lúa gạo

Trong bối cảnh hiện nay, ngành lúa gạo tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là tại tỉnh Đồng Tháp, đang phải đối mặt với một nghịch lý kéo dài nhiều thập kỷ: năng suất tăng cao kỷ lục nhưng lợi nhuận của người nông dân lại bị thu hẹp đáng kể. Vụ Đông Xuân những năm gần đây ghi nhận những con số ấn tượng về sản lượng, với năng suất phổ biến đạt từ 8 đến 10 tấn/ha nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi và kiểm soát tốt dịch bệnh. Tuy nhiên, thành quả lao động này chưa mang lại niềm vui trọn vẹn khi giá lúa trên thị trường liên tục sụt giảm ngay trong giai đoạn thu hoạch rộ. Các giống lúa chủ lực như Đài Thơm 8 hay ST25 đều ghi nhận mức sụt giảm từ vài trăm đến gần một nghìn đồng mỗi kilôgam, đẩy người sản xuất vào thế khó khi chi phí đầu vào như xăng dầu, phân bón và nhân công không ngừng leo thang.

Ngành lúa gạo Việt Nam trong giai đoạn hiện nay đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử, đòi hỏi sự chuyển dịch mạnh mẽ từ mục tiêu số lượng sang chất lượng và giá trị gia tăng bền vững. Nhìn từ góc độ chuyên gia nông nghiệp, việc triển khai đồng bộ các giải pháp thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu không đơn thuần là các biện pháp kỹ thuật kinh tế, mà là một cuộc cách mạng về tư duy quản trị chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh hiện nay, khi thị trường lúa gạo thế giới và trong nước đang đối mặt với những biến động khó lường, việc điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa đã trở thành yêu cầu cấp thiết để bảo vệ sinh kế của hàng triệu hộ nông dân. Trước tình hình thu hoạch rộ vụ Đông Xuân, Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra những chỉ đạo quyết liệt nhằm thúc đẩy công tác thu mua lúa gạo, kiên quyết không để xảy ra tình trạng nông dân bị ép giá hay gặp khó khăn trong việc tiêu thụ nông sản. Những mệnh lệnh này không chỉ là giải pháp tình thế mà còn thể hiện tư duy quản trị linh hoạt, bám sát hơi thở của thị trường nông nghiệp những năm gần đây.

Việc sơ kết hai năm thực hiện Đề án "Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030" tại TP. Cần Thơ vừa qua đã không chỉ dừng lại ở những con số thống kê khô khan, mà thực sự là một bản tuyên ngôn về trách nhiệm của Việt Nam đối với an ninh lương thực toàn cầu và cam kết bảo vệ môi trường. Những năm gần đây, chúng ta đã chứng kiến sự nỗ lực không ngừng nghỉ của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và đặc biệt là hàng triệu hộ nông dân trong việc tái định nghĩa lại giá trị của hạt gạo Việt.

Trong bối cảnh hiện nay, khi những biến động của thị trường toàn cầu và sự khắc nghiệt của biến đổi khí hậu đang đặt ra những thách thức sống còn, ngành lúa gạo Việt Nam không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tự làm mới mình. Đề án "1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp" tại Đồng bằng sông Cửu Long không chỉ là một kế hoạch sản xuất đơn thuần, mà là một cuộc cách mạng về tư duy, định vị lại vị thế của hạt gạo Việt trên bản đồ nông sản thế giới. Qua hai năm triển khai, những thành quả bước đầu đã kết tinh thành những giá trị chiến lược, định hướng cho sự phát triển của ngành trong những năm gần đây.

Ngành lúa gạo Việt Nam bước vào năm 2026 với một tâm thế đầy thận trọng nhưng cũng không thiếu những khát vọng mới khi những công thức thành công cũ của giai đoạn trước đã bắt đầu bộc lộ các điểm hạn chế. Sau một giai đoạn thăng hoa rực rỡ vào năm 2024, bức tranh xuất khẩu trong năm 2025 vừa qua đã đưa ra một lời cảnh báo sắc lạnh về sự biến động khó lường của thị trường quốc tế. Mặc dù sản lượng xuất khẩu vẫn duy trì ở mức cao ấn tượng trên 8 triệu tấn, nhưng giá trị kim ngạch lại mang đến những nốt trầm đáng suy ngẫm cho các nhà điều hành chính sách và cộng đồng doanh nghiệp.

Trong bối cảnh ngành lúa gạo Việt Nam đã vươn lên top 3 thế giới về xuất khẩu, vấn đề cốt lõi để duy trì và nâng cao vị thế là chất lượng sản phẩm. 

Giáo sư - Tiến sĩ, Anh hùng lao động, Nhà giáo nhân dân Võ Tòng Xuân là một nhà khoa học lớn trong lĩnh vực nông nghiệp, cha đẻ của nhiều giống lúa đặc sản vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Bên cạnh đó giáo sư Võ Tòng Xuân cũng được ghi nhận nhiều công trạng trong sự nghiệp giáo dục tại vùng đất này.

Những năm gần đây, sản xuất, xuất khẩu gạo ở Đồng bằng sông Cửu Long đang có điều kiện thuận lợi để phát triển. Tuy nhiên, chi phí sản xuất cao, chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ chưa thật sự bền vững là những "bài toán" cần giải quyết để nâng cao hiệu quả kinh tế, lợi nhuận cho cả nông dân và doanh nghiệp.

Nhằm kết nối cung cầu để thúc đẩy sản xuất, tiêu thụ chuỗi lúa gạo vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), ngày 19/11, Tổ điều hành Diễn đàn 970 của Bộ NN&PTNT chủ trì tổ chức “Diễn đàn trực tuyến kết nối cung cầu chuỗi lúa gạo vùng Đồng bằng sông Cửu Long”.

Sản xuất lúa gạo đang bị đe dọa ở nhiều khu vực châu Á do chi phí phân bón tăng, gây ra nguy cơ tiềm ẩn đối với an ninh lương thực và nỗ lực nhằm kiềm chế lạm phát