Ngành nông nghiệp duy trì tăng trưởng dù bị thiệt hại do thiên tai: Thử thách sức chống chịu và nội lực phát triển bền vững

Tháng 10 và đầu tháng 11/2025 ghi nhận nhiều đợt mưa bão và hoàn lưu bão gây thiệt hại lớn tại các vùng nông nghiệp trọng điểm, đặc biệt ở khu vực miền Bắc và miền Trung. Tại họp báo Chính phủ thường kỳ chiều 8/11, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn cho biết, tình hình thiên tai, lũ lụt dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, ảnh hưởng nặng nề; thiệt hại ước tính sơ bộ khoảng 40.000 tỷ đồng, làm giảm khoảng 0,2 điểm % tăng trưởng GDP năm 2025.

 

dt1ann-1762658713.jpg

Sản xuất nông nghiệp tiếp tục tăng trưởng ổn định. Ảnh: Internet.

 

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), sản xuất nông, lâm, thủy sản vẫn giữ được nhịp tăng trưởng ổn định, thể hiện khả năng thích ứng cao của ngành trước biến động thời tiết.

Sản xuất nông nghiệp trong tháng tập trung vào thu hoạch lúa mùa, lúa thu đông và gieo trồng cây màu vụ đông. Đến ngày 20/10, cả nước đã thu hoạch 865,5 nghìn ha lúa, đạt gần 92% so với cùng kỳ năm 2024. Tại Đồng bằng sông Cửu Long và Tây Ninh, vụ lúa thu đông xuống giống 699,2 nghìn ha, bằng 97,6% cùng kỳ, trong đó 190,3 nghìn ha đã được thu hoạch sớm, chiếm 27% diện tích. Tiến độ thu hoạch tại miền Bắc chậm hơn do lịch thời vụ muộn và ảnh hưởng của mưa bão, song nhìn chung năng suất được duy trì.

 Chăn nuôi phục hồi, lâm nghiệp, thuỷ sản đều tăng trưởng

Trong lĩnh vực chăn nuôi, gia cầm phát triển ổn định, dịch bệnh được kiểm soát; đàn lợn dần phục hồi sau dịch tả lợn châu Phi, đặc biệt khi giá thức ăn chăn nuôi giảm đã cải thiện lợi nhuận cho cả doanh nghiệp và hộ chăn nuôi.
Ngược lại, đàn trâu và bò tại một số địa phương giảm do chi phí sản xuất cao và diện tích chăn thả bị thu hẹp; tuy nhiên, các tỉnh Tuyên Quang và Nghệ An ghi nhận xu hướng tăng nhờ chính sách tín dụng ưu đãi và hỗ trợ sản xuất.

Nhìn chung, ngành chăn nuôi đang chuyển dịch theo hướng an toàn sinh học, quy mô tập trung và ứng dụng công nghệ số trong quản lý đàn, truy xuất nguồn gốc – nền tảng quan trọng cho phát triển bền vững.

Trong tháng 10, diện tích rừng trồng mới tập trung đạt 31,8 nghìn ha, giảm 2,9% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tính chung 10 tháng năm 2025, diện tích rừng trồng mới đạt 253,1 nghìn ha, tăng 8,8%; sản lượng gỗ khai thác đạt 20,47 triệu m³, tăng 7,8%.
Đáng chú ý, diện tích rừng bị thiệt hại giảm 30,9%, trong đó rừng bị cháy giảm hơn một nửa, phản ánh hiệu quả rõ rệt của công tác quản lý, phòng cháy, chữa cháy và giám sát rừng bằng công nghệ.
Điều này cho thấy định hướng phát triển lâm nghiệp gắn với kinh tế xanh và quản lý bền vững tài nguyên đang phát huy hiệu quả.

Sản lượng thủy sản tháng 10/2025 ước đạt 895,3 nghìn tấn, tăng 2,8% so với cùng kỳ; trong đó: Nuôi trồng đạt 597,3 nghìn tấn (+5,2%); Khai thác đạt 298 nghìn tấn (–1,7%) do thời tiết bất lợi.

Đặc biệt, cá tra đạt 188,5 nghìn tấn (+4,3%) và tôm nước lợ đạt 152,9 nghìn tấn (+6%). Các mô hình nuôi siêu thâm canh, ứng dụng công nghệ cao và tự động hóa được nhân rộng, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
Tính chung 10 tháng đầu năm 2025, sản lượng thủy sản cả nước đạt 8,16 triệu tấn, tăng 3,1%, trong đó tôm tăng 5,7% – một con số cho thấy vai trò ngày càng lớn của công nghệ và chuyển đổi số trong nuôi trồng thủy sản.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết tại cuộc Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10/2025 vào chiều 8/11, nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống thiên tai, ngành nông nghiệp vẫn duy trì được đà tăng trưởng. Trong 10 tháng của năm 2025, sản lượng lương thực đạt 39 triệu tấn, thịt các loại 6,5 triệu tấn, thủy sản 8,22 triệu tấn, gỗ rừng trồng 29 triệu m3. Đặc biệt, xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 58,13 tỷ USD, tăng 12,9%, thặng dư thương mại đạt 17,59 tỷ USD, tăng 16,4% so với cùng kỳ.

 Chính sách và định hướng điều hành

Theo TS. Nguyễn Thị Hương – Cục trưởng Cục Thống kê, kết quả tăng trưởng trên phản ánh “sức chống chịu tốt và khả năng thích ứng linh hoạt của khu vực nông, lâm, thủy sản trước tác động bất lợi của thiên tai và biến đổi khí hậu”.

Để duy trì đà phát triển, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 86/NQ-CP ngày 4/11/2025, đề ra các nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm, tập trung vào bốn nhóm giải pháp lớn:

Đầu tư hạ tầng và đẩy mạnh giải ngân vốn công – đặc biệt là hạ tầng nông nghiệp, nông thôn, giao thông, thủy lợi và logistics nông sản nhằm tăng khả năng chống chịu và hỗ trợ sinh kế cho người dân.

Phát triển động lực tăng trưởng mới – thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh – tuần hoàn, nông nghiệp sinh thái, hướng tới tiêu chuẩn ESG.

Hỗ trợ doanh nghiệp và nông dân – mở rộng tín dụng, ổn định lãi suất, xúc tiến thương mại, khôi phục thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.

Tăng cường năng lực ứng phó thiên tai và bảo đảm an sinh xã hội, đặc biệt tại các vùng sâu, vùng xa, vùng chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão lũ.

Kết quả sản xuất tích cực trong điều kiện thiên tai cho thấy nông nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn “chuyển đổi chất”, không chỉ duy trì vai trò “trụ đỡ” của nền kinh tế mà còn dần trở thành ngành mũi nhọn của tăng trưởng xanh và bền vững.
Sức chống chịu của ngành nông nghiệp đến từ ba yếu tố then chốt:

Chủ động chuyển đổi mô hình sản xuất: từ truyền thống sang công nghệ cao, từ hộ nhỏ lẻ sang chuỗi giá trị khép kín.

Chính sách điều hành linh hoạt, kịp thời: Chính phủ và các bộ, ngành đã phản ứng nhanh trong việc hỗ trợ sản xuất, hạ giá đầu vào và thúc đẩy thị trường đầu ra.

Sự năng động của người nông dân và doanh nghiệp nông nghiệp: Tinh thần sáng tạo, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, phát triển nông nghiệp sinh thái, thông minh đã lan tỏa rộng khắp.

Tuy nhiên, để hướng tới phát triển bền vững, cần tiếp tục:

Hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, cơ sở dữ liệu sản xuất nông nghiệp quốc gia để quản lý thống nhất;

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, dự báo và cảnh báo sớm thiên tai;

Tăng cường đầu tư hạ tầng chống chịu và bảo hiểm nông nghiệp, giảm rủi ro sản xuất;

Mở rộng liên kết vùng và liên kết chuỗi giá trị nông sản gắn với thị trường quốc tế.

Dù đối mặt với bão lũ, thiên tai và nhiều biến động, ngành nông nghiệp Việt Nam năm 2025 vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực, thể hiện bản lĩnh, nội lực và sức sống bền bỉ.
Kết quả đó không chỉ góp phần bảo đảm an ninh lương thực và ổn định xã hội, mà còn là nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế xanh, nông nghiệp sinh thái và nông thôn hiện đại.

Với tinh thần “Tăng cường tích cực – Nỗ lực thành công – Không rời nhân dân – Chuyên cần sáng tạo – Hiệu quả tầm cao”, toàn ngành nông nghiệp đang nỗ lực chuyển mình mạnh mẽ, khẳng định vai trò trụ cột của nền kinh tế và điểm tựa của phát triển bền vững quốc gia.

V.X.B