Chiều 4/11, tại phường Lào Cai, UBND tỉnh Lào Cai phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư, thương mại lĩnh vực nông nghiệp năm 2026, với chủ đề “Nông nghiệp Lào Cai - Kết nối thị trường - Nâng tầm giá trị nông sản”.
Tham dự hội nghị có đồng chí Nguyễn Quốc Trị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; đồng chí Dương Đức Huy, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật; đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Bộ. Về phía huyện Hà Khẩu, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), có ông Dương Trung Hưng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu nhân dân huyện Hà Khẩu.
Về phía tỉnh Lào Cai có đồng chí Giàng Quốc Hưng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; đồng chí Hoàng Thị Thanh Bình, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương cùng đông đảo doanh nghiệp, hợp tác xã và đối tác trong lĩnh vực nông nghiệp, thương mại.
Từ tiềm năng sản xuất đến cơ hội đầu tư và liên kết thị trường
Lào Cai có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển nền nông nghiệp hàng hóa đa dạng. Địa hình, khí hậu và thổ nhưỡng phân hóa theo vùng sinh thái tạo lợi thế phát triển các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao; tài nguyên rừng phong phú, hệ thống sông, hồ và nguồn nước thuận lợi cho phát triển lâm nghiệp, thủy sản. Qua nhiều năm, tỉnh đã hình thành những vùng sản xuất tập trung với các ngành hàng chủ lực như quế, chè, dược liệu, cây ăn quả, gỗ rừng trồng và chăn nuôi.
Quy mô sản xuất ngày càng được mở rộng, các thành phần kinh tế tham gia vào lĩnh vực nông nghiệp cũng không ngừng tăng lên. Toàn tỉnh hiện có 360 doanh nghiệp, 804 hợp tác xã, 2.801 tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp, thủy sản; trên 1.000 cơ sở chế biến nông, lâm sản và 558 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao.
Đây là nền tảng quan trọng để Lào Cai chuyển mạnh từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa theo chuỗi, lấy chất lượng, tiêu chuẩn và nhu cầu thị trường làm định hướng. Tuy nhiên, tiềm năng vẫn còn dư địa lớn để khai thác, nhất là ở khâu chế biến sâu, bảo quản sau thu hoạch, xây dựng thương hiệu và tổ chức tiêu thụ ổn định. Không ít sản phẩm có chất lượng, có vùng nguyên liệu nhưng chưa tạo được sức cạnh tranh tương xứng do thiếu doanh nghiệp dẫn dắt, công nghệ chế biến và hệ thống phân phối đủ mạnh.
Nhận diện rõ những điểm nghẽn này, Lào Cai đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp. Trong đó, Nghị quyết số 21/2025/NQ-HĐND tập trung khuyến khích phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản, gắn vùng nguyên liệu hàng hóa với chế biến, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm. Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND tạo cơ chế khuyến khích đầu tư phát triển vùng trồng, cơ sở sản xuất giống, chế biến và bảo quản dược liệu.
Các chính sách này là cơ sở để doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân cùng tham gia tổ chức lại sản xuất, hình thành những vùng nguyên liệu ổn định, đáp ứng yêu cầu của các nhà máy chế biến cũng như thị trường trong nước và xuất khẩu.
Đặc biệt, lợi thế cửa khẩu là một trong những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn riêng của nông nghiệp Lào Cai. Với vị trí kết nối Việt Nam và các nước ASEAN với thị trường Tây Nam Trung Quốc, nằm trên hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, địa phương có điều kiện thuận lợi để phát triển thương mại biên giới, logistics và trung chuyển hàng hóa.
Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Giàng Quốc Hưng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai nhấn mạnh: Cùng với lợi thế vị trí địa lý, hệ thống hạ tầng giao thông đang được đầu tư, nâng cấp, trong đó có tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai và dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tỉnh có thêm điều kiện để mở rộng giao thương, phát triển dịch vụ logistics và đưa nông sản đến các thị trường lớn.
Theo đồng chí Giàng Quốc Hưng, mặc dù đã hình thành nhiều vùng sản xuất hàng hóa tập trung, song giá trị nông nghiệp của tỉnh vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Vì vậy, Lào Cai xác định cần thu hút các doanh nghiệp có năng lực, kinh nghiệm và công nghệ tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, từ tổ chức vùng nguyên liệu, đầu tư chế biến đến xây dựng thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm.
Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh định hướng thu hút 129 dự án thuộc lĩnh vực nông, lâm nghiệp, thủy sản và dịch vụ logistics nông nghiệp. Bốn nhóm lĩnh vực được ưu tiên gồm: Phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn, nông nghiệp sinh thái và tuần hoàn; chế biến sâu, ứng dụng công nghệ sau thu hoạch; đầu tư hạ tầng logistics, thương mại nông sản cửa khẩu; phát triển kinh tế đa tầng dưới tán rừng gắn với du lịch sinh thái.
Để hiện thực hóa định hướng này, tỉnh cam kết duy trì đối thoại, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp; tạo điều kiện để nhà đầu tư khảo sát, triển khai dự án và kết nối trực tiếp với hợp tác xã, người dân. Mục tiêu không chỉ là thu hút thêm nguồn vốn mà quan trọng hơn là hình thành những chuỗi sản xuất có đầu ra ổn định, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.
Đầu tư phải gắn với vùng nguyên liệu, thị trường và lợi ích của người dân
Một trong những thông điệp đáng chú ý tại hội nghị là hoạt động xúc tiến đầu tư cần được đo bằng hiệu quả thực tế, thay vì chỉ dừng lại ở số lượng cuộc gặp gỡ hay các biên bản ghi nhớ.
Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Quốc Trị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá chủ đề “Nông nghiệp Lào Cai - Kết nối thị trường - Nâng tầm giá trị nông sản” đã xác định đúng trọng tâm của hoạt động xúc tiến đầu tư trong giai đoạn hiện nay.
Theo đồng chí, kết quả cuối cùng phải được thể hiện bằng những dự án thực sự đi vào hoạt động, vùng nguyên liệu được hình thành, hợp đồng tiêu thụ được thực hiện và thu nhập của người sản xuất được cải thiện. Đây cũng là thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả của các chương trình xúc tiến đầu tư, thương mại trong lĩnh vực nông nghiệp.
Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị đề nghị Lào Cai tập trung phát triển các ngành hàng chủ lực, xây dựng vùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn, tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết; đồng thời khai thác hiệu quả lợi thế cửa khẩu, nâng cao chất lượng hoạt động xúc tiến thương mại và dịch vụ logistics.
Cùng với đó, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất, chế biến, bảo quản và truy xuất nguồn gốc. Đây là những yếu tố quan trọng để nông sản đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với tỉnh trong định hướng phát triển ngành hàng, chuyển giao khoa học kỹ thuật, cập nhật yêu cầu thị trường và tháo gỡ những khó khăn thuộc thẩm quyền. Đồng thời, Thứ trưởng đề nghị địa phương công khai danh mục các dự án ưu tiên, phân công đầu mối hỗ trợ nhà đầu tư; doanh nghiệp cần lựa chọn dự án có tính khả thi, gắn hoạt động đầu tư với trách nhiệm liên kết lâu dài cùng hợp tác xã và người dân.
Đây cũng chính là vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với sản xuất nông nghiệp ở một tỉnh miền núi như Lào Cai. Khi doanh nghiệp tham gia từ đầu vào, hướng dẫn quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng đến thu mua và chế biến, người dân sẽ có điều kiện yên tâm đầu tư sản xuất, không còn phụ thuộc quá nhiều vào những biến động nhất thời của thị trường. Ngược lại, doanh nghiệp cũng có được vùng nguyên liệu ổn định, bảo đảm chất lượng và sản lượng phục vụ hoạt động chế biến, kinh doanh.
Mở thêm cơ hội hợp tác, đưa nông sản Lào Cai ra thị trường lớn
Một trong những kết quả cụ thể của hội nghị là UBND tỉnh Lào Cai đã trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư cho 5 doanh nghiệp thực hiện các dự án trong lĩnh vực nông nghiệp. Cùng với đó, các bên đã ký kết quy chế phối hợp, biên bản ghi nhớ và thỏa thuận hợp tác giữa tỉnh Lào Cai với doanh nghiệp, đối tác, tạo thêm cơ sở thúc đẩy đầu tư, liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản.
Những thỏa thuận này mở ra cơ hội để các nguồn lực về vốn, công nghệ, kinh nghiệm quản trị và thị trường được kết nối với tiềm năng sản xuất của địa phương. Điều quan trọng trong thời gian tới là các nội dung hợp tác cần sớm được cụ thể hóa bằng kế hoạch triển khai, dự án đầu tư và những hợp đồng liên kết có tính ổn định, lâu dài.
Trong khuôn khổ hội nghị, các đại biểu đã tham quan Không gian trưng bày sản phẩm nông nghiệp tỉnh Lào Cai với quy mô 88 gian hàng của 68 doanh nghiệp, đơn vị, giới thiệu hơn 400 sản phẩm OCOP và nhiều mặt hàng nông sản tiêu biểu.
Không gian trưng bày không chỉ là nơi giới thiệu thành quả sản xuất mà còn là dịp để doanh nghiệp, nhà phân phối và đối tác trực tiếp tìm hiểu chất lượng, mẫu mã, khả năng cung ứng của từng ngành hàng; từ đó mở rộng cơ hội kết nối, tìm kiếm đối tác và đưa sản phẩm vào các kênh tiêu thụ mới.
Từ vùng quế, chè, dược liệu đến cây ăn quả, sản phẩm chế biến và đặc sản địa phương, mỗi mặt hàng đều mang theo lợi thế riêng của vùng đất Lào Cai. Nhưng để những sản phẩm ấy có chỗ đứng vững chắc trên thị trường, sản xuất phải đi cùng tiêu chuẩn, chế biến phải gắn với nhu cầu tiêu thụ và thương mại phải được tổ chức ngay từ khi hình thành vùng nguyên liệu.
Hội nghị xúc tiến đầu tư, thương mại lĩnh vực nông nghiệp năm 2026 vì thế không chỉ là hoạt động quảng bá tiềm năng, mời gọi đầu tư, mà còn là bước kết nối các mắt xích trong chuỗi giá trị nông sản. Khi lợi thế cửa khẩu được khai thác hiệu quả, doanh nghiệp thực sự vào cuộc, hợp tác xã tổ chức tốt sản xuất và người dân trở thành chủ thể của các chuỗi liên kết, nông nghiệp Lào Cai sẽ có thêm động lực chuyển từ tăng sản lượng sang nâng cao giá trị.
Đó cũng là con đường để nông sản địa phương vượt khỏi giới hạn của những thị trường tiêu thụ nhỏ lẻ, tiến tới các thị trường lớn hơn, tạo sinh kế bền vững và mang lại giá trị thiết thực cho người sản xuất.
