Những ngày tết xa tổ quốc (Kỳ 05)

Sau khi bị quân ta đánh đòn tổng lực, phủ đầu, bọn lính Khmer Đỏ tan rã. Chúng rút chạy vào rừng tập hợp lại, tăng cường hoạt động du kích, phục kích dọc các tuyến giao thông, phá hoại cầu đường, tập kích các điểm chốt của bộ đội ta. Nhiệm vụ của chúng tôi là tổ chức truy quét tàn quân Khmer Đỏ, đột kích vào những khu rừng nghi có căn cứ địch. Nói là tàn quân nhưng lực lượng của chúng còn khá đông, lại được trang bị đầy đủ vũ khí bộ binh hạng nhẹ do Trung Quốc viện trợ như tiểu liên AK, súng chống tăng B.40, B.41, mìn chống tăng, cối 120 ly, cối 82 ly, cối 60 ly, lựu đạn v.v... Chúng dùng chiến thuật du kích, thoát ẩn thoắt hiện y như thời chúng ta đánh Mỹ ở miền Nam. Khi chạm trán với quân ta, chúng thường bắn phát một, rất ít khi bắn liên thanh, có thể là để tiết kiệm đạn vì các kho đạn đều do ta chiếm hoặc phá hủy.

Bấy giờ đã là ngày 23/1/1979 (25 tháng Chạp), chỉ còn mấy ngày nữa là Tết Nguyên đán Kỷ Mùi 1979, đơn vị tôi rời điểm chốt ở phum Thma Thum, gần khu vực ngã ba quốc lộ 4 đi cảng Ream – Sihanoukville hành quân truy quét địch.

Thoát ổ phục kích nhờ súng M-79 cướp cò

Chúng tôi chuẩn bị đủ cơ số đạn, cơm nắm và nhận lệnh hành quân. Băng qua cánh đồng hoang ngập nước xâm xấp mắt cá chân, tiến vào ngôi làng nằm rìa một khu rừng rậm, thi thoảng gặp một con kênh nhỏ làm chúng tôi di chuyển khó khăn hơn vì nước sâu và trơn trượt. Chếch phía trước, một đại đội đang dàn hàng ngang lặng lẽ tiến. Khẩu đội 12ly7 của tôi là hỏa lực tăng cường nên đi phía sau một khoảng chừng vài chục mét, anh em khiêng các bộ phận súng tháo rời và những thùng đạn lỉnh kỉnh.

Mới nửa buổi sáng mà trời nắng chói chang, cảm nhận nước dưới chân mình bắt đầu nóng lên, ngấm vào đôi giày vải vốn bị chật nên tôi phải khoét lỗ ở mũi giày cho ngón chân cái lòi ra đỡ đau. Chúng tôi lội ruộng, đỉa đen khá nhiều, sợ bị đỉa bám nên ai cũng bước vội, gần đến rìa làng thì bỗng nghe tiếng "Póc" gọn lỏn và tiếng hô:

- Tất cả nằm xuống, M-79 cướp cò!

Lính ta ở phía trước nằm rạp xuống. Chưa hiểu chuyện gì xảy ra nhưng chúng tôi cũng lập tức nằm xuống theo phản xạ của người lính sẵn sàng chiến đấu. Hơn chục giây trôi qua.

-  Đoàng.

Tiếng nổ của quả M-79 và sau đó là hàng tràng tiểu liên của bọn địch từ trong làng bắn xối xả vào đội hình đơn vị.

Thì ra, một chiến sĩ ta cầm súng M-79 đạn đã lên nòng, đang chổng nòng dựng đứng bước qua bờ ruộng thì bị trượt chân, cướp cò. Đề phòng quả đạn M-79 bay cầu vồng có thể nổ gần gây sát thương cho chính quân mình nên hô to bảo đồng đội nằm xuống. Bọn địch phục kích ở bìa làng tưởng là đã bị ta phát hiện, nã M-79 vào chúng nên chúng nổ súng. Chúng tôi bắn trả, nã M-79 và cối 60 ly. 12ly7 của khẩu đội tôi nhanh chóng giá súng ngay bờ mương khạc đạn liên tục.

Một tình huống hi hữu, nhờ súng M-79 cướp cò đã cứu cả đơn vị khỏi thương vong, nếu tiến thêm vài chục mét nữa sẽ rơi vào ổ phục kích của địch thì chưa biết điều gì sẽ xảy ra, nhưng nhiều thương vong là điều chắc chắn.

Lòng bao dung bị phản bội

Chúng tôi tiến vào xóm nhỏ có hơn chục nóc nhà, vườn không, nhà trống, duy chỉ có một người đàn ông Khmer trung niên bị thương đang ở trong một căn chòi. Tôi nhìn thấy hắn có dáng người khắc khổ, đang rên rỉ vì bị thương ở vùng bộ hạ, băng bó sơ sài.

Tôi băn khoăn không rõ các đồng chí chỉ huy xử lý ra sao, nhưng anh em thấy hắn bị thương thì tỏ ra tội nghiệp, băng bó lại vết thương, đối xử tử tế, đến bữa thì cho hắn ăn. Tôi cũng trực tiếp đem cơm cho hắn ta ăn một lần. Dù nghi ngờ nó có thể là du kích Khmer Đỏ, dù biết sự tàn ác, man rợ của lũ Khmer Đỏ khi bắt được bộ đội ta là chúng hành hạ cho đến chết và không bao giờ có cái gọi là đối xử tử tế hay trao trả tù binh chiến tranh, nhưng anh em không nỡ lòng nào giết hắn hay bỏ đói hắn.

Khẩu đội tôi đóng chốt trên đồi cây lúp xúp nhìn ra bờ sông, phum nhỏ kế bên là đơn vị bạn. Thi thoảng, bọn địch ra bìa rừng bên kia sông bắn tỉa mấy phát đì đọp rồi bỏ chạy; có hôm trực chiến, phục khi nó vừa bắn, khẩu đội tôi điên tiết nã hết gần 1 thùng 70 viên 12ly7 về hướng chúng cho bỏ ghét, thế nào cũng có đứa ăn đạn. Mấy hôm sau không thấy tăm hơi chúng gây sự nữa.

Đêm đêm, chúng tôi nằm giữa trời, bẻ ít lá cây mềm rãi làm chiếu, đã bao đêm như thế, lá cây dày lên êm như nệm. Mà có ngủ được đâu, phiên gác đêm mỗi chiến sĩ phải thức từ 3 đến 4 tiếng đồng hồ, chia ra ba phía, canh phòng cẩn mật đề phòng địch tập kích. Muỗi thì hàng đàn cứ vo ve suốt bên tai, lúc châm chỗ này, lúc chích chỗ kia đến khổ.

Đêm khuya càng về sáng sương rơi nhiều càng lạnh.

Hết phiên gác, Dũng – một trong 2 xạ thủ số 1 cùng với tôi, quay sang bảo:

-  Ông ngủ thêm một chút đi để tôi tăng ca cho, tôi không buồn ngủ.

Tôi nằm co ro bên cạnh súng, lưng dựa vào khúc gỗ khô mục để giữ chút hơi ấm, chợp mắt lấy lại sức cho ngày mai. Rừng đêm âm u, tĩnh mịch, tiếng côn trùng thi nhau ngân nga nỉ non, có hôm, nó còn chui vào ngay khúc gỗ nơi tôi nằm kêu réo rắt nghe cũng vui tai, tôi nằm im thưởng thức khúc nhạc thiên nhiên hoang dã, ít ra, nó cũng báo hiệu sự yên tĩnh và không có kẻ lạ đang đột nhập.

Sang đến đêm thứ tư thì bọn địch tập kích vào đơn vị bạn. Tiếng súng tiểu liên và từng tràng đại liên của ta bắn giòn giã, bổng tiếng đại liên tắt đột ngột. Tôi đoán có sự chẳng lành, xin lệnh B trưởng cho bắn 12ly7 về hướng súng nổ nhằm uy hiếp địch, hỗ trợ tinh thần cho đồng đội. B trưởng Vũ Vũ chần chừ chưa cho chúng tôi nổ súng ngay vì cho rằng sẽ lộ vị trí (!). Lại nhắc đến ông ấy, thật không muốn nói chút nào nhưng cũng phải nhắc lại. Tinh thần ông ấy có vẻ khá hơn sau những trận đánh địch nhưng vẫn nhát gan. Vị trí ụ súng 12ly7 của khẩu đội ở đây mấy ngày rồi, bọn địch từng bắn tỉa, nó biết thừa chứ sợ lộ cái gì. Mấy phút sau anh ta mới đồng ý cho chúng tôi nổ súng. Dù chỉ bắn vu vơ nhưng cũng uy hiếp địch, anh em đơn vị bạn cũng cảm thấy mình không chiến đấu đơn độc mà đang có đồng đội cùng sát cánh.

Linh tính của tôi không sai, sáng hôm sau chúng tôi đau buồn biết tin xạ thủ đại liên của ta đã hy sinh, còn kẻ bị thương mà chúng tôi đem cơm cho hắn ăn ở căn chòi kia cũng biến mất. Hắn đích thị là một tên Khmer Đỏ, trận tập kích tối qua là chúng giải cứu cho hắn. Kẻ thù đã phản bội lòng bao dung, nhân đạo của chúng tôi.

Lạc giữa rừng đêm 30 Tết

Sau trận bị địch tập kích, chiều 29 tháng Chạp Tết Kỷ Mùi - 1979 (tháng thiếu, tính 30 Tết), đơn vị tôi mở cuộc truy quét sang khu rừng bên kia sông, nơi nghi là có căn cứ của bọn lính Pol Pot.

Theo chân trinh sát dẫn đường, khẩu đội chúng tôi đi vào khu rừng dọc bờ sông, chọn vị trí thuận lợi về chiến thuật rồi đặt súng, bắn quét gần 2 thùng đạn 12ly7 sang mé sông bên kia nơi nghi địch có thể phục kích. M-79, cối 82 ly cũng đồng loạt dội hỏa lực vào các mục tiêu.

Bộ đội được lệnh vượt sông, không thấy dấu hiệu có địch phục kích. Các chiến sĩ bơi qua sông an toàn.

Sẩm tối, khẩu đội tôi được lệnh rút quân. Trời tối nhanh, đúng là "tối như đêm ba mươi", tối đen như mực, giữa rừng tôi cảm giác còn tối hơn. Từng chiến sĩ thì thầm truyền đạt ám hiệu hành quân, bám sát nhau cách chưa đến 1 mét mà chỉ thấy lờ mờ. Tôi đi gần cuối đội hình, đường không có lối mòn nên đến giữa rừng thì một nửa khẩu đội bị lạc, không biết anh em phía trước đã đi về hướng nào. Mất phương hướng mà cứ đi tiếp hoặc lên tiếng gọi nhau thì nguy cơ sẽ rơi vào ổ phục kích của địch hoặc bị chúng phát hiện, ném lựu đạn vào đội hình. Kinh nghiệm xương máu chiến trường là thế.

-  Tất cả dừng lại ở đây. Tôi nói nhỏ vừa đủ nghe.

-  Cạch, cạch..........cạch, cạch.

Lấy một viên đạn AK, tôi gõ nhịp 2 tiếng 1 vào băng đạn để làm ám hiệu bắt liên lạc, lo lắng, chờ đợi. Một, hai… ba phút sau vẫn không có ám hiệu trả lời. Đêm tối thui, thanh vắng đáng sợ, chừng 5 phút đã trôi qua chậm chạp.

-  Đoàng.

Hết kiên nhẫn, tôi quyết định bắn chỉ thiên một phát súng AK để báo hiệu vị trí, nòng súng tóe lửa xé màn đêm. Thì ra, anh em đồng đội đi trước biết chúng tôi bị lạc nên dừng lại chờ cách chừng hơn chục mét, nhưng cũng không dám lên tiếng, khi thấy đốm lửa phát súng tôi bắn mới nhận ra ám hiệu, quay lại đón. Khẩu đội kiểm tra đủ quân số, tiếp tục hành quân.

Tiêu diệt được mấy tên lính Pol Pot, chiều Mồng 4 Tết đơn vị ngừng truy quét, tìm hướng ra khỏi rừng.

Chúng tôi nhận quà Tết muộn, chẳng gì nhiều nhưng rất vui vì có không khí Tết Việt ở nơi xa Tổ quốc. Khẩu đội được chia nửa gói trà hương đem pha vào nồi quân dụng, 2 gói kẹo cứng nhãn hiệu Xí nghiệp bánh kẹo Đông Hà của quê nhà Quảng Trị, 1 gói thuốc lá Tam Đảo và mấy điếu thuốc lẻ Đồ Sơn, Sapa, Vàm Cỏ lẫn lộn ... tất cả để trên thùng đạn ở công sự trung tâm của điểm chốt. Chúng tôi không dám ngồi tụ tập, đề phòng địch liều lĩnh tập kích vào ban ngày hoặc pháo kích khi ta mất cảnh giác. Mỗi người tuần tự đến múc 1 camen trà, lấy mấy cái kẹo, châm 1 điếu thuốc, lấy thêm 1 điếu rồi quay ra vị trí của mình trên chốt, thưởng thức và trò chuyện qua lại. Hương vị ngọt ngào của kẹo và trà thơm làm ai cũng nhớ quê nhà!

Trích Nhật ký:

“23-1-79

Địch ở đây vẫn còn nên sau trận truy quét, đơn vị tôi được lệnh chốt lại. Đêm qua ngủ giữa trời “rải lá cây làm chiếu”, tôi muốn chợp mắt một tí cũng khó. Muỗi hàng đàn cứ vo ve suốt bên tai đến khó chịu, lúc thì châm chỗ này, lúc thì chích chỗ kia thật khổ. Đêm càng khuya và càng về sáng càng lạnh. Tôi nằm co một mình cho đỡ rét bên cây khô cạnh khẩu súng.

Đêm dài rồi cũng qua, ánh nắng mùa xuân rọi xuống khắp rừng núi bao la. Chúng tôi phải nhịn ăn từ trưa qua đến nay chưa có một hạt cơm trong bụng. Cả tiểu đội quây quần ăn mấy khúc mía cho bụng đỡ cồn cào, kháo nhau về chuyện Tết sắp đến.

24-1-79

Chốt ở đây ngày thứ 3 rồi. Đêm vẫn ngủ giữa trời không chăn màn. Mấy thằng lính tàn quân của Pôn Pốt ra bờ sông bên kia bắn tỉa mấy phát đì đọp rồi bỏ chạy mất tăm.

25-1-1979 [27 TẾT]

Tết năm nay đến với tôi lúc đang chiến đấu ở chiến trường K. Ngày 27 Tết rồi! Giá như ở đất nước mình thì vui lắm! Ai cũng chuẩn bị để đón năm mới. Còn ở chiến trường này thì sáng nay tôi vẫn đào công sự và trực chiến. Đêm về nằm giữa sương lạnh, mỗi chúng tôi phải thức đến 3, 4 tiếng đồng hồ liền cho phiên gác.

26-1-1979 [28 TẾT]

Sương đêm làm cho thân thể ươn ướt khó chịu. May mắn sao có người về [HUẾ] Tổ quốc thân yêu. Tôi tạm mấy dòng ngắn ngủi về thăm cha mẹ tôi, về thăm mảnh đất quê hương yêu dấu. (TG: Sau này mới biết, vì bí mật quân sự nên thư không đến nơi).

27-1-79 [29 TẾT]

Đã 29 Tết lấy 30 rồi! Phải nói hôm nay là ngày vui nhất ở đất nước mình, là ngày mà ai cũng náo nức niềm vui. Ở chốt tiền tiêu này, chúng tôi cũng thường nhắc đến tết và kể cho nhau nghe những ngày vui ở Tết năm trước. Tôi cùng tổ trực chiến sửa lại công sự cho chắc để đón xuân rồi xuống giếng gần đó tắm “1 trận” gọi là rửa sạch năm cũ để sang năm mới. Ở đây Tết cũng chẳng có gì ngoài 1 ngày 2 bữa cơm. Kỷ niệm nào đẹp hơn là mùa xuân chiến đấu ở chiến trường. Ngày mai. Nhớ về quê hương.

Đêm 29 (lấy 30 Tết)

Ban đêm tĩnh mịch dần dà trôi đi. Đâu đó tiếng súng nổ đì đùng. Chốc chốc mấy phát M.79 lại lên tiếng: Cóc ... Ầm...”. Ở nước mình, giờ đây mọi người đang thao thức, chuẩn bị những dây pháo dài để đốt giao thừa mừng Xuân. Giao thừa pháo hoa rực trời, pháo tép nổ vang! Ôi! Vui biết bao nhiêu.

 Mồng 1 Tết KỶ MÙI

Sáng nay tôi tiếp tục đào công sự chiến đấu và ngụy trang chu đáo rồi ăn cơm bình thường với canh bí, ngoài ra không có món gì khác. Trời nắng chang chang, ngồi dưới công sự nóng bỏng. Còn gì nữa ? À! Rồi tôi được uống 1 cốc cafe sữa mà anh em kiếm đâu đó được ít hạt về rang lên, giả vụn ra. Đấy, sáng Mồng 1 tôi được xài như vậy, ấy thế mà vẫn vui, vẫn đón Xuân bằng tinh thần. Còn năm sau ta sẽ đón vui gấp bội hơn. 

Chiều Mồng 1 tết. Nhận lệnh hành quân thần tốc bắn chi viện cho bộ binh ta vượt sông truy quét địch.

MỒNG MỘT TẾT

Thời gian rồi chúng tôi cũng quên ngày quên tháng. Thì ra tôi đã tính sai đi 1 ngày. Vì chẳng theo dõi chính xác nên trội lên. Hôm nay mới thực là ngày mồng một Tết, còn hôm qua chỉ là ngày 29 lấy 30 thôi.

Ở trên đất Campuchia biết gì đến Tết dứt. Coi như mình đã mất hẳn mấy ngày vui sau 1 năm chờ đợi. Thôi được, cần gì. Cuộc chiến đấu vẫn tiếp tục diễn ra ở ngay đây. Chốc nữa, tôi sẽ nổ súng, bộ binh ta sẽ tràn qua đoạn sông thứ 2 để truy quét địch.

MỒNG 2 TẾT

Tối qua, sau khi bắn chi viện cho bộ binh ta vượt đoạn sông thứ 2, trung đội của tôi được lệnh rút về chốt. Tôi đi gần cuối đội hình. Trời tối, đến giữa rừng thì bị lạc đội hình, suýt bị Miên nó thịt.”.

Còn tiếp...!