Chị H.N., 21 tuổi, ngụ tại Tây Ninh, mang thai sau ba năm hiếm muộn nhờ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Cuối tháng 6/2025, sau chuyển phôi, chị được xác định mang song thai hai nhau – hai ối. Trong ba tháng đầu, cả hai thai phát triển bình thường, các xét nghiệm sàng lọc trước sinh đều cho kết quả tốt, trong đó xét nghiệm NIPT cho thấy nguy cơ thấp.
Tuy nhiên, ở tuần thai 16–17, siêu âm hình thái sớm phát hiện một thai nhi có dị tật bẩm sinh nặng. Chị N. được chuyển đến Khoa Tiền sản, Bệnh viện Từ Dũ để thăm khám chuyên sâu. Sau hội chẩn, các bác sĩ xác định một thai bị dị tật “chẻ đôi đốt sống cùng cụt thể hở kèm tụt não”, không có khả năng sống sau sinh. Ê-kíp đã tư vấn cho gia đình hướng xử trí là cho thai bất thường ngừng phát triển nhằm bảo toàn cơ hội sống cho thai còn lại.
Sau hai ngày cân nhắc, ngày 15/9/2025, chị N. và gia đình đồng ý thực hiện thủ thuật theo chỉ định. Thủ thuật được tiến hành an toàn tại Khoa Chăm sóc trước sinh, Bệnh viện Từ Dũ. Tái khám ngày 1/10/2025 cho thấy một thai khoảng 19–20 tuần phát triển ổn định, thai còn lại đã lưu.
Trong các lần theo dõi tiếp theo, siêu âm hình thái ở tuần 21–22 ghi nhận thai nhi còn lại khỏe mạnh, cấu trúc bình thường, phát triển trong giới hạn trung bình; khối thai lưu giữ nguyên kích thước, xét nghiệm dung nạp đường âm tính.
Chiều 10/11/2025, khi thai được 24 tuần 6 ngày, chị N. đột ngột đau bụng và phát hiện khối bất thường sa ra ngoài âm đạo. Gia đình lập tức đưa chị đến cấp cứu tại Bệnh viện Từ Dũ. Tại đây, các bác sĩ xác định thai lưu 16 tuần đã sẩy ra ngoài. Sau xử trí, khối thai lưu nặng khoảng 200 g được kẹp cắt rời, tuy nhiên một phần dây rốn và toàn bộ bánh nhau vẫn còn trong buồng tử cung. Thời điểm này, cổ tử cung mở 2 cm, cơn gò giảm, sản phụ ổn định, không có dấu hiệu nhiễm trùng, tim thai của thai nhi còn lại vẫn bình thường.
Trước tình huống hiếm gặp và đầy thách thức, các bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ liên tục hội chẩn. Do thai còn lại mới 24 tuần 6 ngày, cân nặng khoảng 620 g (bách phân vị thứ 4), khả năng sống nếu sinh ra lúc này rất thấp, ê-kíp thống nhất quyết định dưỡng thai nhằm kéo dài thai kỳ tối đa. BS.CKII Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ, trực tiếp chỉ đạo chiến lược điều trị với mục tiêu đảm bảo an toàn cho mẹ và tạo cơ hội sống tốt nhất cho thai nhi.
Tại Khoa Sản B, chị N. được BS.CKII Nguyễn Hữu Trung, Trưởng khoa, trực tiếp theo dõi sát các dấu hiệu lâm sàng, cận lâm sàng và báo cáo Ban Giám đốc mỗi ngày. Sau 18 ngày điều trị, tình trạng sản phụ ổn định, không còn cơn gò, không đau bụng, không ra huyết hay nước âm đạo, cổ tử cung dần khít lại còn 1 cm, các xét nghiệm không ghi nhận dấu hiệu nhiễm trùng. Chị N. được cho xuất viện và theo dõi sát ngoại trú.
Tái khám ngày 5/12/2025, thai được 28 tuần 3 ngày, cân nặng 875 g (bách phân vị thứ 1). Dù thai giới hạn tăng trưởng trong tử cung, các chỉ số Doppler động mạch rốn, động mạch não giữa và chỉ số CPR vẫn trong giới hạn bình thường, nên bác sĩ tiếp tục theo dõi mỗi ba ngày.
Ngày 12/12/2025, dù tim thai bình thường, sản phụ xuất hiện cơn gò nhẹ, đầu ối bắt đầu thành lập nên được nhập viện theo dõi. Kết quả cấy dịch âm đạo phát hiện vi khuẩn E. coli ESBL dương tính, dù các chỉ số viêm trong máu không tăng và màng ối còn nguyên. Các bác sĩ quyết định điều trị kháng sinh Tazobactam trong 10 ngày kết hợp thuốc dưỡng thai.
Nhờ sự theo dõi và chăm sóc chặt chẽ, tuổi thai dần được kéo dài từ 29–30 tuần lên 32 tuần, cân nặng thai nhi tăng đều qua mỗi lần siêu âm, từ 1.200 g lên 1.400 g rồi 1.600 g. Rạng sáng 6/1, sản phụ vỡ ối, cổ tử cung mở 5–6 cm, được chuyển lên phòng sinh. Lúc 4h05, chị N. sinh bé gái nặng 1.800 g. Trẻ non tháng được các bác sĩ sơ sinh tiếp nhận và chăm sóc tích cực.
Sau sinh ba ngày, sức khỏe người mẹ ổn định, hồi phục tốt. Bé dần ổn định về thân nhiệt, hô hấp và tuần hoàn; cha mẹ luân phiên vào khoa sơ sinh ấp kangaroo. Ngày 13/1, bé được xuất viện trong niềm vui của gia đình và toàn bộ ê-kíp y tế.
Theo y văn thế giới, chỉ ghi nhận vài chục trường hợp thành công trong việc trì hoãn sinh thai thứ hai ở song thai, với thời gian trì hoãn thường chỉ từ 1 đến 4 tuần, tiềm ẩn nguy cơ cao nhiễm trùng ối và nhiễm trùng huyết đe dọa tính mạng người mẹ.
Việc kéo dài thai kỳ hơn 8 tuần trong trường hợp này là kết quả vượt ngoài mong đợi, minh chứng cho năng lực chuyên môn, sự phối hợp đa chuyên khoa và tinh thần tận tâm của đội ngũ y tế Bệnh viện Từ Dũ trong xử trí những ca bệnh phức tạp, hiếm gặp, mang lại cơ hội sống cho những sinh linh mong manh ngay từ trong bụng mẹ.
BS.CKII Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ, chia sẻ.
