Nội dung bài viết bắt đầu với câu chuyện về cây mạ nghiêng mình khỏi hàng. Cây mạ nghiêng không phải vì yếu ớt, mà vì nó tìm được chỗ đất mềm và nước mát hơn để sinh tồn. Đây là bài học về sự linh hoạt, rằng giữa cuộc đời, đôi khi ta cứ cố đứng thẳng theo khuôn mẫu mà quên rằng có lúc nghiêng đi một chút mới là cách để ta tìm được nơi thích hợp nhất cho tâm hồn mình. Tương tự, sự mạnh mẽ không phải lúc nào cũng là vững vàng, mà có khi là biết né tránh một cơn gió xấu, một điều tiêu cực làm tổn thương tâm hồn.
Thiên nhiên còn dạy ta bài học về sự khiêm nhường và kiên trì. Từ hạt lúa, ta học được rằng khi lúa trổ bông, tất cả đều cúi xuống, càng đầy (càng có giá trị) thì càng cúi đầu, càng biết nhường nhịn và lắng nghe. Từ con nước, ta học được sự bền bỉ không lời. Nước chảy về nơi thấp, đôi khi phải chậm lại, phải lùi lại, phải đi vòng, nhưng tuyệt đối không bỏ cuộc và cuối cùng vẫn len được về biển. Ngoài ra, bài viết còn nhắn nhủ về việc sống đúng lúc, rằng mỗi người có một "mùa nở" riêng, không ai nở muộn, chỉ là nở đúng thời khắc, giống như cây xoài hay bông sen không vì lời thúc giục mà nôn nóng ra hoa.
Kết lại, bài viết nhấn mạnh về giá trị cá nhân và sự hài hòa. Trong rừng, không ai hỏi cây nào quan trọng nhất, vì mỗi cây góp bóng mát theo cách riêng. Giữa đời sống này, ta không cần phải giống ai, chỉ cần làm tốt vai trò mà cuộc đời giao phó. Con người không thể tách mình khỏi cộng đồng, bởi sự hài hòa chính là cội nguồn của hạnh phúc. Đồng chí Lê Minh Hoan hy vọng rằng, nếu mỗi người biết soi rọi mình trong gương thiên nhiên, như nhìn vào cây mạ nghiêng mình hay bông lúa cúi đầu, thì ta sẽ bớt loay hoay hơn giữa cuộc đời rộng lớn này.
