Bản lĩnh từ thực tiễn: Những kỷ lục của năm 2025
Nhìn lại chặng đường 5 năm (2021–2025), đặc biệt là năm 2025, năm bản lề khép lại nhiệm kỳ cũ, ngành nông nghiệp đã chứng minh một sức sống mãnh liệt. Dù đối mặt với sự đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu và biến đổi khí hậu khắc nghiệt, ngành vẫn đạt mức tăng trưởng GDP ấn tượng từ 3,7% đến 3,92%, vượt xa các mục tiêu đề ra.
Điểm sáng rực rỡ nhất nằm ở kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản khi lần đầu tiên chạm mốc kỷ lục 70 tỷ USD. Việt Nam đã khẳng định vị thế "nhà bếp của thế giới" với sự bứt phá của ngành rau quả (đạt 8,5 tỷ USD) và sự thống trị của lúa gạo với sản lượng trên 48 triệu tấn. Những con số này không chỉ là thành tựu về kinh tế mà còn là lời khẳng định về năng lực đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và vị thế trên trường quốc tế. Việc xuất siêu trên 20 tỷ USD trong năm 2025 đã đóng vai trò then chốt trong việc ổn định cán cân thanh toán và giữ vững kinh tế vĩ mô.
Cuộc chuyển dịch tư duy: Từ “Sản xuất” sang “Kinh tế đa giá trị”
Thành công của nông nghiệp Việt Nam không đến từ sự may mắn, mà bắt nguồn từ sự thay đổi sâu sắc trong tư duy chiến lược: Chuyển từ sản xuất nông nghiệp thuần túy sang phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững. Thay vì chạy theo sản lượng bằng mọi giá, ngành đã tập trung vào chất lượng, giá trị gia tăng và tính minh bạch.
Minh chứng tiêu biểu cho sự thay đổi này là việc triển khai Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long. Đến cuối năm 2025, hơn 312.000 ha đã được thực hiện, giúp giảm chi phí đầu vào 30%, tăng lợi nhuận cho nông dân và quan trọng hơn cả là giảm phát thải khí nhà kính từ 5–10 tấn CO2 trên mỗi héc-ta. Đây là tấm vé thông hành đưa nông sản Việt tiến sâu vào các thị trường khó tính nhất như EU, Mỹ và Nhật Bản, nơi "tiêu chuẩn xanh" đã trở thành điều kiện tiên quyết. Nông sản Việt giờ đây không chỉ bán sản phẩm, mà còn bán cả câu chuyện về trách nhiệm với môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Chuyên nghiệp hóa và Tri thức hóa: Chân dung người nông dân mới
Kỷ nguyên mới đòi hỏi những con người mới. Việc tri thức hóa nông dân đã trở thành yêu cầu cấp thiết và đang được thực hiện mạnh mẽ. Người nông dân năm 2026 không còn chỉ gắn liền với "con trâu, cái cày" mà đã trở thành những "nông dân số" làm chủ công nghệ. Với sự hỗ trợ của AI, Internet vạn vật (IoT) và hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng Blockchain, mỗi sản phẩm nông sản từ cánh đồng đến bàn ăn đều được minh bạch hóa thông tin.
Sự tinh gọn trong bộ máy quản lý, tiêu biểu là mô hình hợp nhất Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tạo ra cơ chế quản lý thống nhất từ tài nguyên đất đai đến quy trình canh tác. Điều này giúp rút ngắn thời gian đưa các tiến bộ kỹ thuật vào thực tiễn, với hàng trăm giống mới và công nghệ tiên tiến được ứng dụng chỉ trong thời gian ngắn. Nông thôn Việt Nam hiện đại không chỉ đạt chuẩn về hạ tầng mà còn đang trở thành những "miền quê đáng sống", nơi du lịch sinh thái và nông nghiệp hữu cơ hòa quyện, tạo ra dòng tiền bền vững và nâng cao đời sống cho cư dân.
Tầm nhìn Đại hội XIV: Khát vọng cường quốc nông nghiệp sinh thái
Tiến tới Đại hội XIV, nông nghiệp Việt Nam đang mang trên mình sứ mệnh lịch sử: Trở thành đòn bẩy để dân tộc vươn mình. Mục tiêu đến năm 2030 và tầm nhìn 2045 không chỉ là duy trì các con số tỷ USD xuất khẩu, mà là xây dựng một nền nông nghiệp tích hợp "Tri thức – Công nghệ – Sinh thái".
Góc nhìn đa chiều cho thấy, dù vẫn còn những thách thức về biến đổi khí hậu hay rào cản thương mại, nhưng với nền tảng nội lực vững chắc và tư duy đổi mới, nông nghiệp Việt Nam đang sở hữu cơ hội vàng để bứt phá. Chúng ta không chỉ hướng tới mục tiêu trở thành một cường quốc về sản lượng, mà phải là một cường quốc về thương hiệu và giá trị, có quyền định đoạt giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nông nghiệp Việt Nam hôm nay là sự kết tinh của mồ hôi trên đồng ruộng và trí tuệ trong phòng thí nghiệm. Đó là một nền nông nghiệp minh bạch, trách nhiệm và bền vững, một hình mẫu cho sự phát triển hài hòa giữa con người và thiên nhiên. Với tâm thế đó, nông nghiệp chắc chắn sẽ là một trong những động lực mạnh mẽ nhất đưa Việt Nam vững bước vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.
