Cơn bão số 10 (tháng 9/2025) đã để lại vết sẹo dài trên nền sản xuất nông nghiệp của xã Văn Bàn, tỉnh Lào Cai. Tại thôn Làng Chút, hàng chục héc-ta lúa và hoa màu bị san phẳng, biến những mảnh ruộng màu mỡ thành những bãi cát trắng ngổn ngang. Trong bối cảnh nguồn thu nhập của người dân bị đe dọa nghiêm trọng, việc đưa cây khoai tây vào sản xuất vụ đông được xem là một cuộc "đánh cược" với thiên nhiên.
Tuy nhiên, sự xuất hiện của HTX Dịch vụ Nông lâm nghiệp và Xây dựng Quang Vinh đã thay đổi cục diện. Thay vì để đất nghỉ, mô hình liên kết sản xuất khoai tây đã được triển khai thần tốc trên diện tích gần 20ha tại Làng Chút.
Màu xanh của cây khoai tây đã phủ kín những diện tích đất từng bị bồi lấp tại xã Văn Bàn (Ảnh: Thanh Tiến)
Ông Hoàng Thanh Triệu, Trưởng thôn Làng Chút chia sẻ: “Lúc đầu bà con sợ lắm, vì đất vừa bị thiên tai tàn phá, lại chưa bao giờ trồng khoai tây quy mô lớn. Nhưng khi thấy HTX cam kết hỗ trợ giống, kỹ thuật và bao tiêu, mọi người mới dám bắt tay vào làm. Giờ nhìn củ to, đều, ai cũng phấn khởi.”
Câu chuyện của gia đình ông Lữ Xuân Chiến (thôn Trung Đoàn) là minh chứng rõ nét nhất cho sự bứt phá này. Với 10 sào đất (gần 1 mẫu), thay vì trồng ngô, lúa thu nhập bấp bênh, ông đã chuyển sang trồng giống khoai tây Julinka. Kết quả thật bất ngờ. Năng suất đạt gần 1 tấn/sào. Doanh thu dự kiến thu về hơn 100 triệu đồng/vụ. Lợi nhuận cao gấp 3-4 lần so với các loại cây truyền thống.
Tại xã Văn Bàn, giá trị kinh tế trên một sào khoai tây dao động từ 9 đến 12 triệu đồng. Với khả năng thích nghi tốt, chịu hạn và kháng bệnh sương mai xuất sắc, giống Julinka đã chứng minh được "đẳng cấp" trên đất pha cát và khí hậu vùng cao Lào Cai.
Cây khoai tây đạt hiệu quả kinh tế cao, mang đến niềm vui phấn khởi cho người dân (Ảnh: Thanh Tiến)
Điểm khác biệt trong vụ đông năm nay tại Văn Bàn chính là sự bài bản trong khâu tổ chức. Bà Lương Thị Quyên, đại diện HTX Quang Vinh cho biết, đơn vị đã cung ứng 110 tấn giống cho 200 hộ dân và đưa máy móc vào đồng ruộng để giải phóng sức lao động.
Đặc biệt, nút thắt về đầu ra đã được tháo gỡ thông qua hợp đồng bao tiêu với Công ty cổ phần Quốc tế An Việt. Cơ chế giá sàn giúp nông dân yên tâm sản xuất mà không lo kịch bản "được mùa mất giá".
Theo ông Phạm Văn Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Văn Bàn, địa phương đã vượt xa chỉ tiêu tỉnh giao (từ 120ha lên gần 300ha thực tế). Thành công này là tiền đề để xã xây dựng vùng chuyên canh khoai tây hàng hóa đạt chuẩn VietGAP trong tương lai.
Việc đẩy sớm lịch thời vụ từ tháng 9 giúp khoai tây Văn Bàn tránh được thời điểm thu hoạch rộ của miền xuôi, tạo lợi thế cạnh tranh về giá. Đây không chỉ là giải pháp phục hồi sau thiên tai mà còn là chiến lược chuyển đổi tư duy từ "sản xuất nông nghiệp" sang "kinh tế nông nghiệp", mang lại sự no ấm bền vững cho đồng bào dân tộc nơi đây.
