Toàn cảnh Lễ khởi động Mô hình canh tác lúa hiệu quả cao và phát thải thấp, gắn với trình diễn công nghệ gieo sạ hàng kết hợp vùi phân. Ảnh: Vinaseed.
Việc hợp tác với Nhật Bản cho phép ngành lúa gạo Việt Nam tiếp cận các công nghệ tiên tiến về quản lý dinh dưỡng và cải thiện hệ vi sinh đất, đưa ra lời giải cho bài toán giảm lượng phân bón vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật mà vẫn giữ vững năng suất. Sau những thành công tại Đồng bằng sông Cửu Long, các giống lúa chủ lực như Thiên Ưu 8 và VNR20 đã được đưa ra thích ứng tại các tỉnh phía Bắc nhờ đặc tính cứng cây và khả năng đáp ứng tốt kỹ thuật tưới ngập - khô xen kẽ. Đây là những yếu tố then chốt giúp giảm phát thải khí methane, đồng thời đảm bảo chất lượng hạt gạo đáp ứng được những yêu cầu khắt khe nhất của thị trường quốc tế. Sự đóng góp của các doanh nghiệp trong thành tích chung của toàn ngành rất cần có sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan quản lý, đặc biệt là Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhằm chuẩn hóa quy trình kỹ thuật trên quy mô lớn.
Tuy nhiên, nhìn từ góc độ phản biện, việc nhân rộng các mô hình này vẫn đối mặt với những thách thức về tư duy canh tác của nông dân và tính bền vững của liên kết chuỗi khi thiếu vắng sự hỗ trợ trực tiếp từ các tổ chức quốc tế. Một mô hình giảm phát thải chỉ thực sự sống động và khả thi khi lợi nhuận của người sản xuất được đảm bảo thông qua giá trị gia tăng của thương hiệu gạo xanh hoặc các cơ chế tín chỉ carbon. Do đó, các giải pháp hướng tới tương lai cần tập trung vào việc số hóa quy trình đo lường phát thải và đẩy mạnh cơ giới hóa đồng bộ như công nghệ gieo sạ hàng kết hợp vùi phân. Sự chuyển mình này không chỉ mang lại thông điệp rõ ràng về cam kết bảo vệ môi trường mà còn nâng cao vị thế cạnh tranh của nông sản Việt Nam, góp phần đưa nông nghiệp trở thành một ngành kinh tế hiện đại, chuyên nghiệp và giàu tính nhân văn.
