộng sự tại Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật, được thể hiện trọn vẹn qua ba công trình hết sức công phu, giàu ý nghĩa. Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes khẳng định, các tác phẩm này chính là những biểu hiện sinh động của tình ngoại giao, tình cảm thủy chung của người Việt Nam đối với người dân Cuba, đồng thời cho thấy sự tôn quý, lòng kính trọng sâu sắc đối với Lãnh tụ Fidel Castro cũng như đối với đất nước, con người Cuba.
Ngài Đại sứ đặc biệt đánh giá cao Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật, tuy là một tổ chức khoa học và công nghệ ngoài quốc doanh nhưng đã chủ động triển khai những hoạt động vô cùng thiết thực. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy những biểu hiện của công tác ngoại giao nhân dân rất tốt đẹp, bền bỉ và hiệu quả. Ngài Đại sứ cũng bày tỏ sự hài lòng đặc biệt đối với bản thảo cuốn sách tư liệu mang tính chuyên sâu cao này.
Ngài nhận định, cuốn sách đã phản ánh một cách đầy đủ, chính xác các mốc son ngoại giao quan trọng, tôn vinh một cách toàn diện những thành tựu chung và những bài học chia sẻ quý báu giữa hai quốc gia qua các giai đoạn lịch sử khác nhau, từ thời kỳ đấu tranh giành độc lập cho đến công cuộc xây dựng, phát triển đất nước giai đoạn hiện nay. Những tư liệu quý giá này mang giá trị giáo dục to lớn, là cầu nối nối liền quá khứ, hiện tại và tương lai để các thế hệ mai sau luôn trân trọng, gìn giữ ngọn lửa thâm giao Việt Nam - Cuba.
Đại sứ Cuba cho rằng, ba công trình quý báu này đã góp phần quan trọng vào việc tôn vinh mối quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Cuba. Đồng thời, đây cũng là minh chứng, là một biểu hiện vô cùng sinh động thể hiện tình yêu, sự kính trọng sâu sắc mà người dân Việt Nam dành cho Lãnh tụ Cuba Fidel Castro và Lãnh tụ Hồ Chí Minh kính yêu.
Đại sứ Cuba cũng đánh giá cao những việc làm thiết thực của Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật, coi đây là một trong những biểu hiện sinh động của việc thực hiện nghiêm túc ý kiến chỉ đạo, kết luận của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại buổi làm việc ngày 28 tháng 5 vừa qua về việc thúc đẩy các hoạt động ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Fidel Castro.
Hướng tới dấu mốc lịch sử trọng đại của hai dân tộc, Đại sứ bày tỏ niềm tin tưởng rằng, trong dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Fidel Castro, Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật sẽ tiếp tục có nhiều hoạt động đồng hành thiết thực. Qua đó, Viện tiếp tục thực hiện tốt sứ mệnh của mình để lan tỏa những giá trị tốt đẹp, thắt chặt hơn nữa thân tình ngoại giao bền bỉ giữa hai nước trong giai đoạn hiện nay.
Một số hình ảnh tại buổi làm việc:
