Trong nhiều năm qua, vùng lúa trọng điểm tại tỉnh Pinar del Río (Cuba) phải đối mặt với vô vàn khó khăn do tình trạng thiếu hụt trầm trọng vật tư sản xuất, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nhiên liệu cũng như hệ thống thủy lợi xuống cấp. Theo thông tin từ bà María de las Nieves Sánchez, Giám đốc đơn vị sản xuất thuộc UEB Agrícola Caribe, dù sở hữu chất lượng đất trồng lúa tốt nhất tỉnh, nơi đây từng rơi vào tình thế vô cùng nan giải khi năng suất giảm sút nghiêm trọng, chỉ đạt khoảng 0,8 tấn/ha vào năm 2024 và 0,9 tấn/ha vào năm 2025, khiến nhiều kế hoạch gieo trồng liên tiếp thất bại.
Trước thực trạng đó, các dự án hợp tác sản xuất lúa gạo do Việt Nam triển khai đã trở thành giải pháp căn cơ. Từ tháng 9 năm ngoái, đợt sản xuất thử nghiệm trên diện tích 21,7 ha được triển khai tại đây đã tạo ra bước ngoặt chấn động: năng suất trung bình vọt lên mức khoảng 8 tấn/ha.
Cánh đồng lúa ở Cuba nở rộ nhờ công nghệ của Việt Nam. Ảnh: Tổng hợp
Thành công ngoài mong đợi này nhanh chóng thúc đẩy việc mở rộng quy mô dự án. Hiện nay, Agrícola Caribe đã canh tác 158 ha lúa trên các cánh đồng bậc thang và đặt mục tiêu nâng lên 295 ha trong thời gian tới, hướng tới quy mô lớn khoảng 2.000 ha trong vụ thu hoạch mùa lạnh. Bên cạnh đó, dự án cũng được mở rộng sang các khu vực sản xuất truyền thống của các hộ gia đình.
Khác với các mô hình trước đây, dự án tại Agrícola Caribe do phía Việt Nam trực tiếp tổ chức sản xuất, cung cấp đồng bộ từ giống cây trồng chất lượng cao, vật tư đầy đủ (phân bón, thuốc diệt cỏ, thuốc bảo vệ thực vật, nhiên liệu) cho đến việc cải tạo hệ thống thủy lợi như nạo vét kênh mương, sửa chữa đập và bê tông hóa các công trình phục vụ canh tác.
Mặc dù việc gieo trồng và chăm sóc chủ yếu phải thực hiện thủ công do hạn chế về máy móc và nhiên liệu, dự án đã tạo công ăn việc làm ổn định cho khoảng 200 lao động địa phương. Đánh giá về hiệu quả của mô hình này, ông Eliecer Silva, quản lý một khu sản xuất thuộc UEB Agrícola Caribe, khẳng định sự trợ giúp của các chuyên gia Việt Nam đã giúp họ vượt qua nghịch cảnh.
Nhiều nông dân trong vùng cũng bày tỏ sự ngạc nhiên trước gói công nghệ chưa từng có mà Việt Nam mang lại. Một người dân vui mừng chia sẻ rằng những thửa ruộng lúa phát triển tốt, cao gần 1,8 mét đến mức người lao động bước vào phun thuốc gần như bị khuất hẳn. Sự hỗ trợ toàn diện không chỉ dừng lại ở kỹ thuật canh tác và chất lượng giống, mà còn truyềnản nguồn cảm hứng về tính kỷ luật, tác phong làm việc khoa học, góp phần quan trọng giúp Cuba từng bước củng cố an ninh lương thực trong giai đoạn hiện nay.
