Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa: Kiến tạo hệ sinh thái di sản số và thúc đẩy sức mạnh nội sinh đến năm 2030

Việc phê duyệt Đề án chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 là một bước đi chiến lược nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị di sản trong kỷ nguyên số. Những năm gần đây, khi công nghệ không còn là sự lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc, việc số hóa các giá trị văn hóa không chỉ giúp lưu trữ vĩnh cửu các báu vật quốc gia mà còn mở ra không gian tiếp cận không giới hạn cho công chúng trong và ngoài nước. Đề án này xác lập một lộ trình bài bản, đưa văn hóa trở thành một thành tố năng động, đóng góp trực tiếp vào nền kinh tế số và sự phát triển bền vững của đất nước.

Xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung và số hóa di sản quốc gia

Trọng tâm của tiến trình này là việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về di sản văn hóa trên một nền tảng số thống nhất. Giai đoạn hiện nay đặt ra mục tiêu cụ thể về việc số hóa 100% các di sản văn hóa vật thể, phi vật thể và các bảo vật quốc gia được xếp hạng. Việc ứng dụng các công nghệ hiện đại như thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) và quét 3D không chỉ dừng lại ở mục đích lưu trữ mà còn tạo ra các bảo tàng số, triển lãm ảo sinh động. Điều này cho phép người dân ở bất cứ đâu cũng có thể trải nghiệm, tìm hiểu về chiều dài lịch sử dân tộc một cách trực quan nhất. Song song đó, quy trình quản lý thông tin tại các thư viện, rạp hát và đơn vị nghệ thuật cũng được chuyển đổi hoàn toàn sang môi trường điện tử, giúp tối ưu hóa việc vận hành và nâng cao năng lực phục vụ cộng đồng.

202660116040083051-1775464063.jpg

Kiến tạo hệ sinh thái di sản số và thúc đẩy sức mạnh nội sinh đến năm 2030

Nâng cao năng lực quản trị và phát triển công nghiệp văn hóa số

Chuyển đổi số trong văn hóa không chỉ là câu chuyện về kỹ thuật mà còn là sự thay đổi tư duy quản trị. Đề án chú trọng đến việc đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao, những người không chỉ am hiểu về chuyên môn văn hóa mà còn làm chủ được các công cụ công nghệ mới. Trong bối cảnh hiện nay, việc phát triển các sản phẩm văn hóa số mới, có hàm lượng tri thức và sáng tạo cao là yếu tố then chốt để thúc đẩy ngành công nghiệp văn hóa. Từ âm nhạc trực tuyến, phim ảnh kỹ thuật số đến các ứng dụng du lịch thông minh kết nối di sản, tất cả đang tạo nên một hệ sinh thái văn hóa số đa dạng. Việc khai thác giá trị kinh tế từ di sản thông qua các nền tảng số không chỉ tạo nguồn thu tái đầu tư cho bảo tồn mà còn khẳng định sức mạnh mềm của văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế.

Bảo đảm an toàn thông tin và mục tiêu tiếp cận văn hóa toàn dân

Trong lộ trình hướng đến năm 2045, vấn đề an toàn, an ninh thông tin và bảo vệ bản quyền trên không gian mạng được đặt lên hàng đầu. Việc xác lập quyền sở hữu trí tuệ đối với các di sản số giúp bảo vệ tài sản văn hóa quốc gia trước các nguy cơ xâm phạm và xuyên tạc. Đồng thời, đề án hướng tới mục tiêu nhân văn là thu hẹp khoảng cách hưởng thụ văn hóa giữa các vùng miền. Thông qua các nền tảng trực tuyến, người dân tại vùng sâu, vùng xa hay biên giới, hải đảo đều có cơ hội tiếp cận với các chương trình nghệ thuật đặc sắc và kho tàng tri thức của dân tộc. Đây chính là minh chứng rõ nét nhất cho việc lấy người dân làm trung tâm của chuyển đổi số, để văn hóa thực sự thấm sâu vào đời sống và trở thành động lực tinh thần mạnh mẽ, góp phần xây dựng một Việt Nam hiện đại nhưng vẫn giữ trọn bản sắc truyền thống.